ଅଡିଟ୍ କଣ୍ଟ୍ରୋଲର୍ ଏବଂ ଅଡିଟର୍ ଜେନେରାଲ୍
ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ଯ଼ାଳଯ଼ରେ ଅଣ-କାର୍ଯ୍ଯ଼କ୍ଷମ ଇ. ଆର୍. ପି. ବ୍ଯ଼ବସ୍ଥା ଉପରେ ₹ <ଆଇ. ଡି. 1> କୋଟି ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ କରାଯାଇଛି।
ଏହି ଅଡିଟ୍ ମାର୍ଚ୍ଚ 2023 ରେ ଶେଷ ହୋଇଥିବା ଅବଧି ପାଇଁ ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶ ସରକାରଙ୍କ ଶିଳ୍ପ ବିଭାଗ, ଜଳ ଶକ୍ତି, ରାଜସ୍ୱ ଏବଂ ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ଯ଼ାଳଯ଼ର ଅନୁପାଳନ ଏବଂ ପ୍ରଦର୍ଶନକୁ ଯାଞ୍ଚ କରିଥିଲା।
₹ 11.19 କୋଟିହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ଯ଼ାଳଯ଼ରେ ଏକ ଇ. ଆର୍. ପି. ବ୍ଯ଼ବସ୍ଥା ପାଇଁ କୋଟି କୋଟି ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ କରାଯାଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଏହାର 37ଟି ମଡ୍ଯ଼ୁଲ ମଧ୍ଯ଼ରୁ 30ଟି କାର୍ଯ୍ଯ଼କ୍ଷମ ନଥିଲା।
ଏହା ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷାରେ ସଂସ୍ଥାଗତ ବ୍ଯ଼ବଧାନ, ଖଣି ଏବଂ ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥର ନିଯ଼ନ୍ତ୍ରଣ, କ୍ଷୁଦ୍ର ଜଳସେଚନ ଯୋଜନାର କାର୍ଯ୍ଯ଼କାରିତା ଏବଂ ବିପର୍ଯ୍ଯ଼ଯ଼ ପ୍ରଶମନ ପାଣ୍ଠିର ଉପଯୋଗ ଉପରେ ଧ୍ଯ଼ାନ କେନ୍ଦ୍ରିତ କରିଥିଲା।
କାହାକୁ ନେଇ ଚିନ୍ତିତ ଅଛନ୍ତିଃ ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶ ସରକାର (ବିଶେଷ କରି ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ଯ଼ାଳଯ଼, ଶିଳ୍ପ ବିଭାଗ, ଜଳ ଶକ୍ତି ବିଭାଗ, ଏବଂ ରାଜସ୍ୱ ବିଭାଗ)
ଅଡିଟର କ "ଣ ପାଇଲେ
- ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ଯ଼ାଳଯ଼ (ଏଚପିଯ଼ୁ) 2020-23 ସମଯ଼ରେ 27-37% ଶିକ୍ଷକ ଅଭାବର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥିଲା।
- ଏଚ. ପି. ଯ଼ୁ. ଇ. ଡବ୍ଲ୍ଯ଼ୁ. ଏସ୍. ପ୍ରମାଣପତ୍ର କିମ୍ବା ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ଯ଼ତା ଯାଞ୍ଚ ନକରି 186 ଜଣ କର୍ମଚାରୀ ସଦସ୍ଯ଼ଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲା।
- 2015, 2017 ଏବଂ 2021 ମସିହାରୁ ଖରାପ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ହେତୁ 1.99 କୋଟି ଟଙ୍କା ମୂଲ୍ଯ଼ର ତିନୋଟି ଉଚ୍ଚ ମୂଲ୍ଯ଼ର ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନ ଉପକରଣ କାର୍ଯ୍ଯ଼କ୍ଷମ ହୋଇନଥିଲା।
- ସେପ୍ଟେମ୍ବର 2023 ସୁଦ୍ଧା ₹1 କୋଟି ମୂଲ୍ଯ଼ର ଏକ ଇ. ଆର୍. ପି. ବ୍ଯ଼ବସ୍ଥାରେ 37ଟି ମଡ୍ଯ଼ୁଲ ମଧ୍ଯ଼ରୁ 30ଟି କାର୍ଯ୍ଯ଼କ୍ଷମ ନଥିଲା।
- ଏଚ. ପି. ଯ଼ୁ. ର 16ଟି ଯ଼ୁ. ଜି. ସି. ଚେଯ଼ାର ମଧ୍ଯ଼ରୁ 11ଟି ଚେଯ଼ାର ଗୋଟିଏରୁ 25 ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ଯ଼ନ୍ତ କାର୍ଯ୍ଯ଼ହୀନ ରହିଥିଲା।
- ଶିଳ୍ପ ବିଭାଗ'ଆଇ. ଡି. 2'ରୁ'ଆଇ. ଡି. 1'ପର୍ଯ୍ଯ଼ନ୍ତ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ପାଇଁ କୌଣସି ବାର୍ଷିକ କାର୍ଯ୍ଯ଼ ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିନଥିଲା।
- 73 ଟି ଖଣିଜ ରିହାତି ଆବେଦନ ମଧ୍ଯ଼ରୁ 14 ଟି ବିଳମ୍ବରେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇଥିଲା, ଅନୁମୋଦିତ ଅବଧି ପରେ 71 ରୁ 1,184 ଦିନ ପର୍ଯ୍ଯ଼ନ୍ତ ବିଳମ୍ବ ହୋଇଥିଲା |
- ବୈଧାନିକ ଆବଶ୍ଯ଼କତା ସତ୍ତ୍ୱେ ଖଣିଜ ପରିବହନର କୌଣସି କାର୍ଯ୍ଯ଼କ୍ଷମ କେନ୍ଦ୍ରୀଯ଼ ଉଡ଼ାଜାହାଜ ସ୍କ୍ୱାଡ୍ କିମ୍ବା ଜିପିଏସ୍ ଆଧାରିତ ଟ୍ରାକିଂ କାର୍ଯ୍ଯ଼କାରୀ ହୋଇନଥିଲା।
- ସି. ଏ. ଜି. ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଶିକ୍ଷକ ନିଯୁକ୍ତି, ମୌଳିକ ଶିକ୍ଷାଦାନ ଭିତ୍ତିଭୂମିର ପୁନରୁଦ୍ଧାର ଏବଂ ଏଚ. ପି. ଯ଼ୁ. ରେ ପାଠ୍ଯ଼କ୍ରମ ପ୍ରଶାସନକୁ ପୁନର୍ଜୀବିତ କରିବା ପାଇଁ ସୁପାରିଶ କରିଥିଲେ।
ଦସ୍ତାବିଜରେ ମଧ୍ଯ଼
- ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ଯ଼ାଳଯ଼ରେ ଏକ ଇ. ଆର୍. ପି. ବ୍ଯ଼ବସ୍ଥା ପାଇଁ କୋଟି କୋଟି ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ କରାଯାଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଏହାର 37ଟି ମଡ୍ଯ଼ୁଲ୍ ମଧ୍ଯ଼ରୁ 30ଟି କାର୍ଯ୍ଯ଼କ୍ଷମ ନଥିଲା ଏବଂ ସେପ୍ଟେମ୍ବର 2023 ସୁଦ୍ଧା ବ୍ଯ଼ବହୃତ ହୋଇନଥିଲା।
- ଏଚପିଯ଼ୁରେ 1.99 କୋଟି ଟଙ୍କା ମୂଲ୍ଯ଼ର ବୈଜ୍ଞାନିକ ଉପକରଣ (ସ୍କାନିଂ ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ ମାଇକ୍ରୋସ୍କୋପ୍, ଆଟମିକ୍ ଅବସୋର୍ପସନ୍ ସ୍ପେକ୍ଟ୍ରୋଫୋଟୋମିଟର, ଏବଂ ଭାଇବ୍ରେଟିଙ୍ଗ୍ ସାମ୍ପଲ୍ ମ୍ଯ଼ାଗ୍ନେଟୋମିଟର) ଖରାପ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ହେତୁ 8 ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ଯ଼ନ୍ତ କାର୍ଯ୍ଯ଼କ୍ଷମ ହୋଇନାହିଁ।
- ଶିଳ୍ପ ବିଭାଗ ଚାରୋଟି ନମୁନା ଜିଲ୍ଲାରେ ଖଣିଜ ଭଣ୍ଡାରର ଏକ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଭାବରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ତାଲିକା ସଂକଳନ କରିବାରେ ବିଫଳ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ପ୍ରମାଣ-ଆଧାରିତ ଯୋଜନାକୁ ଦୁର୍ବଳ କରିଥିଲା |
- ଏଚ. ପି. ଯ଼ୁ. ରେ <ଆଇ. ଡି. 2> ସମଯ଼ରେ <ଆଇ. ଡି. 1> ଶିକ୍ଷକ ଅଭାବ ଥିଲା, ଯାହା ପୂର୍ବରୁ 2013 ସିଏ. ଜି. ରିପୋର୍ଟରେ ଆଲୋକପାତ କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହା ଛାତ୍ର ପରାମର୍ଶଦାତାଙ୍କୁ ସୀମିତ କରିଥିଲା ଏବଂ କାର୍ଯ୍ଯ଼ଭାର ବୃଦ୍ଧି କରିଥିଲା।
ଏହା କିପରି ଲେଖାଯାଇଥିଲା?
ଆମ ନିଜ କମ୍ପ୍ଯ଼ୁଟରରେ ଚାଲୁଥିବା ଏକ ଆର୍ଟିଫିସିଆଲ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ ମଡେଲ୍ ସରକାରୀ ଦସ୍ତାବିଜକୁ ପଢ଼ି ଏହି ସାରାଂଶ ଲେଖିଥିଲା। କେହି ଏହାକୁ ଯାଞ୍ଚ କରିନାହାନ୍ତି।
 ପରିସଂଖ୍ଯ଼ାନ ଯାଞ୍ଚ କରାଯାଇଛି। ଏହି ସାରାଂଶରେ ଥିବା ପ୍ରତ୍ଯ଼େକ ସଂଖ୍ଯ଼ା ଏକ ସ୍ୱଯ଼ଂକ୍ରିଯ଼ ଚେକ୍ ଦ୍ୱାରା ଡକ୍ଯ଼ୁମେଣ୍ଟରେ ମିଳିଥିଲା |
ସେହି ଚେକ୍ ତୁଳନା କରେ ସଂଖ୍ଯ଼ା କେବଳ। ଏହା ନିଶ୍ଚିତ କରିପାରିବ ନାହିଁ ଯେ ଡକ୍ଯ଼ୁମେଣ୍ଟ ଯାହା କହୁଛି ତାହା ଶବ୍ଦରେ କୁହାଯାଇଛି-ତେଣୁ ମୂଳ ଡକ୍ଯ଼ୁମେଣ୍ଟ ସର୍ବଦା କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ |
ଏହି ପୃଷ୍ଠାଟି ମେସିନ୍ ଦ୍ୱାରା ଅନୁବାଦ କରାଯାଇଥିଲା; ଇଂରାଜୀ ପାଠ୍ଯ଼ ଏବଂ ମୂଳ ଡକ୍ଯ଼ୁମେଣ୍ଟଟି ଅଧିକୃତ |
ମୂଳ ଦସ୍ତାବିଜ
କମ୍ପଟ୍ରୋଲର୍ ଆଣ୍ଡ ଅଡିଟର୍ ଜେନେରାଲ୍ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ (ସିଏଜି)-ଅଡିଟ୍ ରିପୋର୍ଟ
ଅଡିଟ୍ ରିପୋର୍ଟ · ରେଫ. 2025ର ରିପୋର୍ଟ ନମ୍ବର 4 · 2025
ଏଠାରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ଆଲୋଚନା
ଏହି ଦସ୍ତାବିଜ ବିଷଯ଼ରେ ଏପର୍ଯ୍ଯ଼ନ୍ତ କେହି ଆଲୋଚନା କରିନାହାଁନ୍ତି।