સેશન્સ કોર્ટ વિશેષ શ્રેણીની આજીવન કેદની સજા ન આપી શકેઃ સુપ્રીમ કોર્ટ

આ કેસ ટ્રાયલ કોર્ટ દ્વારા લાદવામાં આવેલી સજાને પડકારતી બે દોષિત વ્યક્તિઓ દ્વારા ફોજદારી અપીલ સાથે સંબંધિત છે, ખાસ કરીને નિર્દેશ કે તેઓએ તેમના બાકીના કુદરતી જીવન માટે જેલમાં રહેવું જોઈએ, જે અપીલકર્તાઓ દલીલ કરે છે કે વૈધાનિક માફી અને પરિવર્તનને બાકાત રાખે છે.

તે કોની ચિંતા કરે છેઃ અપીલકર્તાઓઃ નવલ કિશોર અને જ્યોતિ કુમાર (આરોપી નંબર 2 અને 3); પ્રતિવાદીઃ પંજાબ રાજ્ય; બેન્ચઃ જસ્ટિસ વિપુલ એમ. પંચોલી.

કોર્ટે શું ચુકાદો આપ્યો

• અદાલતે બે પ્રશ્નો તૈયાર કર્યાઃ (એ) શું ટ્રાયલ કોર્ટ અપીલકર્તાઓને આઈ. પી. સી. ની કલમ 222 હેઠળ સજા ફટકારતી વખતે તેમના બાકીના જીવન માટે જેલમાં રહેવાનો નિર્દેશ આપવા માટે સક્ષમ હતી, અને (બી) જો જવાબ નકારાત્મક હોય, તો કઈ સજા લાદવામાં આવશે.
• અદાલતે નોંધ્યું હતું કે દોષિત ઠેરવવામાં આવ્યો તે પોતે 10.11.2025 ના અગાઉના આદેશના આધારે દખલગીરીની બાંયધરી આપતો નથી.
• કોર્ટે રાજ્યને જેલમાં અપીલકર્તાઓના વર્તન અંગે જેલ અધીક્ષકનો અહેવાલ રેકોર્ડ પર મૂકવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો.
• કોર્ટે અવલોકન કર્યું હતું કે આઈ. પી. સી. ની કલમ 302 સ્પષ્ટ રીતે એવી જોગવાઈ કરતી નથી કે અન્ય જોગવાઈઓથી વિપરીત, આજીવન કેદનો અર્થ એ છે કે બાકીના કુદરતી જીવન માટે કેદ.
• જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ જેમ તેમ તેમ તેમ તેમ તેમ.

દસ્તાવેજમાં પણ

• અદાલતે આજીવન કેદની સામાન્ય સજા અને'વિશેષ શ્રેણી'ની સજા વચ્ચે તફાવત કર્યો હતો જે વૈધાનિક માફીને બાકાત રાખે છે.
• અદાલતે સ્વામી શ્રદ્ધાનંદ (2) વિ. કર્ણાટક રાજ્યમાં મૃત્યુદંડ અને સામાન્ય આજીવન કેદ વચ્ચેના અંતરને દૂર કરવા માટે સજાની વિશેષ શ્રેણીના વિકાસ અંગેના નિર્ણયનો સંદર્ભ આપ્યો હતો.
• ઉચ્ચ અદાલતે દોષિત ઠેરવવા અને સજાની પુષ્ટિ કરી હતી, પરંતુ આરોપીઓ'તેમના બાકીના જીવન સુધી જેલમાં રહેશે'તે નિર્દેશની ખાસ તપાસ કરી ન હતી.