पी. एम. यू. वाय. ची अंमलबजावणी, व्याप्ती आणि परिणाम

काय विचारले गेले आणि कोणाचे?

पंतप्रधान उज्ज्वला योजनेची (पी. एम. यू. वाय.) अंमलबजावणी, व्याप्ती आणि परिणाम, विशेषतः लाभार्थी, एल. पी. जी. चा वापर, आर्थिक सहाय्य आणि आरोग्यावर होणाऱ्या परिणामांचा तपशील या प्रश्नात विचारण्यात आला. पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालयाने याचे उत्तर दिले.

कोणी विचारले/उत्तर दिले

श्री विद्युत बरन महतो आणि श्री गोडम नागेश (विचारले); पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालय (उत्तर)

काय म्हणाले सरकार

• 01.07.2026 पर्यंत एकूण पीएमयूवाय जोडण्याः 10.58 कोटी
• दिल्लीतील पीएमयूवाय लाभार्थ्यांसाठी प्रभावी किंमतः प्रति सिलिंडर 642 रुपये
• जून 2026 मध्ये घरगुती एल. पी. जी. सिलिंडरवर अंतर्भूत अनुदानः 700 रुपयांहून अधिक
• ओ. एम. सी. ला दिलेली सरकारी नुकसानभरपाईः आर्थिक वर्षात 22,000 कोटी रुपये, आर्थिक वर्षात 30,000 कोटी रुपये
• पी. एम. यू. वाय. लाभार्थ्यांचा प्रत्येक जोडणीचा वापर आर्थिक वर्षातील 2021-22 मधील 3.68 वरून आर्थिक वर्ष 2025-26 मध्ये 4.71 पर्यंत वाढला
• 74.27% लाभार्थ्यांनी घरातील वायू प्रदूषण कमी झाल्याचे नोंदवले
• 80.78% लाभार्थ्यांनी खोकला आणि श्वास घेण्यास त्रास कमी झाल्याची नोंद केली
• 12.12 कोट्यवधी मोफत मूलभूत सुरक्षा तपासणी करण्यात आली
• 4. 65 कोटी एलपीजी नळांची बदली

लक्षात घेण्यासारखे मुद्दे

• उत्तर प्रश्नाच्या सर्व भागांसाठी राज्यनिहाय आणि जिल्हानिहाय तपशील देत नाही (उदाहरणार्थ, भाग (अ), (क)), केवळ परिशिष्ट आणि संकेतस्थळाचा संदर्भ देत आहे.
• उत्तरात असे म्हटले आहे की एल. पी. जी. चा वापर हा खाण्यापिण्याच्या सवयी, घरगुती आकार इत्यादी घटकांवर अवलंबून असतो, परंतु वापर पद्धतींबद्दलच्या प्रश्नाचे थेट उत्तर देत नाही.
• या उत्तरात अनुदानाची रचना आणि आर्थिक आकड्यांचा तपशीलवार तपशील समाविष्ट आहे, परंतु ग्रामीण, आदिवासी आणि डोंगराळ भागातील महिलांना भेडसावणाऱ्या लाकडाचा वापर कमी करण्यावर होणाऱ्या परिणामाच्या आणि आरोग्यावर होणाऱ्या परिणामांच्या अभ्यासाच्या पलीकडे येणाऱ्या श्रमांच्या मूल्यांकनाबाबतच्या प्रश्नावर उत्तर दिले जात नाही.