लेखापरीक्षण नियंत्रक आणि महालेखा परीक्षक
राजस्थानच्या 18 पैकी 15 यू. एल. बी. अजूनही खुल्या ठिकाणी कचरा टाकतात, असे कॅगला आढळले
या लेखापरीक्षणात राजस्थानच्या शहरी स्थानिक स्वराज्य संस्थांमध्ये (यू. एल. बी.) 2017-23 या कालावधीसाठी घनकचरा व्यवस्थापनाची (संकलन, पृथक्करण, प्रक्रिया आणि विल्हेवाट) तपासणी करण्यात आली.
त्यांनी घनकचरा व्यवस्थापन नियम, 2016 अंतर्गत संसाधनांची पर्याप्तता, वापराची कार्यक्षमता आणि देखरेख यंत्रणेचे मूल्यांकन केले.
कोणाची काळजीः राजस्थान सरकार आणि तिच्या शहरी स्थानिक स्वराज्य संस्था (यू. एल. बी.), विशेषतः महानगरपालिका आणि नगरपालिका परिषदांसह 18 चाचणी-तपासलेल्या यू. एल. बी.
लेखापरीक्षकाला काय आढळले
- कमी प्रक्रिया दरः राज्य स्तरावर केवळ 11-25% कचऱ्यावर प्रक्रिया केली जात असे आणि चाचणी-तपासलेल्या यू. एल. बी. मध्ये 29-35% कचरा थेट 63-79% टाकून प्रक्रिया केली जात असे.
- न वापरलेल्या पायाभूत सुविधाः जयपूर आणि बारण यांनी ₹1 कोटी खर्चून बांधलेली लँडफिल साइट्स प्रक्रिया प्रकल्पांच्या अभावामुळे न वापरलेली राहिली.
- न वापरलेली उपकरणेः फेब्रुवारी 2019 ते डिसेंबर 2019 दरम्यान चार यू. एल. बी. ने खरेदी केलेली कंपोस्ट यंत्रे स्थापनेपासून वापरली गेली नाहीत.
- देखरेखीचा अभावः चाचणीद्वारे तपासलेल्या 18 पैकी 14 यू. एल. बी. मध्ये वजनाचे पूल बसवले गेले नाहीत, ज्यामुळे दैनंदिन कचरा संकलनाचे अचूक मोजमाप रोखता आले.
- खर्च न झालेला निधीः 12 यू. एल. बी. मधील माहिती, शिक्षण आणि दळणवळण (आय. ई. सी.) उपक्रमांसाठी वाटप केलेल्या ₹ 11.99 कोटींचा वापर 2017-18 ते 2021-22 दरम्यान अशा उपक्रमांसाठी करण्यात आला नाही.
- आकडेवारीतील विसंगतीः यू. एल. बी. ने नोंदवलेली कचरा निर्मितीची आकडेवारी राजस्थान राज्य प्रदूषण नियंत्रण मंडळाला दिलेल्या आकडेवारीपेक्षा वेगळी आहे.
- शिफारसीः सी. ए. जी. ने वजन पूल आणि आर. एफ. आय. डी. प्रणाली बसवणे, कचरा भरण्यावरचे अवलंबित्व कमी करण्यासाठी प्रक्रिया क्षमता वाढवणे आणि आरोग्य आणि स्वच्छता समित्या स्थापन करण्याची शिफारस केली.
दस्तऐवजातही
- चाचणीद्वारे तपासण्यात आलेल्या 18 पैकी 15 यू. एल. बी. ने स्वच्छताविषयक लँडफिल साइट्स बांधल्या नाहीत आणि त्याऐवजी पालिकेचा घनकचरा खुल्या कचरा टाकण्याच्या ठिकाणी टाकला आहे, असे कॅगला आढळले.
- चाचणीद्वारे तपासल्या गेलेल्या 12 यू. एल. बी. मध्ये, धोकादायक कचऱ्यासाठी विशिष्ट केंद्रे स्थापन केली गेली नाहीत किंवा धोकादायक/स्वच्छताविषयक कचरा स्रोतावर वेगळा केला गेला नाही, असे कॅगने नमूद केले.
- चाचणीद्वारे तपासलेल्या 9 यू. एल. बी. मध्ये, साहित्य पुनर्प्राप्ती सुविधा समाविष्ट केल्या गेल्या नाहीत किंवा कुंपण लावलेले नाही, ज्यामुळे भटक्या प्राण्यांना कचरा साठवणुकीच्या ठिकाणी फिरता येते आणि त्यामुळे कचरा रस्त्याच्या कडेला वाहून जातो, असे कॅगचे निरीक्षण आहे.
हे कसे लिहिले गेले?
आपल्या स्वतःच्या संगणकावर चालणाऱ्या ए. आय. मॉडेलने सरकारी दस्तऐवज वाचले आणि हा सारांश लिहिला. कोणीही त्याची तपासणी केलेली नाही.
आकडेवारी तपासली गेली. या सारांशातील प्रत्येक संख्या स्वयंचलित तपासणीद्वारे दस्तऐवजात आढळली.
ती तपासणी तुलना करते संख्या केवळ. हे पुष्टी करू शकत नाही की शब्दलेखन दस्तऐवज काय म्हणते ते सांगते-म्हणून मूळ दस्तऐवज नेहमीच अधिकृत असतो.
हे पृष्ठ यंत्राद्वारे अनुवादित केले गेले होते; इंग्रजी मजकूर आणि मूळ दस्तऐवज अधिकृत आहेत.
मूळ दस्तावेज
भारताचे नियंत्रक आणि महालेखा परीक्षक (कॅग)-लेखापरीक्षण अहवाल
लेखापरीक्षण अहवाल 2025
चर्चा
या दस्तऐवजाबाबत अद्याप कोणीही चर्चा केलेली नाही.