लेखापरीक्षण नियंत्रक आणि महालेखा परीक्षक
250 सी. ए. बी. ने उशीरा खाती सादर केली, 11 खाती 1-9 वर्षे चुकली
या लेखापरीक्षणात मार्च 2023 रोजी संपलेल्या आर्थिक वर्षासाठी केंद्र सरकारच्या विविध मंत्रालयांखालील केंद्रीय स्वायत्त संस्थांच्या (सी. ए. बी.) आर्थिक व्यवहारांची आणि अनुपालनाची तपासणी करण्यात आली.
यामध्ये धोरण निर्मिती, संशोधन आणि सरकारी अनुदानाद्वारे अर्थसहाय्यित सार्वजनिक उपयुक्तता सेवांमध्ये गुंतलेल्या संस्थांचा समावेश आहे.
कोणाची काळजीः केंद्र सरकारच्या अंतर्गत येणाऱ्या केंद्रीय स्वायत्त संस्था (सी. ए. बी.), विशेषतः संस्कृती, शिक्षण, परराष्ट्र व्यवहार, आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण, कामगार आणि रोजगार आणि युवा व्यवहार आणि क्रीडा मंत्रालयांच्या अंतर्गत येणाऱ्या.
लेखापरीक्षकाला काय आढळले
- 31 मार्च 2023 पर्यंत ₹13, 464.22 कोटी सरकारी अनुदानाचा वापर झाला नाही.
- 44 सी. ए. बी. ने लेखापरीक्षण निष्कर्षांमुळे त्यांच्या खात्यांमध्ये सुधारणा केली, ज्याचे परिणाम म्हणजे मालमत्ता/दायित्वे ₹2 कोटींची वाढ आणि 22 संस्थांमधील ₹1 कोटींची निव्वळ तूट.
- 132 सी. ए. बी. मध्ये स्थिर मालमत्तेची प्रत्यक्ष पडताळणी करण्यात आली नव्हती आणि 111 सी. ए. बी. मध्ये यादी पडताळणी गहाळ होती.
- 27 सी. ए. बी. ना परत आले आणि ना सरकारी अनुदानावर मिळणाऱ्या ₹1 कोटीच्या व्याजाचा हिशोब केला.
- बीमाकृत मूल्यांकनाच्या आधारे ग्रॅच्युटी आणि निवृत्ती लाभांचा हिशोब करण्यात 164 सी. ए. बी. अपयशी ठरले.
- मुंबईतील शिकाऊ प्रशिक्षण मंडळाने सामान्य प्रवर्गातील शिकाऊ विद्यार्थ्यांसाठी अनुसूचित जाती/जमाती अनुदानात ₹1 कोटीचा अनियमित वापर केला.
- तामिळनाडूच्या केंद्रीय विद्यापीठाचे एकूण ₹8.16 कोटीच्या खरेदीच्या अनियमिततेमुळे ₹2.60 कोटीचे नुकसान झाले.
- गांधीग्राम ग्रामीण संस्थेने मंत्रालयाच्या मंजुरीशिवाय नवी दिल्लीतील केंद्रासाठी 3.20 कोटी रुपये अनधिकृत खर्च केले.
- नालंदा विद्यापीठाने दरवाढीच्या समायोजनाद्वारे कंत्राटदारांना 3 कोटी 41 लाख रुपयांचे अनुचित आर्थिक लाभ दिले.
- भारतीय क्रीडा प्राधिकरणाने आधीच्या मुदतीच्या उत्पन्नापेक्षा ₹1 कोटीने जास्त उत्पन्न दिले आणि दीर्घकाळ प्रलंबित असलेल्या अनिर्णित आगाऊ रकमेमध्ये ₹2,000 कोटी होते.
- पाच सी. ए. बी. च्या खात्यांवर प्रतिकूल टिप्पण्या जारी करण्यात आल्या आणि एका सी. ए. बी. साठी मत नाकारण्यात आले.
दस्तऐवजातही
- कॅगने नोंदवले की 250 कॅबनी 30 जून 2023च्या नियत तारखेनंतर त्यांची वार्षिक खाती सादर केली आणि 11 कॅबनी 31 मार्च 2024 पर्यंत एक ते नऊ वर्षांच्या कालावधीसाठी खाती सादर केलेली नाहीत.
- कोळसा खाण भविष्य निर्वाह निधी संघटनांनी ₹54,317 कोटी निव्वळ निवृत्तीवेतन दायित्वासाठी तरतूद न करणे आणि गुंतवणूकदार शिक्षण आणि संरक्षण निधी प्राधिकरणाने दावा न केलेल्या समभागांमध्ये ₹47, 225.57 कोटीसाठी तरतूद न करणे यासह वित्तीय विवरणांमध्ये कॅगने लक्षणीय चुकीची विधाने नोंदवली.
- साहित्य अकादमीने अस्तित्वात नसलेल्या किंवा भरलेल्या भूखंडांच्या वाटपामुळे 24 वर्षे बांधकाम निधीतील ₹1 कोटी रोखले, ज्यामुळे संस्थेला भाड्याच्या इमारतीतून काम करणे सुरू ठेवण्यास भाग पाडले, असे कॅगला आढळले.
हे कसे लिहिले गेले?
आपल्या स्वतःच्या संगणकावर चालणाऱ्या ए. आय. मॉडेलने सरकारी दस्तऐवज वाचले आणि हा सारांश लिहिला. कोणीही त्याची तपासणी केलेली नाही.
आकडेवारी तपासली गेली. या सारांशातील प्रत्येक संख्या स्वयंचलित तपासणीद्वारे दस्तऐवजात आढळली.
ती तपासणी तुलना करते संख्या केवळ. हे पुष्टी करू शकत नाही की शब्दलेखन दस्तऐवज काय म्हणते ते सांगते-म्हणून मूळ दस्तऐवज नेहमीच अधिकृत असतो.
हे पृष्ठ यंत्राद्वारे अनुवादित केले गेले होते; इंग्रजी मजकूर आणि मूळ दस्तऐवज अधिकृत आहेत.
मूळ दस्तावेज
भारताचे नियंत्रक आणि महालेखा परीक्षक (कॅग)-लेखापरीक्षण अहवाल
लेखापरीक्षण अहवाल · संदर्भ 2026 चा अहवाल क्रमांक 9 · 2026
ते येथे वाचा
चर्चा
या दस्तऐवजाबाबत अद्याप कोणीही चर्चा केलेली नाही.