स्थानिक स्वराज्य संस्थांना राज्य हस्तांतरणात ₹3, 243.46 कोटींचा तुटवडा, कॅगला आढळले

हे लेखापरीक्षण मार्च 2023 मध्ये संपणाऱ्या वर्षासाठी छत्तीसगडमधील स्थानिक स्वराज्य संस्थांसाठी (पंचायती राज संस्था आणि शहरी स्थानिक संस्था) आर्थिक व्यवस्थापन आणि घटनात्मक तरतुदींच्या अंमलबजावणीची तपासणी करते.

छत्तीसगड राज्य सरकार, विशेषतः पंचायती राज संस्था (ग्राम, जनपद, जिल्हा पंचायत) आणि शहरी स्थानिक स्वराज्य संस्था (महानगरपालिका, नगरपालिका, नगर पंचायत).

• कॅगला असे आढळले की एप्रिल 2020 मध्ये ई-ग्राम स्वराज पोर्टल सुरू करूनही, पंचायती राज संस्थांनी त्यांच्या स्वतःच्या महसुलाची आणि राज्य अनुदानांची खाती हाताने व्यवस्थेचा वापर करून राखणे सुरू ठेवले; केवळ केंद्रीय वित्त आयोगाचे अनुदान ऑनलाइन नोंदवले गेले.
• मार्च 2024 पर्यंत सहा महिन्यांहून अधिक काळ 21 नमुनेदार ग्रामपंचायतींमधील 22 निवडून आलेली पदे (3 सरपंच आणि 19 पंच) रिक्त होती, असे कॅगने नोंदवले.
• या 2018-23 कालावधीत जिल्हा नियोजन समितीच्या कोणत्याही बैठका झाल्या नाहीत, असे कॅगने नमूद केले.
• मालमत्ता कर, मालमत्ता करावरील अधिभार आणि स्थानिक वस्तूंवरील उत्पादन शुल्क यासारख्या नियुक्त करांवर कोणताही महसूल पंचायती राज संस्थांना हस्तांतरित करण्यात आलेला नाही, असे कॅगला आढळले.
• कॅगने सांगितले की राज्याच्या स्वतःच्या महसुलाच्या स्त्रोतांकडून पंचायती राज संस्थांमध्ये हस्तांतरण ₹3, 243.46 कोटी राज्य वित्त आयोगाने शिफारस केलेल्या रकमेपेक्षा 2018-23 दरम्यान कमी होते.
• कॅगला असे आढळून आले की 36 नमुने घेतलेल्या ग्रामपंचायतींमध्ये, ग्रामसभेच्या बैठकांमध्ये आवश्यक गणपूर्ति झाली नाही आणि जबाबदार पदधारकांवर कोणतीही कारवाई करण्यात आली नाही.
• कॅगने अहवाल दिला की सचिवालय आणि जिल्हा/जनपद पंचायतींमधील 2,260 मंजूर पदांपैकी (39 टक्के) 872 रिक्त आहेत आणि ग्रामपंचायती स्तरावर 1,278 कर्मचाऱ्यांची कमतरता आहे.
• राजनंदगाव महानगरपालिकेतील व्यवसाय संकुलात अर्जांवर प्रक्रिया करण्यास विलंब झाल्यामुळे संभाव्य महसुलाचे ₹1 लाखांचे नुकसान झाल्याचे कॅगला आढळले.
• जंजगीर-चंपा आणि अकालतारा महानगरपालिका विलंबित आणि अपूर्ण पाणी पुरवठा पायाभूत सुविधा प्रकल्पांसाठी कंत्राटदारांकडून 5.18 कोटी रुपयांच्या कंत्राटी दंडाची रक्कम वसूल करण्यात अयशस्वी ठरल्याचे कॅगने नोंदवले.

ए. आय. ने दस्तऐवजातून लिहिलेले आणि त्याच्या विरुद्ध तपासलेले. खाली दिलेले मूळ अधिकृत आहे.

मूळ दस्तावेज