છત્તીસગઢ ઉચ્ચ અદાલતે ચુકાદો આપ્યો છે કે જો કોઈ તૃતીય પક્ષ ન હોય તો આત્મરક્ષા માટે તપાસના રેકોર્ડને નકારી શકાય નહીં.

આ ડાયજેસ્ટ વિવિધ ઉચ્ચ અદાલતો અને કેન્દ્રીય માહિતી પંચ દ્વારા સપ્ટેમ્બર 2026થી બહાર પાડવામાં આવેલા માહિતીના અધિકાર (આર. ટી. આઈ.) ના છ ચુકાદાઓનો સારાંશ આપે છે. તેમાં તપાસના રેકોર્ડ, સરકારી સેવાની વિગતો, સીસીટીવી ફૂટેજ અને જવાબ લખાણોની જાહેરાત તેમજ દંડ અને ફી લાદવા સંબંધિત પ્રશ્નો સામેલ છે.

આ ચુકાદાઓ છત્તીસગઢ હાઈકોર્ટ, ઉત્તરાખંડ હાઈકોર્ટ, અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટ, ગુજરાત હાઈકોર્ટ અને સેન્ટ્રલ ઇન્ફર્મેશન કમિશન (સી. આઈ. સી.) સહિત જાહેર સત્તામંડળો સાથે સંબંધિત છે. તેમાં સામેલ અરજદારોમાં આત્મરક્ષા માટે રેકોર્ડ માંગતી વ્યક્તિઓ, એક પતિ તેની વિમુખ પત્નીની સરકારી સેવા વિશે માહિતી માંગે છે, એક આર. ટી. આઈ. અરજદાર સીસીટીવી ફૂટેજ માંગે છે, એક વિદ્યાર્થી જવાબ લખાણ માંગે છે અને દસ્તાવેજોના નિરીક્ષણમાં ત્રીજા પક્ષની સહાય માટે વિનંતી કરનાર માહિતી શોધનારનો સમાવેશ થાય છે.

• જો કોઈ તૃતીય-પક્ષની ગોપનીયતા સામેલ ન હોય તો તપાસના રેકોર્ડનો ઇનકાર અસ્વીકાર્ય છે (છત્તીસગઢ હાઈકોર્ટ).
• અલગ પડી ગયેલી પત્નીની સરકારી સેવા સંબંધિત માહિતીનો ઇનકાર ગોપનીયતાને કારણે જાળવી રાખવામાં આવે છે (ઉત્તરાખંડ હાઈકોર્ટ).
• કલમ 20 હેઠળ દંડ માટે દુર્ભાવનાપૂર્ણ રોક (છત્તીસગઢ હાઈકોર્ટ) ના સ્પષ્ટ તારણની જરૂર છે.
• કલમ 8 (1) (જી) દ્વારા આવરી લેવામાં આવેલા સીસીટીવી ફૂટેજ સીધા અરજદાર (અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટ) ને પૂરા પાડી શકાતા નથી.
• માહિતી શોધનારાઓ દસ્તાવેજો (ગુજરાત હાઈકોર્ટ) નું નિરીક્ષણ કરવા માટે તૃતીય પક્ષો પર આધાર રાખી શકતા નથી.
• આર. ટી. આઈ. (સી. આઈ. સી.) હેઠળ ઉત્તરપત્રો આપવા માટે યુનિવર્સિટીઓ આંતરિક ફી વસૂલ કરી શકતી નથી.

એ. આઈ. દ્વારા દસ્તાવેજમાંથી લખાયેલું અને તેની સામે ચકાસાયેલું. નીચેનું મૂળ અધિકૃત છે.

મૂળ દસ્તાવેજ