संविधान-विधेयकं आसनविन्यासं स्थगयति, लोकसभायाः आकारः 815 यावत् वर्धयति।

एतत् विधेयकं लोकसभायां, राज्य-विधानसभासु च स्थानानां आबंटनं अनिश्चितं कर्तुं संविधानस्य संशोधनं करोति, येन नवीनतम-प्रकाशित-जनगणना-अङ्कानां आधारेण तेषां पुनः समायोजनं कर्तुं शक्यते। एतत् एतासु संस्थासु महिलानां कृते तृतीयांश-स्थानानां आरक्षणं परिसीमन-अभ्यासेन सम्बद्ध्वा अपि कार्यान्वययति।

जनसभायाः (लोकसभा), राज्यविधानसभानां, केन्द्रशासितप्रदेशानां (विशेषतः दिल्ली, पुदुचेरी, जम्मू-कश्मीर) विधानसभानां च रचनां विधेयकं प्रभावयति। एतासु संस्थासु निर्वाचने स्पर्धमाणानां राजनैतिकदलानां, अभ्यर्थिनां च प्रभावं भवति, अपि च निर्वाचनक्षेत्रस्य सीमानां पुनर्निर्धारणार्थं उत्तरदायी परिसीमन-आयोगस्य प्रभावः भवति।

• लोकसभायां सदस्यानां अधिकतमसङ्ख्या 530 तः 815 यावत् वर्धयति (राज्यैः 815, केन्द्रशासितप्रदेशैः 35)।
• 1971 तमस्य वर्षस्य जनगणनायाः आधारेण स्थिरीकरणं निष्कासयति, येन संसदेन निर्णीतस्य नवीनतमस्य जनगणनायाः आधारेण पुनः समायोजनं कर्तुं शक्यते।
• लोकसभायां, राज्य/केन्द्र-शासित-विधानसभासु च महिलानां कृते तृतीयांशस्य आरक्षणं परिसीमनप्रक्रियायाः अनन्तरं प्रभावितः भवति इति निर्बन्धयति।
• महिला आरक्षणं 106 तम-संशोधन-अधिनियमस्य (2023) आरम्भात् 15 वर्षाणाम् अनन्तरं समाप्तं भविष्यति, यावत् संसदेन विस्तारं न कृतम्।
• महिलानां कृते आरक्षितस्थानानि भिन्न-भिन्न-निर्वाचन-क्षेत्रेषु आवर्तनं कृत्वा आबंटितव्यानि इति आवश्यकम्।
• अरुणाचलप्रदेशस्य, मेघालयस्य, मिजोराम्-राज्यस्य, नागालैण्ड्-राज्यस्य, त्रिपुरा-राज्यस्य च विधानसभासु अनुसूचितजनजातीनां आरक्षणार्थं स्थानानां पुनः समायोजनस्य विषये उपविधाः अद्यतनीकृताः।

प्रलेखात् ए. ऐ. इत्यनेन लिखितं, तस्य विरुद्धं परीक्षितं च। अधः मूलम् आधिकारिकम् अस्ति।

मूललेखः