खतांवरील आयात अवलंबित्व

काय विचारले गेले आणि कोणाचे?

रासायनिक आणि खते मंत्रालयाला, आयात केलेल्या खतांवरील संरचनात्मक अवलंबित्व, जुने होणारे युरिया प्रकल्प आणि आयातीवरील अवलंबित्व कमी करण्याच्या उपाययोजनांसह खतांवरील आयातीवरील अवलंबित्व याबद्दल प्रश्न विचारण्यात आला. सरकारच्या उत्तरात नैसर्गिक वायूचा वापर, युरिया उत्पादन क्षमता आणि या क्षेत्राच्या आधुनिकीकरणासाठी उचललेल्या पावलांचा तपशील देण्यात आला.

कोणी विचारले/उत्तर दिले

श्री विशालदादा प्रकाशबापू पाटील (विचारले), रसायने आणि खते मंत्रालय (उत्तर)

काय म्हणाले सरकार

• नैसर्गिक वायूचा वापरः 2,887 एम. एम. एस. सी. एम. देशांतर्गत, 16,762 एम. एम. एस. सी. एम. आर. एल. एन. जी.
• युरिया उत्पादन क्षमता 207.54 एलएमटीपीए (2014-15) वरून 269.42 एलएमटीपीए (2026-27) पर्यंत वाढली
• एन. आय. पी.-2012 अंतर्गत 6 नवीन युरिया युनिट उभारण्यात आले, ज्यामुळे 76.2 एल. एम. टी. पी. ए. क्षमता वाढली
• युरियाचे उत्पादन 225 एल. एम. टी. वरून (2014-15) वाढून 314.07 एल. एम. टी. (2023-24) झाले
• 2010 पासून पी अँड के खतांसाठी एन. बी. एस. योजना
• 1,58,886 काळाबजाराविरूद्ध छापे टाकले (एप्रिल-जुलै 2026)
• 8, 060 कारणे दाखवा नोटीस जारी करून 1,43,095 छापे टाकले (एप्रिल 2026)

लक्षात घेण्यासारखे मुद्दे

• सरकार म्हणते की युरिया उत्पादनासाठी नैसर्गिक वायू हा घरगुती वायू आणि आर. एल. एन. जी. वर अवलंबून आहे, ज्यामध्ये आर. एल. एन. जी. चा वापर देशांतर्गत वायूपेक्षा लक्षणीयरीत्या जास्त आहे
• याचे उत्तर युरिया उत्पादन क्षमता आणि वास्तविक उत्पादन पातळीसाठी विशिष्ट आकडेवारी प्रदान करते.
• काळाबजाराविरूद्ध अंमलबजावणीच्या कारवाईसाठी सरकार विशिष्ट संख्यांचा हवाला देते
• उत्तर भाग (अ) मध्ये विनंती केल्याप्रमाणे संरचनात्मक अवलंबित्वाचे सर्वसमावेशक मूल्यांकन प्रदान करत नाही.