દિલ્હી ઉચ્ચ અદાલતે કૉપિરાઇટ કેસમાં'ખાનગી ઉપયોગ'એ. આઈ. સુરક્ષિત બંદર નથી એવો ચુકાદો આપ્યો

દિલ્હી હાઈકોર્ટ (જસ્ટિસ અમિત બંસલ) એ એએનઆઈ મીડિયા પ્રાઇવેટ લિમિટેડ દ્વારા ઓપન એઆઈ સામે દાખલ કરવામાં આવેલા કૉપિરાઇટ દાવામાં આ ચુકાદો આપ્યો છે, જેમાં AI મોડેલોને તાલીમ આપવા માટે કૉપિરાઇટવાળા સમાચાર ડેટાનો ઉપયોગ કરવો એ ઉલ્લંઘન છે કે કેમ અને તે ભારતીય કાયદા હેઠળ'વાજબી ઉપયોગ'તરીકે લાયક ઠરે છે કે કેમ તે સંબોધવામાં આવ્યું છે. તે નાગરિકો માટે મહત્વનું છે કારણ કે તે ભારતમાં કૉપિરાઇટવાળી સામગ્રી પર AI તાલીમ માટે કાનૂની સીમાઓ સ્થાપિત કરે છે.

તે કોની ચિંતા કરે છેઃ એએનઆઈ મીડિયા પ્રાઇવેટ લિમિટેડ (વાદી), ઓપન એઆઈ (પ્રતિવાદી) અને ફેડરેશન ઓફ ઇન્ડિયન પબ્લિશર્સ, બ્રોડબેન્ડ ઇન્ડિયા ફોરમ અને ફ્લક્સ એઆઈ લેબ્સ સહિત વિવિધ મધ્યસ્થીઓ.

શું કહે છે દસ્તાવેજ

• કોર્ટે તપાસ કરી હતી કે શું ઓપન એઆઈ દ્વારા તેના એલ. એલ. એમ. (ચેટજી. પી. ટી.) ને તાલીમ આપવા માટે એએનઆઈના કૉપિરાઇટ ડેટાનો ઉપયોગ કૉપિરાઇટ એક્ટ, 1957 હેઠળ કૉપિરાઇટ ઉલ્લંઘન સમાન છે કે કેમ.
• અદાલતે વિશ્લેષણ કર્યું કે શું ઉપયોગ કૉપિરાઇટ એક્ટની કલમ 52 (1) (એ) હેઠળ'વાજબી ઉપયોગ'તરીકે લાયક ઠરે છે કે કેમ, ખાસ કરીને'ખાનગી અથવા વ્યક્તિગત ઉપયોગ, સંશોધન સહિત'ને ધ્યાનમાં રાખીને.
• અદાલતે મૂલ્યાંકન કર્યું કે શું ચેટજીપીટીના પ્રતિસાદો એએનઆઈની કૉપિરાઇટ કરેલી સાહિત્યિક કૃતિઓનું નોંધપાત્ર પુનઃઉત્પાદન બનાવે છે.
• પ્રતિવાદીના સર્વર યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં સ્થિત હોવા છતાં કોર્ટે દાવો સ્વીકારવા માટે તેના પ્રાદેશિક અધિકારક્ષેત્રને નિર્ધારિત કર્યું.

દસ્તાવેજમાં પણ

• ચુકાદો 27 માર્ચ, 2026ના રોજ અનામત રાખવામાં આવ્યો હતો અને 24 જુલાઈ, 2026ના રોજ જાહેર કરવામાં આવ્યો હતો.
• આ કેસમાં બે ચોક્કસ દાવાઓનો સમાવેશ થાય છેઃ'તાલીમ દાવો'(તાલીમ માટે નકલ/સંગ્રહ) અને'પ્રજનન અથવા ઉત્પાદન દાવો'(AI પ્રતિસાદોમાં પ્રજનન).
• અદાલતે ફેબ્રુઆરી 2026માં સર્વમ એ. આઈ. ના સ્થાનિક એલ. એલ. એમ. ના પ્રારંભને ટાંકીને નોંધ્યું હતું કે ભારતને એ. આઈ. માં અગ્રદૂત માનવામાં આવે છે.
• ચુકાદામાં'હેતુ પરીક્ષણ'અને'નિષ્પક્ષતા પરીક્ષણ'સહિત કૉપિરાઇટ અધિનિયમ, 1957ની કલમ 52 (1) (એ) ના કાયદાકીય ઇતિહાસ અને અર્થઘટનની ચર્ચા કરવામાં આવી છે.