અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટે આરટીઆઇના દુરૂપયોગના ખર્ચમાં 6.7 લાખ રૂપિયા વસૂલ્યા

આ ડાયજેસ્ટ ઓગસ્ટ 2026માં ભારતીય ઉચ્ચ અદાલતોના આઠ નોંધપાત્ર માહિતીના અધિકાર (આર. ટી. આઈ.) ચુકાદાઓનો સારાંશ આપે છે. તેમાં જાહેર સત્તાની જવાબદારીઓ, ખાનગી દસ્તાવેજોની સ્થિતિ અને આર. ટી. આઈ. કાયદાના દુરૂપયોગ માટે દંડ સંબંધિત કાનૂની પ્રશ્નો સામેલ છે.

આ ચુકાદાઓ વિવિધ ઉચ્ચ અદાલતો (બોમ્બે, ગુજરાત, કર્ણાટક, કેરળ, રાજસ્થાન અને અલ્હાબાદ) અને સ્થાનિક સંસ્થાઓ, કેરળ જાહેર સેવા આયોગ (કે. પી. એસ. સી.) અને કર્ણાટક માહિતી આયોગ જેવા ચોક્કસ જાહેર સત્તામંડળો સાથે સંબંધિત છે. તેમાં સામેલ અરજદારોમાં આર. ટી. આઈ. અરજદારો, કાર્યકર્તાઓ, વાદીઓ અને યોજનાઓ બનાવવા અથવા પરીક્ષાના પરિણામો જેવા ચોક્કસ રેકોર્ડ મેળવવા માંગતા વ્યક્તિઓનો સમાવેશ થાય છે.

• જાહેર સત્તાવાળાઓ આર. ટી. આઈ. વિનંતીઓને પૂર્ણ કરવા માટે ખાનગી સંસ્થાઓ પાસેથી માહિતી એકત્રિત કરવા માટે બંધાયેલા નથી.
• જાહેર કચેરીઓમાં સંગ્રહિત ખાનગી દસ્તાવેજો આર. ટી. આઈ. અધિનિયમ હેઠળ આપમેળે જાહેર દસ્તાવેજો બનતા નથી.
• સ્થાનિક સંસ્થાઓ દ્વારા મંજૂર કરાયેલી બાંધકામ યોજનાઓને'વ્યક્તિગત માહિતી'ગણવામાં આવતી નથી અને જાહેર કરી શકાય છે.
• ચૂંટણી પરિણામો પછી આર. ટી. આઈ. માહિતીનો પુરવઠો ન કરવો એ લોક પ્રતિનિધિત્વ અધિનિયમ હેઠળ'ભ્રષ્ટ પ્રથા'નથી.
• આર. ટી. આઈ. દ્વારા પ્રાપ્ત માહિતી પર સક્ષમ સત્તાવાળાઓ તરફથી અવિરત સંદેશાવ્યવહાર પ્રભુત્વ ધરાવે છે.
• જો તેઓ ભાષા અથવા સામગ્રીથી પરિચિત ન હોય તો આર. ટી. આઈ. અરજદારો રેકોર્ડની તપાસ કરવા માટે ત્રીજા પક્ષ સાથે ન હોઈ શકે.
• અદાલતો આર. ટી. આઈ. કાયદાના દુરૂપયોગ અને અદાલતી કાર્યવાહીમાં ખલેલ પહોંચાડવા માટે ખર્ચ લાદશે.

એ. આઈ. દ્વારા દસ્તાવેજમાંથી લખાયેલું અને તેની સામે ચકાસાયેલું. નીચેનું મૂળ અધિકૃત છે.

મૂળ દસ્તાવેજ