સુપ્રીમ કોર્ટે કર્ણાટકના જમીન સંશોધનને 3 વર્ષની મર્યાદાથી વધુ અમાન્ય ઠેરવ્યું

આ કેસ એ બાબતને લઈને છે કે શું કર્ણાટકમાં જમીન રેકોર્ડના સંયુક્ત નિયામક/નોંધણીકર્તા કર્ણાટક જમીન મહેસૂલ અધિનિયમ, 1964ની કલમ 56 હેઠળ સુધારાત્મક અધિકારક્ષેત્રનો ઉપયોગ કરીને અગાઉના આદેશને રદ કરી શકે છે અને કલમ 56 (3) ના પરંતુકમાં નિર્ધારિત ત્રણ વર્ષની મર્યાદાનો સમયગાળો સમાપ્ત થયો હોવા છતાં જમીનની માલિકી અંગે ફરીથી તપાસનો નિર્દેશ આપી શકે છે.

તે કોની ચિંતા કરે છેઃ અપીલકર્તાઓઃ કાનૂની પ્રતિનિધિઓ દ્વારા એમ. આર. આર. સેટ્ટી (મૃત); પ્રતિવાદીઓઃ કર્ણાટક સરકાર અને અન્ય; બેન્ચઃ જસ્ટિસ સંજય કુમાર.

કોર્ટે શું ચુકાદો આપ્યો

• કોર્ટે એવું માન્યું હતું કે મર્યાદા અધિનિયમ, 1963, કર્ણાટક જમીન મહેસૂલ અધિનિયમ, 1964ની કલમ 56 (3) ની જોગવાઈમાં નિર્ધારિત ચોક્કસ ત્રણ વર્ષની મર્યાદાને નકારવા માટે લાગુ પડતો નથી.
• કોર્ટે 1964ના કાયદાની કલમ 52 અને સુધારેલી કલમ 25 (અંતર્ગત સત્તાઓ) પર સરકારની નિર્ભરતાને નકારી કાઢી હતી, કારણ કે તે શહેર શીર્ષક સર્વેક્ષણ સંખ્યાઓની વહીવટી ફાળવણીને લાગુ પડતી નથી.
• કોર્ટે ખાતરી આપી હતી કે કલમ 56 (1) હેઠળ પુનરીક્ષણની શક્તિનો ઉપયોગ સુધારાની માંગના આદેશની તારીખથી માત્ર ત્રણ વર્ષમાં જ થઈ શકે છે, જો કોઈ અપીલ કરવામાં ન આવી હોય.
• કોર્ટે નોંધ્યું હતું કે 1974માં સીટીએસ નંબરની ફાળવણી એક વહીવટી કવાયત હતી, મહેસૂલ અદાલત દ્વારા અર્ધ-ન્યાયિક નિર્ધારણ નહીં, આમ કલમ 25 હેઠળ અંતર્ગત સત્તાઓના ઉપયોગને બાકાત રાખ્યો હતો.

દસ્તાવેજમાં પણ

• કોર્ટે અવલોકન કર્યું હતું કે 2014માં બહાર પાડવામાં આવેલી નોટિસ સીટીએસ નંબરની 1974ની ફાળવણીમાંથી કલમ 56 (3) ની જોગવાઈમાં નિર્ધારિત ત્રણ વર્ષના સમયગાળાની બહાર હતી.
• અદાલતે જણાવ્યું હતું કે 1964ના કાયદાની કલમ 52એ સરકારના કેસને કેવી રીતે મદદ કરી તે સમજવામાં'ખોટ'છે, કારણ કે આ બાબત અપીલ નહીં પણ પુનરીક્ષણની સત્તાને લગતી છે.
• અદાલતે આ સિદ્ધાંતને ટેકો આપવા માટે ઉદાહરણો (ગુજરાત રાજ્ય વિરુદ્ધ પાટીલ રાઘવ નાથ અને સેબી વિરુદ્ધ સુનીલ કૃષ્ણ ખેતાન) ટાંક્યા હતા કે સત્તાવાળાઓએ કોઈ ચોક્કસ મર્યાદા નિર્ધારિત ન હોય તો પણ વાજબી સમયગાળામાં સત્તાનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ, જોકે અહીં એક ચોક્કસ મર્યાદા અસ્તિત્વમાં છે.