प्रवर्तनम् विमान दुर्घटना अन्वेषण ब्यूरो
ए. ए. ऐ. बी.-बीच्क्राफ्ट्-विमानम् हिसार-नगरे परित्यक्त-रन्-वे-मध्ये पतितम्, अभिलेखनयन्त्राणि न स्थापितानि।
नागरिक-उड्डयन-मन्त्रालयस्य अधीनेन विमान-दुर्घटना-अन्वेषण-विभागेन (ए. ए. ऐ. बी.) जारीकृतः अयं प्रारम्भिक-प्रतिवेदनः अस्ति, यत्र बीच्क्राफ्ट्-किङ्ग्-एयर्-सी-90ए इतीदं हिसार-विमानस्थानकस्य परित्यक्त-रनवे-मध्ये उत।
नागरिक-उड्डयन-मन्त्रालयस्य अधीनेन विमान-दुर्घटना-अन्वेषण-विभागेन (ए. ए. ऐ. बी.) जारीकृतः अयं प्रारम्भिक-प्रतिवेदनः अस्ति, यत्र 14 जुलै 2026 दिनाङ्के हिसार-विमानस्थानकस्य परित्यक्त-रन्-वे-मध्ये बीच्क्राफ्ट्-किङ्ग्-एर्-सी-90ए इति विमानः पतितः इति गम्भीर-घटनायाः विषये अस्ति। नागरिकानां कृते एतत् महत्त्वपूर्णम् अस्ति, यतः एतत् वाणिज्य-उड्डयन-सम्बद्धस्य विमानयान-सुरक्षा-कार्यक्रमस्य तथ्यात्मक-परिस्थितिं अभिलेखितं करोति, यद्यपि सः स्पष्टतया न निष्कर्षं वा दायित्व-निर्धारणं वा कृतवान् इति वदति।
कः चिन्तितः अस्ति? प्रतिवेदनं मेसर्स् फ्लाप्स् एवियेषन् प्रा. लि. (निर्वाहकः/स्वामी), विमान-चालकदलः (पायलट-इन्-कमांड् तथा सह-पायलट), विमानस्य द्वौ यात्रौ, भारतीय-विमानस्थानक-प्राधिकरणः (ए. ए. ऐ.) तथा हरियाणा-सर्वकारः (एरोड्रोम्-प्रबन्धनम्), तथा हिसार-विमानस्थानकस्य उड्डयन-सुरक्षायाः विषये सामान्यजनानाम् विषये चिन्तयति।
अन्वेषकान् किं ज्ञातम्?
- विमानम् (वी. टी.-एस्. एल्. के.) हिसार-विमानस्थानकस्य परिचालन-रनवे-30 इत्यस्य समीप-मार्गे स्थिते'परित्यक्त-रनवे'इत्यत्र अवहत्।
- प्रत्येक-रण्-वे-एत-राज्य-भारत-एव एव विमेनम् 602.7m एत-राज्य-कार्यम्, 509.8m एत-राज्य-कार्यम्-कार्यम्-कार्यम्-कार्यम्।
- अस्य घटनायाः परिणामेन चालकदलस्य वा यात्रिकानां वा न क्षतिः अभवत्, अग्निः वा धूमः वा न अभवत्।
- क्षतेः मध्ये भग्न-नाक-अवरोहण-उपकरण-घटकाः, फ्यूस्लेज्-पक्षेषु च डेण्ट्स्-क्रेक् च, प्रोपेलर्स्-द्वयोः क्षतिः, वाम-इञ्जिन्-इन्टेक्-इत्यस्य क्षतिः च आसन्।
- विमानेन 11 अप्रोच्-लैट्स्, परित्यक्ता रन्-वे इत्यत्र स्थापितानि फार्-फील्ड्-मानिटरिङ्ग् (एफ्. एफ्. एम्.) एन्टेना च क्षतिग्रस्तानि अभवन्।
- अन्वेषणम् प्रारम्भिकम् अस्ति, परिवर्तनस्य अधीनम् अस्ति, तस्य एकमात्रः उद्देश्यः दुर्घटनाप्रतिरोधः अस्ति, न तु दोषस्य दायित्वस्य वा विभाजनं।
- विमानम् वायु-चिकित्सा-परिवहनस्य (ए. एम्. टी.) विन्यासे कार्यं कुर्वन् आसीत्, यस्मिन् 2 कर्मचारिणः, 2 यात्रिकाः, 1 नश्वर-अवशेषः (शवपेटिका) च आसन्।
अपि च दस्तावेजे।
- ए. ए. ऐ. बी. इत्यनेन सूचितं यत् परित्यक्त-रन्-वे-मध्ये, रन्-वे-डेसिग्नेटर्'30', थ्रेसहोल्ड्-मार्किन्स् इत्यादीनि चिह्नानि कृष्णवर्णानि आसन्, परन्तु पठनीयानि एव आसन् इति।
- विमाने काक्पिट्-वाय्स्-रिकार्डर् (सी. वी. आर्.) अथवा फ़्लैट्-डाटा-रिकार्डर् (एफ़्. डी. आर्.) न आसीत्।
- घटनायाः समये वायुगुणः उत्तमः इति सूचितः, यत्र 5000 मी. यावत् दृश्यता, कुहरः च आसीत्।
- घटनायाः समये विमानस्य पञ्जीकरणस्य वैधं प्रमाणपत्रं, उड्डयन-योग्यता-समीक्षा-प्रमाणपत्रं च आसीत्।
एतत् कथं लिखितम्?
अस्माकं सङ्गणके प्रचलतः ए. ऐ. प्रतिमानः सर्वकारीयलेखं पठित्वा सारांशं लिखितवान्। न केनापि तत् परीक्षितवान्।
अङ्कानि परीक्षितानि। अस्मिन् सारांशस्य प्रत्येकः सङ्ख्या स्वयंचालित-परीक्षणद्वारा अभिलेखे प्राप्ता।
तत् परीक्षणं तुलनां करोति। सङ्ख्याः। केवलम्। एतत् निश्चेतुं न शक्नोति यत् पत्रं यत् वदति तत् शब्दलेखनं वदति इति-अतः मूललेखः एव सर्वदा अधिकारः भवति।
अस्य पृष्ठस्य अनुवादः यन्त्रेण कृतः; आङ्ग्ल-पाठः, मूललेखः च आधिकारिकः अस्ति।
मूललेखः
विमान-दुर्घटना-अन्वेषण-विभागः-विमान-दुर्घटनाः, गम्भीर-घटनाः च विषये अन्तिमं प्रारम्भिकं च प्रतिवेदनम्।
अन्वेषण प्रतिवेदन · सन्दर्भः f49d79a3db3f5f00 · 14 जुलाई 2026
अत्र पठतु।
चर्चा।
एतस्मिन् लेखस्य विषये अद्यावधि केनापि न चर्चितम्।