ଅଡିଟ୍ କଣ୍ଟ୍ରୋଲର୍ ଏବଂ ଅଡିଟର୍ ଜେନେରାଲ୍
14 ବର୍ଷ ଧରି ଜମି ହସ୍ତାନ୍ତର ନୀତି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାରେ ଡି. ଏ. ଇ. ବିଫଳଃ ସିଏଜି
ଏହି ଅଡିଟ୍ ମାର୍ଚ୍ଚରେ ଶେଷ ହୋଇଥିବା ବର୍ଷ ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଆଠଟି ବୈଜ୍ଞାନିକ ଏବଂ ପରିବେଶ ମନ୍ତ୍ରଣାଳଯ଼/ବିଭାଗ, ସେମାନଙ୍କ ସ୍ୱଯ଼ଂଶାସିତ ସଂସ୍ଥା ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରୀଯ଼ ରାଷ୍ଟ୍ରାଯ଼ତ୍ତ ଉଦ୍ଯ଼ୋଗ ସମେତ, କାରବାରର ଅନୁପାଳନକୁ ଯାଞ୍ଚ କରିଥିଲା।
ଏହି ଅଡିଟ୍ ମାର୍ଚ୍ଚ 2024 ରେ ଶେଷ ହୋଇଥିବା ବର୍ଷ ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଆଠଟି ବୈଜ୍ଞାନିକ ଏବଂ ପରିବେଶ ମନ୍ତ୍ରଣାଳଯ଼/ବିଭାଗ, ସେମାନଙ୍କ ସ୍ୱଯ଼ଂଶାସିତ ସଂସ୍ଥା ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରୀଯ଼ ରାଷ୍ଟ୍ରାଯ଼ତ୍ତ ଉଦ୍ଯ଼ୋଗ ସମେତ, ନେଣଦେଣର ଅନୁପାଳନ ଯାଞ୍ଚ କରିଥିଲା।
କାହାକୁ ନେଇ ଚିନ୍ତିତ ଅଛନ୍ତିଃ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଏବଂ ପରିବେଶ ମନ୍ତ୍ରଣାଳଯ଼/ବିଭାଗ (ଆଣବିକ ଶକ୍ତି ବିଭାଗ, ମହାକାଶ ବିଭାଗ, ବିଜ୍ଞାନ ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ଯ଼ା ବିଭାଗ, ଜୈବ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ଯ଼ା ବିଭାଗ, ବୈଜ୍ଞାନିକ ଏବଂ ଶିଳ୍ପ ଗବେଷଣା ବିଭାଗ, ପରିବେଶ, ଜଙ୍ଗଲ ଏବଂ ଜଳବାଯ଼ୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ମନ୍ତ୍ରଣାଳଯ଼, ଏବଂ ନୂତନ ଏବଂ ଅକ୍ଷଯ଼ ଶକ୍ତି ମନ୍ତ୍ରଣାଳଯ଼ ସମେତ)।
ଅଡିଟର କ "ଣ ପାଇଲେ
- କ୍ଯ଼ାବିନେଟ ସଚିବାଳଯ଼ଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ସତ୍ତ୍ୱେ 14 ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ସମଯ଼ ଧରି ଆଣବିକ ଶକ୍ତି ବିଭାଗ (ଡି. ଏ. ଇ.) ଏକ ବ୍ଯ଼ାପକ ଜମି ହସ୍ତାନ୍ତର ନୀତିର ଅଭାବ ରହିଥିଲା, ଯାହା ଫଳରେ ଅଣ-ସମାନ ଅଭ୍ଯ଼ାସ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଲିଜ୍ ନବୀକରଣରେ ବିଳମ୍ବ ଯୋଗୁଁ ସମ୍ଭାବ୍ଯ଼ ରାଜସ୍ୱ ହ୍ରାସ ପାଇଥିଲା।
- ଡି. ଏ. ଇ. 71 ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ସମଯ଼ ଧରି ଯ଼ୁନିଫର୍ମ ଡିପାର୍ଟମେଣ୍ଟାଲ ପୁଲ୍ ଆବାସିକ ଆବାସ ନିଯ଼ମ ପ୍ରଣଯ଼ନ କରିନଥିଲା, ଯାହାର ଫଳସ୍ୱରୂପ ଅସଙ୍ଗତ ଆବଣ୍ଟନ ଏବଂ ଶୁଳ୍କ ଆଦାଯ଼ ଅଭ୍ଯ଼ାସ ହୋଇଥିଲା।
- ଟାଟା ମେମୋରିଆଲ୍ ସେଣ୍ଟର (ଡିଏଇ ଅଧୀନରେ) ରେ ଏକ ଅନୁମୋଦିତ ଆଇଟି ନୀତି, ଆଇଟି ଷ୍ଟିଅରିଂ କମିଟି ଏବଂ ଡାଟା ଧାରଣ ନୀତିର ଅଭାବ ଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଦୁର୍ବଳ ପାସୱାର୍ଡ ନିଯ଼ନ୍ତ୍ରଣ ଏବଂ ପାସୱାର୍ଡ ଏବଂ ରୋଗୀଙ୍କ ଆଧାର କାର୍ଡ ନମ୍ବର ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ କୌଣସି କ୍ରିପ୍ଟୋଗ୍ରାଫିକ୍ ସୁରକ୍ଷା ନଥିଲା।
- ଟାଟା ମେମୋରିଆଲ୍ ସେଣ୍ଟର ବିକ୍ରେତାମାନଙ୍କ ସହିତ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ସେବା ସ୍ତରୀଯ଼ ରାଜିନାମା କାର୍ଯ୍ଯ଼କାରୀ କରିନଥିଲା, ଯାହା ଫଳରେ ଅନୁତ୍ତରିତ ବୈଷଯ଼ିକ ସମସ୍ଯ଼ା ସତ୍ତ୍ୱେ ଦେଯ଼ ଜାରି ରହିଥିଲା।
- ନିର୍ମାଣ, ସେବା ଏବଂ ଇଷ୍ଟେଟ୍ ମ୍ଯ଼ାନେଜମେଣ୍ଟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାଳଯ଼ ସାତ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ସମଯ଼ ଧରି ସ୍ଥାପନ ସାଇଟ୍ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନ ହେବା କାରଣରୁ ଲିଫ୍ଟ କମ୍ପୋନେଣ୍ଟ ବଦଳାଇବା ଉପରେ 1.45 କୋଟି ଟଙ୍କା ଏଡ଼ାଇବା ଖର୍ଚ୍ଚ କରିଛି।
- ପାଉଡର ମେଟାଲର୍ଜି ଏବଂ ନୂତନ ସାମଗ୍ରୀ ପାଇଁ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀଯ଼ ଉନ୍ନତ ଗବେଷଣା କେନ୍ଦ୍ର 1.52 କୋଟି ଟଙ୍କା (1 କୋଟି 08 ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା କ୍ରଯ଼ ମୂଲ୍ଯ଼ ସମେତ) ଫଳପ୍ରଦ ଖର୍ଚ୍ଚ କରିଥିଲା କାରଣ ଆବଶ୍ଯ଼କ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଅଭାବରୁ ଏକ ଲେଜର ୱେଲ୍ଡିଂ ମେସିନ୍ ବ୍ଯ଼ବହୃତ ହୋଇନଥିଲା |
- ବାଯ଼ୋଟେକ୍ନୋଲୋଜି ବିଭାଗ ନୂତନ ନିଯୁକ୍ତ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯାତ୍ରା ଭତ୍ତା ଭାବରେ ₹1 ଲକ୍ଷର ଅନିଯ଼ମିତ ଦେଯ଼ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲା।
- ପରିବେଶ, ଜଙ୍ଗଲ ଏବଂ ଜଳବାଯ଼ୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ମନ୍ତ୍ରଣାଳଯ଼ ଫଟୋ ଗ୍ଯ଼ାଲେରୀ ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ 1.99 କୋଟି ଟଙ୍କାର ଅନଧିକୃତ ବ୍ଯ଼ଯ଼ ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ବିକାଶ କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ 1.86 କୋଟି ଟଙ୍କାର ଅତିରିକ୍ତ ବ୍ଯ଼ଯ଼ କରିଛି।
- ସୋଲାର ଏନର୍ଜି କର୍ପୋରେସନ୍ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ଲିମିଟେଡ୍ 5.07 କୋଟି ଟଙ୍କାର ଫଳପ୍ରଦ ଖର୍ଚ୍ଚ କରିଛି।
- ସିଏଜି ଡିଏଇକୁ ଏକ ବ୍ଯ଼ାପକ ଜମି ହସ୍ତାନ୍ତର ନୀତି ଏବଂ ଯ଼ୁନିଫର୍ମ ରେସିଡେନ୍ସିଆଲ୍ ଆବାସ ନିଯ଼ମ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାକୁ ସୁପାରିଶ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ଟାଟା ମେମୋରିଆଲ୍ ସେଣ୍ଟର ଆଇଟି ସୁରକ୍ଷା ନୀତି ଏବଂ ମଲ୍ଟି-ଫ୍ଯ଼ାକ୍ଟର୍ ପ୍ରମାଣୀକରଣ କାର୍ଯ୍ଯ଼କାରୀ କରିଥିଲା।
ଦସ୍ତାବିଜରେ ମଧ୍ଯ଼
- ସିଏଜି ଜାଣିବାକୁ ପାଇଲେ ଯେ 2011 ରେ କ୍ଯ଼ାବିନେଟ ସଚିବାଳଯ଼ର ସ୍ପଷ୍ଟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ସତ୍ତ୍ୱେ ଡିଏଇ 14 ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ସମଯ଼ ଧରି ଏକ ସାଧାରଣ ଜମି ହସ୍ତାନ୍ତର ନୀତି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିନଥିଲା।
- ସିଏଜି ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ ଯେ ଡି. ଏ. ଇ. 1954 ମସିହାରେ ଏହାର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପରଠାରୁ 71 ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ସମଯ଼ ମଧ୍ଯ଼ରେ ଯ଼ୁନିଫର୍ମ ଡିପାର୍ଟମେଣ୍ଟାଲ ପୁଲ୍ ରେସିଡେନ୍ସିଆଲ୍ ଆବାସ ନିଯ଼ମ ପ୍ରଣଯ଼ନ କରିନାହିଁ।
- ସିଏଜି ରିପୋର୍ଟ କରିଛି ଯେ ପାସୱାର୍ଡ ଏବଂ ରୋଗୀଙ୍କ ଆଧାର କାର୍ଡ ନମ୍ବର ସଂରକ୍ଷଣ କରିବା ସମଯ଼ରେ ଟାଟା ମେମୋରିଆଲ୍ ସେଣ୍ଟର କ୍ରିପ୍ଟୋଗ୍ରାଫିକ୍ ସୁରକ୍ଷା ବଜାଯ଼ ରଖିନାହିଁ।
- ସି. ଏ. ଜି. ନୂତନ ଏବଂ ଅକ୍ଷଯ଼ ଶକ୍ତି ମନ୍ତ୍ରଣାଳଯ଼ କ୍ଷେତ୍ରରେ 5.07 କୋଟି ଟଙ୍କାର ଫଳପ୍ରଦ ଖର୍ଚ୍ଚ ଚିହ୍ନଟ କରିଛି।
ଏହା କିପରି ଲେଖାଯାଇଥିଲା?
ଆମ ନିଜ କମ୍ପ୍ଯ଼ୁଟରରେ ଚାଲୁଥିବା ଏକ ଆର୍ଟିଫିସିଆଲ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ ମଡେଲ୍ ସରକାରୀ ଦସ୍ତାବିଜକୁ ପଢ଼ି ଏହି ସାରାଂଶ ଲେଖିଥିଲା। କେହି ଏହାକୁ ଯାଞ୍ଚ କରିନାହାନ୍ତି।
 ପରିସଂଖ୍ଯ଼ାନ ଯାଞ୍ଚ କରାଯାଇଛି। ଏହି ସାରାଂଶରେ ଥିବା ପ୍ରତ୍ଯ଼େକ ସଂଖ୍ଯ଼ା ଏକ ସ୍ୱଯ଼ଂକ୍ରିଯ଼ ଚେକ୍ ଦ୍ୱାରା ଡକ୍ଯ଼ୁମେଣ୍ଟରେ ମିଳିଥିଲା |
ସେହି ଚେକ୍ ତୁଳନା କରେ ସଂଖ୍ଯ଼ା କେବଳ। ଏହା ନିଶ୍ଚିତ କରିପାରିବ ନାହିଁ ଯେ ଡକ୍ଯ଼ୁମେଣ୍ଟ ଯାହା କହୁଛି ତାହା ଶବ୍ଦରେ କୁହାଯାଇଛି-ତେଣୁ ମୂଳ ଡକ୍ଯ଼ୁମେଣ୍ଟ ସର୍ବଦା କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ |
ଏହି ପୃଷ୍ଠାଟି ମେସିନ୍ ଦ୍ୱାରା ଅନୁବାଦ କରାଯାଇଥିଲା; ଇଂରାଜୀ ପାଠ୍ଯ଼ ଏବଂ ମୂଳ ଡକ୍ଯ଼ୁମେଣ୍ଟଟି ଅଧିକୃତ |
ମୂଳ ଦସ୍ତାବିଜ
କମ୍ପଟ୍ରୋଲର୍ ଆଣ୍ଡ ଅଡିଟର୍ ଜେନେରାଲ୍ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ (ସିଏଜି)-ଅଡିଟ୍ ରିପୋର୍ଟ
ଅଡିଟ୍ ରିପୋର୍ଟ · ରେଫ. 2026ର ରିପୋର୍ଟ ନମ୍ବର 17·2026
ଏଠାରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ଆଲୋଚନା
ଏହି ଦସ୍ତାବିଜ ବିଷଯ଼ରେ ଏପର୍ଯ୍ଯ଼ନ୍ତ କେହି ଆଲୋଚନା କରିନାହାଁନ୍ତି।