એન. એસ. એસ. ઓ. એ ઘરગથ્થુ વપરાશ ખર્ચ સર્વેક્ષણની માહિતી જાહેર કરી

તે નાગરિકો માટે મહત્વનું છે કારણ કે તે ભારતમાં ઘરગથ્થુ વપરાશ પેટર્ન, જીવનધોરણ અને અસમાનતા મેટ્રિક્સ પર નવીનતમ સરકારી ડેટા પ્રદાન કરે છે.

તે કોની ચિંતા કરે છેઃ આ દસ્તાવેજ ભારત સરકાર (આંકડાશાસ્ત્ર અને કાર્યક્રમ અમલીકરણ મંત્રાલય, રાષ્ટ્રીય નમૂના સર્વેક્ષણ કાર્યાલય), ભારતીય પરિવારો (ગ્રામીણ અને શહેરી) અને સત્તાવાર વપરાશ અને ગરીબી ડેટા પર આધાર રાખતા સામાન્ય લોકો સાથે સંબંધિત છે.

શું કહે છે દસ્તાવેજ

• આ સર્વેક્ષણ ઓગસ્ટ 2022 થી જુલાઈ 2023 સુધી સમગ્ર ભારતીય સંઘમાં હાથ ધરવામાં આવ્યું હતું, જેમાં આંદામાન અને નિકોબાર ટાપુઓના કેટલાક દુર્ગમ ગામોને બાકાત રાખવામાં આવ્યા હતા.
• આ સર્વેક્ષણમાં 8,723 ગામો (1,55,014 ગ્રામીણ પરિવારો) અને 6,115 શહેરી બ્લોક (1,06,732 શહેરી પરિવારો) ને આવરી લેવામાં આવ્યા હતા.
• 2022-23 માટે સરેરાશ માથાદીઠ માસિક વપરાશ ખર્ચ (એમ. પી. સી. ઈ.) ગ્રામીણ વિસ્તારો માટે રૂ. 3,773 અને શહેરી વિસ્તારો માટે રૂ. 6,459 નજીવા ભાવે નોંધવામાં આવ્યો હતો.
• અસમાનતાનું માપ ગણાતો ગિની ગુણાંક ગ્રામીણ ક્ષેત્રમાં 0.283 થી ઘટીને 0.266 અને શહેરી ક્ષેત્રમાં 2011-12 ની સરખામણીમાં 0.363 થી ઘટીને 0.314 થયો છે.
• અનાજનો માથાદીઠ વપરાશ ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં 2009-10 માં 11.35 કિલોથી ઘટીને 2022-23 માં 9.39 કિલો અને શહેરી વિસ્તારોમાં 9.32 કિલોથી ઘટીને 8.05 કિલો થયો છે.
• અહેવાલમાં મૂલ્યોના આરોપો સાથે અને તેના વગરના અંદાજોનો સમાવેશ થાય છે, જેમાં નોંધ્યું છે કે આરોપોથી સરેરાશ એમ. પી. સી. ઈ. ના આંકડામાં થોડો વધારો થયો છે (દા. ત., ગ્રામીણ નોમિનલ એમ. પી. સી. ઈ. આરોપો સાથે 3,773 થી વધીને 3,860 થયો છે).

દસ્તાવેજમાં પણ

• આ સર્વેક્ષણની શરૂઆતમાં 2020-21 માટે ભલામણ કરવામાં આવી હતી પરંતુ કોવિડ-19 રોગચાળાને કારણે તેમાં વિલંબ થયો હતો.
• રાષ્ટ્રીય આંકડાકીય આયોગના સૂચનને પગલે સર્વેક્ષણનું નામ'ઘરેલું ગ્રાહક ખર્ચ સર્વેક્ષણ'થી બદલીને'ઘરેલું વપરાશ ખર્ચ સર્વેક્ષણ'કરવામાં આવ્યું હતું.
• આ માહિતીનો ઉપયોગ ગ્રાહક ભાવ સૂચકાંકો (સી. પી. આઈ.) માટે વજન આકૃતિ તૈયાર કરવા અને અન્ય વ્યાપક આર્થિક સૂચકાંકો મેળવવા માટે થાય છે.