विपण्यः। दिवाला एवं दिवालियापन बोर्ड ऑफ इंडिया
श्री. सुमित बिनानी, दिवाला व्यवसायी
अयं भारतीय-दिवाला तथा दिवाला-मंडलिद्वारा (ऐ. बि. बि. ऐ.) 08 सेप्टेम्बर् 2026 दिनाङ्के जारीः अनुशासनात्मकः आदेशः अस्ति, यस्मिन् दिवाला-व्यावसायिकस्य श्री. सुमित् बिनानी इत्यस्य विरुद्धं शो-काज्-नोटीस् इत्यस्य निष्पादनं कृतम्।
नागरिकानां कृते एतत् महत्त्वपूर्णम् अस्ति यतः एतत् कार्पोरेट्-ऋणदातुः परिसमाप्ति-प्रबन्धनार्थं नियुक्तस्य व्यावसायिकस्य आचरणस्य विषये, विशेषतः सम्पत्ति-संरक्षणस्य, वैधानिक-कर्तव्यानां पालनस्य च विषये, विनियामक-निष्कर्षानां विवरणं करोति।
कः चिन्तितः अस्ति? श्री. सुमित् बिनानी (इन्साल्वेन्सी प्रोफेशनल्/लिक्विडेटर्), गुजरात् एन्. आर्. ई. कोक् लिमिटेड् (कार्पोरेट् डेटर्), हण्टर् वैली कोल् प्रैवेट् लिमिटेड् तथा मनोर् डील्काम् प्रैवेट् लिमिटेड् (सब्सिडियरीस्), तथा इन्साल्वेन्सी एण्ड् बैङ्क्रप्टसी बोर्ड् आफ् इण्डिया (ऐ. बि. बि. ऐ.)।
बोर्डः किं प्राप्तवान् अथवा आदेशं दत्तवान्?
- ऐ. बी. बी. ऐ. अनुशासनात्मक-समितिः कारणप्रदर्शन-सूचना-सङ्ख्या. सि. ओ. एम्. पी.-<ऐ. डी. 2>-ऐ. बी. बी. ऐ.-<ऐ. डी. 3> दिनाङ्कस्य <ऐ. डी. 1> इत्यस्य निष्पादनं कृतवती।
- श्री. सुमित् बिनानी वर्यः दिवाला-दिवाला-संहिता, 2016 इत्यस्य धारा 35 (1) (बी) तथा (डी), 208 (2) (ए) तथा (ई), तथा ऐ. बी. बी. ऐ. (दिवाला-व्यावसायिकाः) विनियमः, 2016 इत्यस्य विनियमः 7 (2) (ए) तथा (एच) इत्येतयोः उल्लङ्घनम् अकरोत् इति बोर्डः प्रथमदृष्टया दृष्टवान्।
- हण्टर्-वैली-कोल्-प्रैवेट्-लिमिटेड् तथा मनोर्-डील्काम्-प्रैवेट्-लिमिटेड् इत्येतयोः पूर्णस्वाम्ययुक्तानां सहायक-संस्थानां विषये कार्पोरेट्-ऋणदातुः हितं रक्षयितुं असफलः इति आक्षेपितः उल्लङ्घनः आसीत्।
- श्री. सुमित् बिनानी इत्ययं सहायक-द्वयोः वार्षिक-सामान्य-सभासु भागं ग्रहीतुं असफलः अभवत्, अपि च परिसमाप्ति-प्रक्रियायाः समये 15.05.2023 इत्यत्र घटितेषु निर्देशकपदानां परिवर्तनं न अधिकृतवान् इति मण्डलम् अवदत्।
- श्री. सुमित् बिनानी इत्येषः सूचितवान् यत् सहायकसंस्थाः असक्रियानि आसन्, यथा मूर्तसम्पत्तयः न आसन्, अपि च सः ए. जी. एम्. मध्ये न उपस्थितः आसीत्, यतः सः सूचनाः न प्राप्तवान्, परिसमाप्तेः अन्तर्गतानां अकार्यकारी-संस्थानां कृते ते अनावश्यकाः इति मन्यत्।
- अनुशासनात्मक-समितिः अवदत् यत् श्री. सुमित् बिनानी इत्येषः प्रारम्भे वित्तवर्षस्य 2019-20 तः 2023-24 पर्यन्तं सहायकानां लेखापरीक्षित-वित्तीय-विवरणानि प्रदातुं असफलः अभवत्, परन्तु अन्ते ते 13.08.2026 इत्यत्र प्राददात्।
अपि च दस्तावेजे।
- कार्पोरेट्-ऋणदातृ-कार्येषु अनियमिततायाः विषये विशेष-फोरेंसिक्-अन्वेषणकार्यालयस्य (एस्. एफ्. ऐ. ओ.) अभियोगस्य आधारेण अन्वेषणम् आरब्धम्।
- श्री. सुमित् बिनानी इत्येषः अवदत् यत् सः सहायकसंस्थासु न्यून-आरक्षितमूल्येषु निवेशस्य विक्रयणार्थं 16 विविधानि नीलामनां प्रयतवान्, परन्तु रुचि-अभिव्यक्तिः न प्राप्नोत् इति।
- एस्. एफ्. ऐ. ओ. इत्यस्य अन्वेषण-प्रतिवेदनं प्रतिवेदितं यत् सहायक-संस्थानां न स्थायी-सम्पत्तिः, ऋणदातारः, सूचीः, न च परिचालन-आयः आसीत् इति, यत् केवलम् गैर-सूचीबद्ध-संस्थासु आन्तरिक-समूह-निवेशान् प्रतिबिम्बयति।
एतत् कथं लिखितम्?
अस्माकं सङ्गणके प्रचलतः ए. ऐ. प्रतिमानः सर्वकारीयलेखं पठित्वा सारांशं लिखितवान्। न केनापि तत् परीक्षितवान्।
अङ्कानि परीक्षितानि। अस्मिन् सारांशस्य प्रत्येकः सङ्ख्या स्वयंचालित-परीक्षणद्वारा अभिलेखे प्राप्ता।
तत् परीक्षणं तुलनां करोति। सङ्ख्याः। केवलम्। एतत् निश्चेतुं न शक्नोति यत् पत्रं यत् वदति तत् शब्दलेखनं वदति इति-अतः मूललेखः एव सर्वदा अधिकारः भवति।
अयं दस्तावेजः अस्माकं अभिलेखे अस्ति, परन्तु अस्माकं प्रथमपृष्ठेषु न दर्शितः अस्ति, तस्य शीर्षकं दस्तावेजस्य शीर्षकं पुनरावर्तयति, न तु दस्तावेजः किं वदति इति निवेदयति।
अस्य पृष्ठस्य अनुवादः यन्त्रेण कृतः; आङ्ग्ल-पाठः, मूललेखः च आधिकारिकः अस्ति।
मूललेखः
भारतीय-दिवाला और दिवालियापन बोर्ड-दिवाला पेशेवरों और अभिकरणों के विरुद्ध अनुशासनात्मक आदेश
अनुशासनात्मक-आदेशः · सन्दर्भः 0e8f7df1d748eee5 · 8 सेप्टेम्बर् 2026
अत्र पठतु।
चर्चा।
एतस्मिन् लेखस्य विषये अद्यावधि केनापि न चर्चितम्।