310 जिल्हे हवामान-धोकादायक म्हणून ओळखले गेले, तर 109 जिल्हे'अतिशय उच्च'श्रेणीत

कृषी आणि शेतकरी कल्याण मंत्रालयाला प्रश्न विचारण्यात आला की, सरकारने पीक उत्पादकतेवर हवामान बदलाच्या परिणामाचे मूल्यांकन केले आहे का, हवामान-लवचिक जातींवर संशोधनाला गती देत आहे का, दत्तक घेण्यासाठी प्रोत्साहन देत आहे का आणि पीक विमा हवामान-प्रेरित नुकसान पुरेसे भरून काढतो का.

विचारले आणि उत्तर दिलेः प्रियंका गांधी वाड्रा यांनी विचारले; कृषी आणि शेतकरी कल्याण मंत्रालयाने (मंत्री शिवराज सिंह चौहान) उत्तर दिले.

काय म्हणाले सरकार

• आय. सी. ए. आर. ने एन. आय. सी. आर. ए. प्रकल्पाची अंमलबजावणी केली, मूल्यांकन केलेल्या 651 पैकी 310 असुरक्षित जिल्हे (109'अतिशय उच्च', 201'उच्च') ओळखले.
• मूल्यांकन केलेल्या सर्व 651 जिल्ह्यांसाठी जिल्हा कृषी आकस्मिक योजना (डी. ए. सी. पी.) तयार करण्यात आल्या.
• 28 राज्ये/केंद्रशासित प्रदेशांमधील 151 जिल्ह्यांतील 448 हवामान लवचिक गावांमध्ये हवामान-लवचिक तंत्रज्ञानाचे प्रात्यक्षिक केले जात आहे.
• आय. सी. ए. आर. ने 2014 ते 2024 दरम्यान 2,900 पिकांचे प्रकार जारी केले, ज्यापैकी 2,661 जैविक किंवा अजैविक ताणांना सहनशील आहेत.
• 2019 आणि 2026 दरम्यान, हवामान-लवचिक जातींसाठी 1,59, 600.3 क्विन्टल प्रजनन बियाणे आणि 3,82, 855.8 क्विन्टल दर्जेदार बियाण्याचे उत्पादन आणि वितरण करण्यात आले.
• प्रति थेंब अधिक पीक (पी. डी. एम. सी.), रेनफेड एरिया डेव्हलपमेंट (आर. ए. डी.) आणि नॅशनल मिशन ऑन नॅचरल फार्मिंग (एन. एम. एन. एफ.) यासह योजनांच्या माध्यमातून सरकार लवचिकतेला प्रोत्साहन देते.
• राष्ट्रीय अन्न सुरक्षा आणि पोषण अभियानांतर्गत (एन. एफ. एस. एन. एम.) प्रात्यक्षिके, प्रमाणित बियाणे वितरण आणि हवामान-लवचिक प्रकारांचा वापर करून क्षमता बांधणीसाठी आर्थिक सहाय्य प्रदान केले जाते.
• 30.06.2026 पर्यंत, पी. एम. एफ. बी. वाय. आणि आर. डब्ल्यू. बी. सी. आय. एस. अंतर्गत 92.68 कोटी शेतकरी अर्ज नोंदवले गेले आहेत, ज्यात 2016 पासून 2 लाख 2 हजार कोटी रुपयांचे दावे भरले गेले आहेत.
• विमा योजनांतर्गत अंदाजे 86 टक्के अद्वितीय शेतकरी अर्ज हे लहान आणि अल्पभूधारक शेतकऱ्यांचे आहेत.

दस्तऐवजातही

• उत्तरात असे म्हटले आहे की 310 जिल्हे हवामान बदलासाठी असुरक्षित म्हणून ओळखले गेले होते, ज्यात 109 जिल्हे'अतिशय उच्च'असुरक्षितता म्हणून वर्गीकृत केले गेले होते.
• उत्तर बियाणे उत्पादनासाठी विशिष्ट आकडेवारी प्रदान करते, हवामान-लवचिक जातींसाठी प्रजनन आणि दर्जेदार बियाणे उत्पादन या दोन्हीमध्ये 2019-20 ते 2025-26 पर्यंत वर्षानुवर्षे वाढ होत असल्याचे नमूद करते.
• पी. एम. एफ. बी. वाय. आणि आर. डब्ल्यू. बी. सी. आय. एस. मध्ये दुष्काळ, पूर, उष्णतेची लाट आणि चक्रीवादळ यासह विशिष्ट नैसर्गिक आपत्तींचा समावेश आहे याची या उत्तराने पुष्टी होते, परंतु ही व्याप्ती जोखीम आणि नोंदणीच्या आकडेवारीच्या यादीच्या पलीकडे'पुरेशी'आहे की नाही याचे स्वतंत्र मूल्यांकन देत नाही.