कृषिमा आधारित उद्योगहरूको विस्तार

के सोधिएको थियो, र कसबाट?

गाउँमा कृषि आधारित उद्योग विस्तार गर्ने कदम, कृषिमा निर्भर जनसङ्ख्याको प्रतिशत र किसानहरूको आर्थिक अवस्थाबारे सोधिएको प्रश्नको उत्तर कृषि तथा किसान कल्याण मन्त्रालयले दिएको छ।

कसले सोधे/जवाफ दिए

श्री कौसलेन्द्र कुमार (सोधेका), कृषि तथा किसान कल्याण मन्त्रालय (जवाफ)

सरकारले के भनेको हो

• कृषि पूर्वाधार कोष (ए. आइ. एफ.) ले ₹ 92, <आइ. डि. 2> करोड ऋण र ₹ 1,60, <आइ. डि. 1> करोड लगानी भएका <आइ. डि. 3> परियोजनाहरू स्वीकृत गरेको छ।
• 60 करोड किसान सेयरधनीहरूसँग 10 हजार एफपिओ दर्ता भएका छन्।
• बागवानीको एकीकृत विकासका लागि मिसनले 1,009 नर्सरीहरू, 1 लाख 65 हजार फसल काट्नेपछिको एकाइहरू, 22,226 बजार पूर्वाधार एकाइहरू, 1,949 कोल्ड स्टोरेजहरू स्थापना गर्यो।
• राष्ट्रिय खाद्य तेल मिसनले 2025-26 मा 400 तेल मिलहरू स्थापना गर्यो
• खाद्य तेल-तेल पामको राष्ट्रिय मिसनले प्रशोधन क्षमता 595 टिपिएचबाट बढाएर 918.5 टिपिएच (54 प्रतिशत वृद्धि) गऱ्यो।
• दालमा आत्मनिर्भरताका लागि मिसनले 1,000 दाल प्रशोधन एकाइहरू स्थापना गर्ने लक्ष्य राखेको छ।
• प्रधानमन्त्री किसान सम्पदा योजनाले ₹33,33 करोडको कुल लागतका साथ 1,735 परियोजनाहरू स्वीकृत गऱ्यो।
• पशुपालन पूर्वाधार विकास कोषले ₹23,000 करोडको कुल लागतका 591 वटा परियोजनाहरूलाई स्वीकृति दिएको छ।
• मत्स्यपालन र एक्वाकल्चर पूर्वाधार विकास कोषले कुल ₹1 करोड लागतका 18 वटा परियोजनाहरूलाई स्वीकृति दिएको छ।
• कयरको निर्यात ₹1, 630.33 करोड (2014-15) बाट बढेर ₹5, 257.33 करोड (2025-26) भयो।
• प्रति कृषि परिवार औसत मासिक आय ₹ 6,426 (2012-13) बाट बढेर ₹ 10,218 (2018-19) भयो।

ध्यान दिन योग्य बिन्दुहरू

• 43 प्रतिशत कार्यबल कृषि र कृषि-सम्बन्धित काममा संलग्न छ (2025 पीएलएफएस)
• 2012-13 र 2018-19 का बिचमा प्रति कृषि परिवारको औसत मासिक आय ₹ 6,426 बाट बढेर ₹ 10,218 भयो।
• एनएसएसओ सर्वेक्षणले ग्रामीण एमपिसिई ₹ 1,430 (2011-12) बाट बढेर ₹ 4,122 (2023-24) भएको देखाउँछ।