ए. बी.-पी. एम. जे. ए. वाय. च्या वेळेवर बंदी घालण्यात आलेल्या दाव्यांवर ₹ 33.44 कोटी भरल्याचे कॅगला आढळले

या लेखापरीक्षणात बिहारमधील केंद्र सरकारच्या दोन योजनांची अंमलबजावणी आणि आर्थिक व्यवस्थापनाची तपासणी करण्यात आलीः सप्टेंबर 2018 ते मार्च 2024 या कालावधीसाठी आयुष्मान भारत-प्रधान मंत्री जन आरोग्य योजना (ए. बी.-पी. एम. जे. ए. वाय.) आणि 2017-24 या कालावधीसाठी प्रधानमंत्री आवास योजना-ग्रामीण (पी. एम. ए. वाय.-जी.).

कोणाची काळजीः बिहार सरकार, विशेषतः आरोग्य आणि ग्रामीण विकास विभाग आणि बिहार स्वास्थ्य सुरक्षा समिती (बीएसएसएस).

लेखापरीक्षकाला काय आढळले

• ए. बी.-पी. एम. जे. ए. वाय.: वित्तीय वर्ष 2018-19 ते 2023-24 मध्ये ₹ 53.58 कोटी ते ₹ 159.53 कोटी इतकी लक्षणीय बंद शिल्लक खर्च न झालेली राहिली.
• ए. बी.-पी. एम. जे. ए. वाय.: मार्च 2024 पर्यंत उद्दिष्टित 6.18 कोटी लाभार्थ्यांपैकी केवळ 41 टक्के (2.56 कोटी) लाभार्थ्यांची पडताळणी करण्यात आली.
• ए. बी.-पी. एम. जे. ए. वाय.: 218.28 लाख लाभार्थ्यांची शून्य किंवा कमी आत्मविश्वास/जुळणी गुणांसह पडताळणी करण्यात आली, जे अपुरे ओळख दस्तऐवज दर्शवते.
• ए. बी.-पी. एम. जे. ए. वाय.: 226 रुग्णालये (यादीतील 22 टक्के) निष्क्रिय होती; यादीतील समावेश झाल्यापासून 17 रुग्णालयांनी कोणतीही पूर्व-अधिकृतता सुरू केलेली नव्हती.
• ए. बी.-पी. एम. जे. ए. वाय.: 8,371 पूर्व-प्राधिकरणे (₹ 12.20 कोटी) विलंब किंवा चुकांमुळे, लाभार्थ्यांना उपचार नाकारल्यामुळे नाकारण्यात आली.
• ए. बी.-पी. एम. जे. ए. वाय.: एस. एच. ए. ने कालबद्ध 19,917 दाव्यांवर ₹ 33.44 कोटीची अस्वीकार्य देयके दिली.
• ए. बी.-पी. एम. जे. ए. वाय.: 2,186 अपंग आयुष्मान कार्डांवर ₹2.31 कोटीचा दावा भरणा करण्यात आला.
• ए. बी.-पी. एम. जे. ए. वाय.: लाभार्थीच्या डेटाबेसमध्ये अस्तित्वात नसलेल्या 139 आयुष्मान कार्डांवर ₹ 25.25 लाखांची देयके देण्यात आली.
• ए. बी.-पी. एम. जे. ए. वाय.: 1 लाख 73 हजार दाव्यांवर अनिवार्य आधार-आधारित बायोमेट्रिक प्रमाणीकरणाविना प्रक्रिया करण्यात आली.
• ए. बी.-पी. एम. जे. ए. वाय.: मार्च 2024 पर्यंत बी. एस. एस. एस. मध्ये 100 पदे (मंजूर क्षमतेच्या 55 टक्के) रिक्त होती.
• पी. एम. ए. वाय.-जी.: 30.67 लाख घरांना मंजुरी देण्यात आली होती, परंतु 2017-18 ते 2023-24 या आर्थिक वर्षात केवळ 28.94 लाख पूर्ण झाले.
• पी. एम. ए. वाय.-जी.: काही प्रकरणांमध्ये बांधकाम सुरू न होऊनही पूर्ण मदत देण्यात आली.
• पी. एम. ए. वाय.-जी.: एम. जी. एन. आर. ई. जी. ए. च्या संयोजनात अल्पकालीन व्यक्ती दिवस प्रदान करण्यात आले.
• पी. एम. ए. वाय.-जी.: छायाचित्रांच्या जिओ-टॅगिंगमध्ये आणि योजनेच्या नोंदींच्या देखभालीमध्ये विसंगती आढळल्या.

दस्तऐवजातही

• ए. बी.-पी. एम. जे. ए. वाय. अंतर्गत कालबद्ध प्रकरणांमध्ये ₹ 33.44 कोटी हे अस्वीकार्य दावे म्हणून दिले गेले होते, असे कॅगला आढळले.
• मार्च 2024 पर्यंत बिहारमधील ए. बी.-पी. एम. जे. ए. वाय. साठी लक्ष्यित लाभार्थ्यांपैकी केवळ 41 टक्के लाभार्थ्यांची पडताळणी करण्यात आली होती, असे कॅगने नोंदवले.
• ए. बी.-पी. एम. जे. ए. वाय. अंतर्गत सूचीबद्ध केलेली 226 रुग्णालये निष्क्रिय होती, 17 रुग्णालयांनी कधीही कोणतेही पूर्व-प्राधिकरण सुरू केले नाही, असे कॅगने नमूद केले.
• ए. बी.-पी. एम. जे. ए. वाय. अंतर्गत 1 लाख 73 हजार दाव्यांवर अनिवार्य बायोमेट्रिक प्रमाणीकरणाविना प्रक्रिया करण्यात आल्याचे कॅगने ओळखले.