15 कायद्यांमध्ये तुरुंगवासाच्या जागी दंडाची तरतूद, 3 वर्षांच्या दंडाचा फेरविचार
हे विधेयक विश्वास-आधारित प्रशासन आणि जीवन आणि व्यवसाय सुलभता वाढविण्याच्या उद्देशाने गुन्ह्यांचे गुन्हेगारीकरण आणि सुसूत्रीकरण करण्यासाठी विविध विद्यमान कायद्यांमध्ये सुधारणा करते. हे अनेक फौजदारी दंडांची जागा आर्थिक दंड किंवा चेतावणी देऊन घेते आणि अंमलबजावणीसाठी प्रक्रियात्मक नियम अद्ययावत करते.
बिगर बँकिंग वित्तीय कंपन्या, औषध आणि सौंदर्यप्रसाधन उत्पादक, रेशीम मंडळाचे सदस्य, रस्ते वाहतूक महामंडळ, चहा आणि काथ्या उद्योग संचालक आणि दिल्लीतील रहिवासी किंवा व्यवसाय (मालमत्ता मालक, वाहन मालक आणि नगरपालिका नियमांच्या अधीन असलेल्यांसह) यासह अनुसूचीत सूचीबद्ध विशिष्ट कायद्यांच्या अधीन असलेल्या संस्था आणि व्यक्तींवर हे विधेयक परिणाम करते.
- हा कायदा लागू झाल्यानंतर दर तीन वर्षांनी सुधारित कायद्यांतर्गत दंड आणि दंडाची रक्कम किमान रकमेच्या 10 टक्क्यांनी वाढवली जाईल.
- भारतीय रिझर्व्ह बँक कायदा, 1934 मध्ये काही कलमांमध्ये'दंड'च्या जागी'गुन्हे'करण्यासाठी सुधारणा करण्यात आली आहे आणि कागदपत्र सादर करण्यात किंवा प्रश्नांची उत्तरे देण्यात अयशस्वी ठरलेल्या बिगर-बँकिंग वित्तीय कंपन्यांसाठी विशिष्ट दंड लागू करण्यात आला आहे.
- औषध आणि सौंदर्यप्रसाधन कायदा, 1940 मध्ये काही गुन्ह्यांसाठी तुरुंगवास काढून टाकण्यासाठी सुधारणा करण्यात आली आहे, त्याच्या जागी तीस हजार रुपयांपेक्षा कमी नसणारा दंड ठोठावण्यात आला आहे.
- केंद्रीय रेशीम मंडळ कायदा, 1948 मध्ये दुरुस्ती करून तुरुंगवासाच्या जागी पहिल्यांदाच होणाऱ्या गुन्ह्यांसाठी इशारा आणि वारंवार होणाऱ्या गुन्ह्यांसाठी 25,000 ते 1 रुपये असा दंड ठोठावण्यात आला आहे आणि दंडाच्या निर्णयासाठी न्यायनिर्णायक अधिकारी आणि अपील प्राधिकरण स्थापन करण्यात आले आहे.
- 'दंड'या शब्दाच्या जागी'दंड'हा शब्द लागू करण्यासाठी रस्ते वाहतूक महामंडळ कायदा, 1950 मध्ये सुधारणा करण्यात आली आहे.
- चहा कायदा, 1953 मध्ये दुरुस्ती करून दंडाच्या जागी पहिल्यांदाच केलेल्या उल्लंघनांसाठी इशारा आणि त्यानंतरच्या उल्लंघनांसाठी एक लाख रुपयांपर्यंतचा दंड आणि निर्णय घेणाऱ्या अधिकाऱ्यांचे संदर्भ अद्ययावत करण्यासाठी दुरुस्ती करण्यात आली आहे.
- काथ्या उद्योग कायदा, 1953 चे कलम 20 आणि 21 वगळण्यात आले आहेत.
- दिल्ली महानगरपालिका कायदा, 1957 मध्ये मूल्यांकन कालावधी सात वर्षांपर्यंत मर्यादित करण्यासाठी मोठ्या प्रमाणात सुधारणा करण्यात आली आहे, प्रथमच मालमत्ता कराच्या मूल्यांकनासाठी प्रत्यक्ष सर्वेक्षण आवश्यक आहे, काही अपीलांमध्ये'प्रशासक'च्या जागी'जिल्हा न्यायाधीश'असणे आवश्यक आहे आणि दंडाच्या निर्णयासाठी आणि अपीलांसाठी नवीन कलमे समाविष्ट केली आहेत.
- दिल्ली महानगरपालिका कायदा, 1957 च्या सुधारणांमध्ये बाराव्या अनुसूचीच्या भाग-ब मध्ये सूचीबद्ध उल्लंघनांसाठी दंडासाठी नवीन कलम 461 ए समाविष्ट आहे, ज्यात प्रथमच उल्लंघन केल्याबद्दल काही दंडाच्या तरतुदींचा वापर करण्यापूर्वी चेतावणी नोटीस आवश्यक आहे.
- दिल्ली महानगरपालिका कायदा, 1957 च्या सुधारणांनी दंड प्रक्रिया संहिता, 1973 च्या संदर्भांची जागा भारतीय नागरिक सुरक्षा संहिता, 2023 ने घेतली आणि निर्दिष्ट केले की अधिकृत अधिकाऱ्याने तक्रार दाखल केली तरच काही गुन्हे दखलपात्र आहेत.
- दंड आणि अपीलांच्या निर्णयासाठी प्रक्रिया स्थापित करण्यासाठी दिल्ली महानगरपालिका कायदा, 1957 मध्ये नवीन कलम 468ए आणि 468बी समाविष्ट केले आहेत.
ए. आय. ने दस्तऐवजातून लिहिलेले आणि त्याच्या विरुद्ध तपासलेले. खाली दिलेले मूळ अधिकृत आहे.
मूळ दस्तावेज
दस्तऐवजाचा तपशील
| अधिकृत शीर्षक | जन विश्वास (तरतुदींमध्ये सुधारणा) विधेयक, 2025 |
| स्रोत भाग | भारतीय संसद-विधेयके (लोकसभा आणि राज्यसभा) |
| संदर्भ क्रमांक | 108 |
| स्थिती | बंद (बिल) |
| वर्ष | 2025 |
| बंद करण्याची तारीख | — |
| कागदपत्रे | 1 |