जल प्रदूषणाच्या किरकोळ गुन्ह्यांना कायद्याने गुन्हेगारीमुक्त केले, ₹10,000 ते ₹15 लाख दंड ठोठावला
हे विधेयक जल (प्रदूषण प्रतिबंध आणि नियंत्रण) कायदा, 1974 मध्ये सुधारणा करते, ज्यामुळे बहुतांश उल्लंघनांसाठी तुरुंगवासाच्या जागी आर्थिक दंडासह किरकोळ गुन्ह्यांचे गुन्हेगारीकरण आणि सुसूत्रीकरण केले जाते. विश्वास-आधारित प्रशासन आणि व्यवसाय सुलभता वाढवणे आणि संमती आदेशांचे पालन करण्यात किंवा दंड भरण्यात गंभीर अपयशी ठरल्यास कठोर दंड कायम ठेवणे हा या विधेयकाचा उद्देश आहे.
हा कायदा हिमाचल प्रदेश आणि राजस्थान या राज्यांना, केंद्रशासित प्रदेशांना आणि ठरावाद्वारे तो स्वीकारणाऱ्या इतर कोणत्याही राज्याला लागू होतो. याचा परिणाम औद्योगिक प्रकल्प, व्यवसाय, कंपन्या, संस्था, विश्वस्त संस्था आणि सरकारी विभागांवर होतो, जे जल प्रदूषणाच्या संमतीच्या आदेशांच्या किंवा देखरेखीच्या आवश्यकतांच्या अधीन आहेत.
- बहुतेक किरकोळ गुन्ह्यांचे गुन्हेगारीकरण केले जाते, त्याऐवजी तुरुंगवासाच्या जागी ₹10,000 ते ₹1.00 पर्यंत दंड आणि सतत उल्लंघन केल्याबद्दल दररोज अतिरिक्त ₹10,000 दंड आकारला जातो.
- केंद्र सरकार राज्य मंडळांची संमती मंजूर करण्यासाठी, नाकारण्यासाठी किंवा रद्द करण्यासाठी मार्गदर्शक तत्त्वे जारी करू शकते, ज्यांचे राज्य मंडळांनी पालन करणे आवश्यक आहे.
- केंद्र सरकार औद्योगिक प्रकल्पांच्या काही श्रेणींना विशिष्ट तरतुदींमधून सूट देऊ शकते.
- चौकशी करण्यासाठी आणि दंड आकारण्यासाठी न्यायनिर्णायक अधिकाऱ्याची (संयुक्त सचिव पदाच्या खाली नाही) नियुक्ती केली जाते.
- दंडाच्या आदेशांविरुद्ध 60 दिवसांच्या आत राष्ट्रीय हरित लवादाकडे अपील दाखल करणे आवश्यक आहे, ज्यासाठी दंडाच्या रकमेच्या 10 टक्के रक्कम जमा करणे आवश्यक आहे.
- दंडाची रक्कम पर्यावरण संरक्षण निधीमध्ये जमा केली जाते.
- संमतीच्या तरतुदींचे (कलम 25/26) पालन करण्यात अयशस्वी झाल्यास किंवा लादलेले दंड भरण्यात अयशस्वी झाल्यास, अपयशाची तीव्रता आणि कालावधीनुसार दीड ते सात वर्षांच्या अटींसह तुरुंगवास उरतो.
- जोपर्यंत ते योग्य परिश्रम घेत नाहीत किंवा ज्ञानाचा अभाव सिद्ध करत नाहीत तोपर्यंत कंपनीचे अधिकारी आणि संचालक कंपनीने केलेल्या गुन्ह्यांसाठी जबाबदार असतात.
- सरकारी विभागांचे प्रमुख त्यांच्या विभागांनी केलेल्या उल्लंघनांसाठी एका महिन्याच्या मूलभूत पगाराच्या बरोबरीचा दंड भरण्यास जबाबदार असतात.
ए. आय. ने दस्तऐवजातून लिहिलेले आणि त्याच्या विरुद्ध तपासलेले. खाली दिलेले मूळ अधिकृत आहे.
मूळ दस्तावेज
दस्तऐवजाचा तपशील
| अधिकृत शीर्षक | जल (प्रदूषण प्रतिबंध आणि नियंत्रण) दुरुस्ती विधेयक, 2024 |
| स्रोत भाग | भारतीय संसद-विधेयके (लोकसभा आणि राज्यसभा) |
| संदर्भ क्रमांक | XVIII |
| स्थिती | बंद (बिल) |
| वर्ष | 2024 |
| बंद करण्याची तारीख | — |
| कागदपत्रे | 3 |