सरकारी आरोग्य खर्च जीडीपीच्या 1.4 टक्के, ग्रामीण तज्ञ डॉक्टरांची 80 टक्के कमतरता

आरोग्य आणि कुटुंब कल्याणावरील स्थायी समितीने नागरिकांसाठी परवडणारी आणि सुलभतेच्या समस्यांचे निराकरण करण्यासाठी सार्वजनिक आणि खाजगी अशा दोन्ही क्षेत्रांमध्ये भारताच्या आरोग्य सेवा व्यवस्थेची पर्याप्तता, कार्यक्षमता आणि सर्वसमावेशकता तपासली.

आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण मंत्रालय; सामान्य जनता, विशेषतः ग्रामीण भागातील, खाजगी आरोग्यसेवेवर अवलंबून असलेले रुग्ण आणि ए. बी.-पी. एम. जे. ए. वाय. सारख्या सरकारी आरोग्य योजनांचे लाभार्थी.

• राष्ट्रीय आरोग्य धोरण, 2017 ने निर्धारित केलेल्या 2.5 टक्के लक्ष्याच्या तुलनेत जी. डी. पी. च्या 1.4 टक्के इतका सरकारी आरोग्य खर्च अपुरा असल्याचे समितीने अधोरेखित केले आणि पाच वर्षांत 2.5 टक्के आणि त्यानंतर 5 टक्क्यांपर्यंत पोहोचण्यासाठी कालबद्ध आराखड्याची शिफारस केली.
• 30 टक्के लोकसंख्येमध्ये संरचित आर्थिक आरोग्य संरक्षणाचा अभाव असल्याचे समितीने नमूद केले आणि त्यांच्यासाठी ऐच्छिक योगदान विमा मॉडेल आणण्याची शिफारस केली.
• बाह्यरुग्ण सल्लामसलत, निदान चाचण्या आणि औषधांचा समावेश करण्यासाठी आणि वार्षिक कौटुंबिक संरक्षण मर्यादा 5 लाख रुपयांवरून 10 लाख रुपयांपर्यंत वाढवण्यासाठी समितीने आयुष्मान भारत-प्रधानमंत्री जन आरोग्य योजना (ए. बी.-पी. एम. जे. ए. वाय.) व्याप्ती वाढवण्याची शिफारस केली.
• सरकारी योजनांतर्गत सर्व जिल्हा रुग्णालये, सामुदायिक आरोग्य केंद्रे आणि खाजगी रुग्णालयांमध्ये जनऔषधी केंद्रे (सरकारद्वारे चालवली जाणारी जेनेरिक औषध दुकाने) स्थापन करण्याची आणि जीवनरक्षक आणि प्रत्यक्ष औषधांच्या किंमतींवर नियंत्रण ठेवण्याची शिफारस समितीने केली.
• समितीने आरोग्य वाटपातील असंतुलन (प्राथमिक सेवेसाठी 51 टक्के विरुद्ध 28 टक्के दुय्यम आणि 11 टक्के तृतीयक) आणि सार्वजनिक क्षेत्रातील खाटांची कमी घनता (प्रति 1000 लोकसंख्येमागे 0.79) ओळखून, वाढीव भांडवली गुंतवणूक आणि समर्पित आरोग्यसेवा भांडवली खर्च निधीची शिफारस केली.
• सामान्य प्रक्रिया, अत्यावश्यक उपचार आणि निदान चाचण्यांसाठी दर प्रमाणित करण्यासाठी कायदेशीररित्या बंधनकारक आराखड्याची शिफारस करत आणि क्लिनिकल आस्थापना कायदा, 2010 चा देशव्यापी स्वीकार अनिवार्य करत समितीने खाजगी क्षेत्रातील अति-व्यावसायीकरण आणि अति बिलिंगला झेंडा दाखवला.
• एम. बी. बी. एस. च्या जागांमध्ये वाढ होऊनही ग्रामीण सामुदायिक आरोग्य केंद्रांमध्ये तज्ज्ञ डॉक्टरांची 80 टक्के कमतरता असल्याचे समितीने नोंदवले आणि भौगोलिकदृष्ट्या प्रतिसादात्मक नियोजन धोरण आणि राज्यस्तरीय आरोग्य भरती मंडळांची शिफारस केली.
• समितीने नवजात आणि ज्येष्ठ नागरिकांच्या देखभालीतील त्रुटी ओळखल्या, ज्येष्ठांच्या देखभालीसाठी राष्ट्रीय धोरणांची शिफारस केली, पाच वर्षांखालील सर्व मुलांसाठी ए. बी.-पी. एम. जे. ए. वाय. चा विस्तार केला आणि ज्येष्ठ नागरिकांच्या देखभालीसाठी स्थानिक सरकारांना निश्चित अंदाजपत्रक टक्केवारीचे वाटप करणे अनिवार्य केले.

ए. आय. ने दस्तऐवजातून लिहिलेले आणि त्याच्या विरुद्ध तपासलेले. खाली दिलेले मूळ अधिकृत आहे.

मूळ दस्तावेज