प्रवर्तनम् विमान दुर्घटना अन्वेषण ब्यूरो
स्विस्-एर्-ए330 इञ्जिन्-वैफल्येन दिल्ली-विमानस्थानके आपत्कालीनं निष्कासनं कृतम्।
एतत् नागरिक-उड्डयन-मन्त्रालयस्य विमान-दुर्घटना-अन्वेषण-विभागेन (ए. ए. ऐ. बी.) इन्दिरागान्धी-नगरे स्विस्-अन्ताराष्ट्रिय-एर्-लैन्स्-ए. आर्. बि. एस्. ए. <ऐ. डी. 1. इत्यनेन सम्बद्धस्य गम्भीरायाः घटनायाः विषये जारीः प्रारम्भिक-प्रतिवेदनम् अस्ति।
नागरिक-उड्डयन-मन्त्रालयस्य विमान-दुर्घटना-अन्वेषण-विभागेन (ए. ए. ऐ. बी.) 26 एप्रिल् 2026 दिनाङ्के नवदेहली-नगरस्य इन्दिरागान्धी-अन्ताराष्ट्रिय-विमानस्थानकस्य स्विस्-अन्ताराष्ट्रिय-वायु-मार्गस्य ए. आर्. बी. एस्. ए. <ऐ. डी. 1. सम्बद्धस्य गम्भीरायाः घटनायाः विषये जारीकृतः प्रारम्भिक-प्रतिवेदनः अस्ति। नागरिकानां कृते एतत् महत्त्वपूर्णम् अस्ति यतः एतत् एन्जिन्-विफलतायाः कारणात् अस्वीकृत-टेक्-आफ़् इत्यस्य अभिलेखनं करोति, यस्य परिणामेन आपत्कालीन-निष्कासनं, चत्वारः यात्रिकाः व्रणिताः च अभवन्।
कः चिन्तितः अस्ति? स्विस्-अन्ताराष्ट्रिय-एर्-लैन्स्-लिमिटेड् (निर्वाहकः), विमान-दुर्घटना-अन्वेषण-ब्यूरो (ए. ए. ऐ. बी.), भारतीय-विमानस्थानक-प्राधिकरणं (ए. ए. ऐ. ऐ.), विमाने 245 जनाः (13 कर्मचारिणः, 232 यात्रिकाः), एस्. टी. एस्. बी. (स्विट्ज़र्ल्याण्ड्), बी. ई. ए. (फ्रान्स्), बी. एफ्. यू. (जर्मनी), ए. ए. ऐ. बी. (यू. के.) इत्यादीनि अन्ताराष्ट्रिय-विमानयान-प्राधिकरणानि च सन्ति।
अन्वेषकान् किं ज्ञातम्?
- एषा घटना 26 एप्रिल् 2026 दिनाङ्के 01:27 IST इत्यत्र दिल्ली-नगरात् ज्यूरिच्-नगरं प्रति विमानस्य LX147 इत्यस्य टेकाफ़्-रोल् इत्यस्य समये अभवत्।
- विमानस्य (एच. बी.-जे. एच्. के.) एकस्याः इञ्जिन्-वैफल्यस्य (इञ्जिन् <ऐ. डी. 1>, वामहस्तः) कारणात् प्रायः 106 नाट्-यावत् अधिकतम-वेगस्य प्राप्तेः अनन्तरं अस्वीकृत-उड्डयनस्य अनुभवः अभवत्।
- आपत्कालीन-निर्गमनस्य समये चत्वारः यात्रिकाः व्रणिताः अभवन्; चालकदलस्य सदस्याः न व्रणिताः।
- दृश्य-निरीक्षणं एन्जिन् <ऐ. डि. 1> इत्यस्य निष्कास-खण्डे लघु-धातु-कणानि/भग्नावशेषाः, एन्जिन्-पैलोन् इत्यत्र कालिः/दहनचिह्नानि च प्राप्नोत्।
- बोर्स्कोप्-निरीक्षणेन उच्च-दाब-टर्बैन् (एच. पी. टी.) ब्लेड्स्, नोजल्-गैड्-वेन्स् (एन्. जी. वी.), इंटरमीडिएट्-प्रेसर्-टर्बैन् (ऐ. पी. टी.) ब्लेड्स्, लो-प्रेसर्-टर्बैन् (एल्. पी. टी.) ब्लेड्स्, है-प्रेसर्-कम्प्रेसर् (एच. पी. सी.) ब्लेड्स्/स्टेटर्-वेन्स् इत्येतेषु क्षतिः प्रकाशिता।
- उच्च-दाबः (एच. पी.), मध्य-दबावः (आई. पी.) च अभिगृहीतानि, येन पूर्ण-निरीक्षणं, बोर्स्कोप्-द्वारा विफलतायाः कारणस्य परिचयः च न शक्यते स्म।
- अनियन्त्रित-इञ्जिन्-विफलतायाः किमपि प्रमाणम् नासीत्, आपत्कालीन-स्लैड्-विन्यासात् लघु-डेण्ट्स् इत्येतान् विहाय विमान-संरचनायां अन्यत् किमपि क्षतिः न दृष्टा।
- विमान-दत्तांशः, काक्पिट्-वाय्स्-रिकार्डर् च निष्कासिताः, सम्प्रति विश्लेषणं च प्रचलति।
- विमान-नियमस्य (दुर्घटना-घटना-अन्वेषणम्) नियमस्य, 2025 इत्यस्य नियमस्य 11 (1) इत्यस्य अन्तर्गतं अन्वेषणस्य आदेशः दत्तः, यस्य उद्देश्यः दुर्घटना-निवारणम् इति आसीत्, न तु दोष-विभाजनम् इति।
अपि च दस्तावेजे।
- विमानस्य कुल-उड्डयन-समयः <ऐ. डि. 1> आसीत्, तथा च संलग्नस्य वाम-यन्त्रस्य नूतनात् कालात् <ऐ. डि. 2> घण्टाः आसीत्।
- एर्फ्रेम् इत्यस्य अन्तिमं प्रमुखं निरीक्षणं (सी-चेक्) 2025 मार्च् 31 दिनाङ्के कृतम्।
- संलग्नस्य वामहस्त-यन्त्रस्य अन्तिमं यन्त्रपरिवर्तनं 2016 मे 30 दिनाङ्के अभवत्।
- घटनायाः समये वायुगुणस्य स्थितौ, 4,000 तः 4,500 मीटर्-मितं दृश्यमानं, शान्तं लघु-वायुः च आसीत्।
- पूर्वं विमानयानम् (एल्. एक्स्. 156 ज्यूरिच्-नगरम् दिल्ली-नगरं प्रति) अकल्पनीयम् आसीत्, तथा च घटना-विमानयानात् पूर्वं सप्त सामान्य-यात्रिक-अभियोगानां समाधानम् अभवत्।
एतत् कथं लिखितम्?
अस्माकं सङ्गणके प्रचलतः ए. ऐ. प्रतिमानः सर्वकारीयलेखं पठित्वा सारांशं लिखितवान्। न केनापि तत् परीक्षितवान्।
अङ्कानि परीक्षितानि। अस्मिन् सारांशस्य प्रत्येकः सङ्ख्या स्वयंचालित-परीक्षणद्वारा अभिलेखे प्राप्ता।
तत् परीक्षणं तुलनां करोति। सङ्ख्याः। केवलम्। एतत् निश्चेतुं न शक्नोति यत् पत्रं यत् वदति तत् शब्दलेखनं वदति इति-अतः मूललेखः एव सर्वदा अधिकारः भवति।
अस्य पृष्ठस्य अनुवादः यन्त्रेण कृतः; आङ्ग्ल-पाठः, मूललेखः च आधिकारिकः अस्ति।
मूललेखः
विमान-दुर्घटना-अन्वेषण-विभागः-विमान-दुर्घटनाः, गम्भीर-घटनाः च विषये अन्तिमं प्रारम्भिकं च प्रतिवेदनम्।
अन्वेषण प्रतिवेदन · सन्दर्भः c6a9938e91ede803 · 4 जून 2026
अत्र पठतु।
चर्चा।
एतस्मिन् लेखस्य विषये अद्यावधि केनापि न चर्चितम्।