गुजरातच्या सार्वजनिक वितरण व्यवस्थेत 3 लाख 47 हजार मेट्रिक टन अन्नधान्यात विसंगती असल्याचे कॅगला आढळले

या लेखापरीक्षणात मार्च 2023 मध्ये संपलेल्या कालावधीसाठी गुजरात सरकारच्या अन्न, नागरी पुरवठा आणि ग्राहक व्यवहार विभाग आणि पंचायत, ग्रामीण गृहनिर्माण आणि ग्रामीण विकास विभागाच्या सार्वजनिक वितरण प्रणाली (पीडीएस) आणि प्रधानमंत्री आवास योजना-ग्रामीण (पीएमएवाय-जी) च्या अनुपालनाची तपासणी करण्यात आली.

कोणाची काळजीः गुजरात सरकार; विशेषतः अन्न, नागरी पुरवठा आणि ग्राहक व्यवहार विभाग आणि पंचायत, ग्रामीण गृहनिर्माण आणि ग्रामीण विकास विभाग.

लेखापरीक्षकाला काय आढळले

• सी. ए. जी. ला 2015-23 दरम्यान वितरण आकडेवारी आणि मासिक अहवालांमध्ये 3 लाख 47 हजार मेट्रिक टन (एम. टी.) अन्नधान्याचा निव्वळ फरक आढळला.
• कॅगने नमूद केले की विभागाने 2016 आणि 2018 मध्ये योग्य किंमतीच्या दुकानांमध्ये (एफ. पी. एस.) 54,980 मेट्रिक टन अन्नधान्य आणि 3,964 मेट्रिक टन साखरेचा बंद झालेला साठा विनाकारण'शून्य'मानला.
• कॅगने नोंदवले की राष्ट्रीय अन्न सुरक्षा कायद्याच्या (एन. एफ. एस. ए.) अंमलबजावणीला गुजरातमध्ये जवळजवळ दोन वर्षे विलंब झाला, ज्यामुळे त्या काळात लाभार्थ्यांना परवडणारे अन्नधान्य मर्यादित झाले.
• कॅगला असे आढळून आले की राज्य सरकारने 2016 ते 2023 दरम्यान अपात्र शिधापत्रिका काढून टाकण्यासाठी विशेष मोहिमा हाती घेतल्या नाहीत, फक्त 2018-19 मध्ये आधार-आधारित बायोमेट्रिक प्रमाणीकरण सुरू केले आहे.
• सी. ए. जी. ने 2018 ते 2023 दरम्यान दक्षता समित्यांची कमी कामगिरी आणि सामाजिक लेखापरीक्षण आयोजित करण्यात 95 टक्के कमतरता यासह देखरेखीतील लक्षणीय त्रुटी ओळखल्या.
• सी. ए. जी. ने राज्य सरकारला साठ्याच्या नियतकालिक समेटासाठी, पारदर्शक अन्नधान्य लेखा प्रणाली विकसित करण्यासाठी आणि नियमित तपासणी आणि नियमित दक्षता समितीच्या बैठकांसह देखरेख यंत्रणा बळकट करण्यासाठी प्रमाणित प्रक्रिया स्थापन करण्याची शिफारस केली.

दस्तऐवजातही

• सी. ए. जी. ने नोंदवले की गुजरातमधील अन्नधान्याच्या खरेदी आणि वितरणावरील खर्च हा 2016-23 दरम्यान 59,580 कोटी रुपये होता.
• डिसेंबर 2023 पर्यंत 3.5 कोटी व्यक्तींना लाभ मिळाल्याचे कॅगला आढळले, जे एन. एफ. एस. ए. अंतर्गत उद्दिष्टित 3 कोटी 83 लाख लोकसंख्येपैकी 93 टक्के आहे.
• कॅगने नमूद केले की 2015 ते 2023 दरम्यान अन्नधान्याचे नमुने संकलन आणि चाचणी विसंगत होती, गुणवत्तेसाठी अंतिम बिंदू एफ. पी. एस. वर कोणतीही चाचणी घेण्यात आली नाही.