विपण्यः। भारतीय-प्रतिस्पर्धा-आयोगः
सी. सी. ऐ.-संस्थया निसान्-संस्थायाः विरुद्धम् आधिपत्यस्य कथित-दुरुपयोगस्य विषये विक्रेतृ-अभियोगस्य विचारणम् अभवत्।
एतत् भारतीय-प्रतिस्पर्धा-आयोगस्य (सी. सी. आई.) 2026 तमस्य वर्षस्य प्रकरण-सं. 09 इत्यस्मिन् आदेशः अस्ति, यत् निसान्-विक्रेतृद्वारा, निसान्-मोटर्-इण्डिया-प्रैवेट्-लिमिटेड्-संस्थया प्रतिस्पर्धाविरोधीप्रक्रियाः, आधिपत्यस्य दुरुपयोगः च आरोपितः इति अभियोगं निवारयति।
एतत् भारतीय-प्रतिस्पर्धा-आयोगस्य (सी. सी. आई.) 2026 तमस्य वर्षस्य प्रकरण-सङ्ख्या 09 इत्यस्मिन् आदेशः अस्ति, यस्मिन् निसान्-विक्रेतुः, निसान्-मोटर्-इण्डिया-प्रैवेट्-लिमिटेड्-संस्थया प्रतिस्पर्धाविरोधीप्रक्रियाः, आधिपत्यस्य दुरुपयोगः च आरोपितः अभियोगः अस्ति। नागरिकानां कृते एतत् महत्त्वपूर्णम् अस्ति यतः यस्मिन् वाहनक्षेत्रे ऊर्ध्वाधर-करारानां विनियमनम्, प्रतिस्पर्धा-विधि-अन्तर्गतं विक्रेतृ-अधिकाराणां रक्षणं च अन्तर्भवति।
कः चिन्तितः अस्ति? आदेशः श्री राजीव् बख्शी (सूचनादाता, मैसर्स् यू वी एण्ड् कार्स् इत्यस्य भागीदारः), निसान् मोटर् इण्डिया प्रैवेट् लिमिटेड् (विपक्षपक्षः), भारतीय-प्रतिस्पर्धा-आयोगः (नियामकः) इत्येतयोः विषये अस्ति।
आयोगः किं ज्ञातवान् अथवा आदेशं दत्तवान्
- सी. सी. ऐ. इत्यनेन सूचितं यत् सूचनादातुः स्पर्धा-अधिनियमः, 2002 इत्यस्य धारा 3 तथा 4 इत्येतयोः, विशेषतः ऊर्ध्वाधर-नियन्त्रणानां, प्रमुखपदस्य दुरुपयोगस्य च विषये, उल्लंघनम् अकरोत् इति।
- विक्रेतृ-करारः 31.03.2026 पर्यन्तं वैधः सत्सु अपि निसान्-संस्था 05.09.2025 दिनाङ्कस्य समाप्ति-सूचना, कारणप्रदर्शन-सूचना वा श्रवण-अवसरः वा विना एव प्राददात् इति सूचनाकर्तुः आक्षेपयत्।
- सूचनादाता 01.10.2024 दिनाङ्कस्य मानक-रूप-व्यापार-करारस्य अन्तर्गतं मूलसौकर्ये, सूच्यां च 10 कोटिरूप्यधिकम् निवेशम् अकरोत् इति अवदत्।
- सी. सी. ऐ. इत्यनेन अवदत् यत् सम्बन्धः डीलर्शिप्-अनुबन्धेन नियन्त्रितः अस्ति इति, तथा च विशिष्टानि खण्डानि (यथा, खण्डः 3.3.3) उल्लिखत्, ये विक्रेतृभ्यः लिखितसम्मतं विना अन्यानि ब्राण्ड्-विक्रयणं प्रतिबन्धयन्ति इति।
- सी. सी. ऐ. इत्यनेन 2014 तमस्य वर्षस्य प्रकरण-सङ्ख्या 36 तथा 82 मध्ये (एफ़्. एफ़्. एस्. एण्टरप्रैस् सल्यूशन्स् इण्डिया प्रैवेट् लिमिटेड् बनाम ह्युंडाय् मोटर् इण्डिया लिमिटेड्) स्वस्य पूर्व निर्णयस्य उल्लेखः कृतः, यत्र अन्यान् ओ. ई. एम्. डीलर्शिप्-इत्येतान् प्रचालयितुं विक्रेतृभ्यः प्रतिबन्धं न कर्तुम् एतादृशाः विशिष्ट-डीलर्शिप्-खण्डाः प्राप्ताः।
- सी. सी. ऐ. इत्यनेन सूचितं यत्, विपक्षपक्षः स्वविक्रेतृभ्यः प्रतिस्पर्धी-निर्मातृणां विक्रेतृस्थानाम् अधिग्रहणात् प्रतिबन्धितवान् इति निरूपयितुं सूचनादातुः प्रमाणं न दत्तवान् इति।
अपि च दस्तावेजे।
- सी. सी. ऐ. इत्यनेन अधिनियमस्य धारा 3 (4) इत्यस्य अन्तर्गतस्य विशेषविक्रेता-खण्डानां व्याख्यां संदर्भोचितुं ह्युण्डै-मोटर्-इण्डिया-लिमिटेड् इत्यनेन सम्बद्धस्य 2014 तमवर्षस्य उदाहरणं उद्धृतम्।
- सूचनादातारः 2026 तमस्य वर्षस्य अन्तरीम-आवेदनं (ऐ. ए.) सङ्ख्या 89 प्रविष्टवान्, यत् निसान्-संस्थां कार्यवाहिन्याः विचाराधीनकाले समाप्ति-सूचनां प्रभावात् निरोधयितुं निर्देशान् प्रार्थयति।
- सी. सी. आई. इत्यनेन <ऐ. डी. 1> इत्यत्र आयोजिते सामान्य-सभायां एतत् विषये विचारः कृतः।
एतत् कथं लिखितम्?
अस्माकं सङ्गणके प्रचलतः ए. ऐ. प्रतिमानः सर्वकारीयलेखं पठित्वा सारांशं लिखितवान्। न केनापि तत् परीक्षितवान्।
अङ्कानि परीक्षितानि। अस्मिन् सारांशस्य प्रत्येकः सङ्ख्या स्वयंचालित-परीक्षणद्वारा अभिलेखे प्राप्ता।
तत् परीक्षणं तुलनां करोति। सङ्ख्याः। केवलम्। एतत् निश्चेतुं न शक्नोति यत् पत्रं यत् वदति तत् शब्दलेखनं वदति इति-अतः मूललेखः एव सर्वदा अधिकारः भवति।
अस्य पृष्ठस्य अनुवादः यन्त्रेण कृतः; आङ्ग्ल-पाठः, मूललेखः च आधिकारिकः अस्ति।
मूललेखः
भारतीयप्रतिस्पर्धा-आयोगः-विश्वास-विरोधी-आदेशः कार्टेल्स्, आधिपत्यस्य दुरुपयोगः, दण्डः, परीक्षणं च आदेशितः।
प्रतियोगिता-क्रमः · सन्दर्भः a0831910aa41a3db · 7 जुलै 2026
अत्र पठतु।
चर्चा।
एतस्मिन् लेखस्य विषये अद्यावधि केनापि न चर्चितम्।