અલ્હાબાદ હાઈ કોર્ટે આર. ટી. આઈ. ના દુરૂપયોગના વાદી પર ₹6.7 લાખનો ખર્ચ લાદ્યો

આ ડાયજેસ્ટ ભારતમાં વિવિધ ઉચ્ચ અદાલતો દ્વારા ઓગસ્ટ 2026થી બહાર પાડવામાં આવેલા માહિતીના અધિકાર (આર. ટી. આઈ.) ના આઠ ચુકાદાઓનો સારાંશ આપે છે. તેમાં જાહેર સત્તાની જવાબદારીઓના અવકાશ, ખાનગી વિરુદ્ધ જાહેર દસ્તાવેજોના વર્ગીકરણ અને આર. ટી. આઈ. કાયદાના દુરૂપયોગ માટે દંડ સંબંધિત કાનૂની પ્રશ્નો સામેલ છે.

આ ચુકાદાઓ સ્થાનિક સંસ્થાઓ, કેરળ જાહેર સેવા આયોગ (કે. પી. એસ. સી.) અને સામાન્ય સરકારી કચેરીઓ જેવા જાહેર સત્તામંડળો સાથે સંબંધિત છે. તેમાં સામેલ અરજદારોમાં આર. ટી. આઈ. અરજદારો, હજારો અપીલ દાખલ કરનારા કાર્યકર્તાઓ અને કાયદાનો દુરુપયોગ કરવા અથવા અદાલતી કાર્યવાહીમાં ખલેલ પહોંચાડવાના આરોપી મુકદ્દમાનો સમાવેશ થાય છે.

• જાહેર સત્તાવાળાઓ અરજદારોને સંતુષ્ટ કરવા માટે ખાનગી સંસ્થાઓ પાસેથી માહિતી એકત્રિત કરવા માટે બંધાયેલા નથી.
• જાહેર કચેરીઓમાં સંગ્રહિત ખાનગી દસ્તાવેજો આર. ટી. આઈ. અધિનિયમ હેઠળ આપમેળે જાહેર દસ્તાવેજો બનતા નથી.
• સ્થાનિક સંસ્થાઓ દ્વારા મંજૂર કરાયેલી બાંધકામ યોજનાઓને'વ્યક્તિગત માહિતી'ગણવામાં આવતી નથી અને જાહેર કરી શકાય છે.
• ચૂંટણી પરિણામો પછી આર. ટી. આઈ. માહિતીનો પુરવઠો ન કરવો એ લોક પ્રતિનિધિત્વ અધિનિયમ હેઠળ'ભ્રષ્ટ પ્રથા'નથી.
• આર. ટી. આઈ. દ્વારા પ્રાપ્ત માહિતી પર સક્ષમ અધિકારીઓના સંદેશાવ્યવહારનો પ્રભાવ હોય છે, જો તેનો જવાબ ન આપવામાં આવે તો.
• જો તેઓ ભાષા અથવા સામગ્રીથી પરિચિત ન હોય તો આર. ટી. આઈ. અરજદારો રેકોર્ડની તપાસ કરવા માટે ત્રીજા પક્ષ સાથે ન હોઈ શકે.
• અસ્પષ્ટ આર. ટી. આઈ. અરજીઓ દાખલ કરવી અને અદાલતી કાર્યવાહીમાં ખલેલ પહોંચાડવી એ કાયદાનો દુરુપયોગ છે.

એ. આઈ. દ્વારા દસ્તાવેજમાંથી લખાયેલું અને તેની સામે ચકાસાયેલું. નીચેનું મૂળ અધિકૃત છે.

મૂળ દસ્તાવેજ