लेखापरीक्षण नियंत्रक आणि महालेखा परीक्षक
कॅगला बंगळुरू मेट्रो प्रकल्पातील जमिनीचा ₹6, 603.39 कोटीचा अतिरिक्त खर्च आढळला
या कामगिरी लेखापरीक्षणात बंगळुरू मेट्रो रेल कॉर्पोरेशन लिमिटेडने (बी. एम. आर. सी. एल.) बंगळुरू मेट्रो रेल प्रकल्पाच्या पहिल्या आणि दुसऱ्या टप्प्याचे (2ए आणि 2बी वगळता) नियोजन, अंमलबजावणी, कंत्राटी व्यवस्थापन आणि संचालन तपासले.
6, 600 कोटी रुपयेअंदाजातील त्रुटी आणि विलंबामुळे भूसंपादनाच्या खर्चात झालेली एकूण वाढ ₹6 पेक्षा जास्त असल्याचे कॅगला आढळले.
या लेखापरीक्षणात महामंडळाच्या स्थापनेपासून ते मार्च 2021 पर्यंतचा कालावधी समाविष्ट करण्यात आला असून आर्थिक आकडेवारी मार्च 2023 पर्यंत अद्ययावत करण्यात आली आहे.
कोणाची काळजीः बंगळुरू मेट्रो रेल कॉर्पोरेशन लिमिटेड (बी. एम. आर. सी. एल.) हा गृहनिर्माण आणि शहरी व्यवहार मंत्रालयाच्या अंतर्गत भारत सरकार आणि कर्नाटक सरकारचा संयुक्त उपक्रम आहे.
लेखापरीक्षकाला काय आढळले
- अयोग्य अंदाज आणि विलंबामुळे भूसंपादनाचा खर्च ₹6,000 कोटीने (पहिल्या टप्प्यासाठी ₹1 कोटी आणि दुसऱ्या टप्प्यासाठी ₹5, ₹3 कोटी) वाढला.
- बी. एम. आर. सी. एल. ने कृषी जमिनीसाठी बिगर-कृषी जमिनीचे दर स्वीकारले किंवा केवळ रूपांतरित जमिनीला लागू असलेले अतिरिक्त गुणधर्म स्वीकारले म्हणून जमिनीची अतिरिक्त भरपाई ₹1 कोटी देण्यात आली.
- उच्च शक्ती समितीने विहित केलेल्या 270 दिवसांच्या कालमर्यादेच्या पलीकडे अंतिम अधिसूचना जारी करण्यात विलंब झाल्यामुळे जमीनमालकांना ₹1 कोटीचे अतिरिक्त व्याज देण्यात आले.
- बी. एम. आर. सी. एल. ने कर्नाटक सरकारच्या मार्गदर्शक तत्त्वांनी विहित केलेल्या तुलनेत बाजार मूल्यात जास्त टक्केवारी वाढ लागू केल्यामुळे दुसऱ्या टप्प्यात ₹1 कोटीची अतिरिक्त भरपाई देण्यात आली.
- बी. एम. आर. सी. एल. ने पहिल्या टप्प्यातील भूमिगत स्थानकांमध्ये प्लॅटफॉर्म स्क्रीन डोर्स (पी. एस. डी.) बसवले नाहीत, ज्यामुळे वातानुकूलन आणि देखभालीच्या खर्चात 6.58 कोटी रुपयांची वार्षिक बचत अपेक्षित आहे.
- खरेदी केलेल्या रेल्वेमध्ये 36 पैकी 34 ठिकाणी मानक श्रेणीच्या (340-390 बी. एच. एन.) खाली कठोरता मूल्ये (260-330 बी. एच. एन.) होती, ज्यामुळे देखभालीचा खर्च वाढू शकतो आणि रेल्वे/चाकांचे आयुष्य कमी होऊ शकते.
- आर्थिक आणि आर्थिक अंतर्गत परतावा दर (एफ. आय. आर. आर./ई. आय. आर. आर.) गणनेसाठी वापरले जाणारे प्रवासी अंदाज अतिशयोक्तीचे होते, वास्तविक 2021 ची रहदारी (6,429-8, 852) हेवी मेट्रो गुंतवणुकीचे समर्थन करण्यासाठी आवश्यक असलेल्या 15,000 मर्यादेपेक्षा खूपच कमी होती.
- बी. एम. आर. सी. एल. कडे खरेदी नियमावलीचा अभाव होता, ज्यामुळे प्रकल्पाचा कालावधी, पॅकेजचा आकार आणि आगाऊ प्रकाशनांसाठीच्या खर्चाच्या अंदाज आणि मार्गदर्शक तत्त्वांमध्ये एकसमानतेचा अभाव होता.
दस्तऐवजातही
- अंदाजातील त्रुटी आणि विलंबामुळे भूसंपादनाच्या खर्चात झालेली एकूण वाढ 6,600 कोटी रुपयांहून अधिक असल्याचे कॅगला आढळले.
- कॅगने नोंदवले की बी. एम. आर. सी. एल. ने त्या वेळी उपलब्ध असलेल्या अधिक प्रगत कम्युनिकेशन बेस्ड ट्रेन कंट्रोल (सी. बी. टी. सी.) प्रणालीऐवजी जुन्या डिस्टन्स टू गो (डी. टी. जी.) सिग्नलिंग प्रणालीचा वापर सुरू ठेवला, ज्यामुळे दुसऱ्या टप्प्यातील विस्तारांमध्ये जुन्या प्रणालीचा वापर करण्यास भाग पाडले गेले.
- पहिला टप्पा जून 2017 पासून पूर्णपणे कार्यान्वित असूनही, मार्च 2023 पर्यंत आठ ठिकाणी मल्टी-मोडल इंटिग्रेशन (एमएमआय) कार्यान्वित नसल्याचे कॅगचे निरीक्षण आहे.
हे कसे लिहिले गेले?
आपल्या स्वतःच्या संगणकावर चालणाऱ्या ए. आय. मॉडेलने सरकारी दस्तऐवज वाचले आणि हा सारांश लिहिला. कोणीही त्याची तपासणी केलेली नाही.
आकडेवारी तपासली गेली. या सारांशातील प्रत्येक संख्या स्वयंचलित तपासणीद्वारे दस्तऐवजात आढळली.
ती तपासणी तुलना करते संख्या केवळ. हे पुष्टी करू शकत नाही की शब्दलेखन दस्तऐवज काय म्हणते ते सांगते-म्हणून मूळ दस्तऐवज नेहमीच अधिकृत असतो.
हे पृष्ठ यंत्राद्वारे अनुवादित केले गेले होते; इंग्रजी मजकूर आणि मूळ दस्तऐवज अधिकृत आहेत.
मूळ दस्तावेज
भारताचे नियंत्रक आणि महालेखा परीक्षक (कॅग)-लेखापरीक्षण अहवाल
लेखापरीक्षण अहवाल 2026
ते येथे वाचा
चर्चा
या दस्तऐवजाबाबत अद्याप कोणीही चर्चा केलेली नाही.