યુરિયાના 90 ટકા ખર્ચ કુદરતી ગેસમાંથી થાય છે, 26 ટકા સ્થાનિક સ્ત્રોતમાંથી થાય છે.

તે કોની ચિંતા કરે છેઃ રસાયણ અને ખાતર મંત્રાલય, ખાતર વિભાગ અને ખાતર સબસિડી અને કિંમતોથી અસરગ્રસ્ત ખેડૂતો અને કરદાતાઓ સહિત સામાન્ય લોકો.

સમિતિએ શું શોધી કાઢ્યું

• નવી રોકાણ નીતિ હેઠળ સ્થાનિક યુરિયા ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે એક ટાસ્ક ફોર્સની રચના કરવી.
• નવા એકમો માટે નાણાકીય અને કરવેરા પ્રોત્સાહનો દ્વારા ફોસ્ફેટિક અને પોટાસિક (પી એન્ડ કે) ખાતર ક્ષમતાનું વિસ્તરણ કરવું.
• વિદેશી લાઇસન્સિંગ પરની નિર્ભરતા ઘટાડવા ખાતર પ્લાન્ટની સ્થાપના અને જાળવણી માટે સ્વદેશી ટેકનોલોજી વિકસાવવી.
• સ્પર્ધાત્મક કિંમતે સતત પુરવઠો સુનિશ્ચિત કરવા અને કુદરતી ગેસ નિષ્કર્ષણ પરિયોજનાઓને ઝડપી બનાવવા માટે કુદરતી ગેસની ખરીદીની વ્યવસ્થામાં ફેરફાર કરવો.
• સ્થાનિક પી એન્ડ કે ખાતર ઉત્પાદન વધારવા અને કાચા માલથી સમૃદ્ધ દેશો સાથે લાંબા ગાળાના કરારોને સરળ બનાવવા માટે પરિયોજનાઓ સમયસર પૂર્ણ કરવાની ખાતરી કરવી.
• જૂના થઈ રહેલા યુરિયા પ્લાન્ટ્સના અપગ્રેડેશન, આધુનિકીકરણ અને પુનરુત્થાન માટે એક વિશેષ ટાસ્ક ફોર્સની સ્થાપના કરવી.
• આયાતની જરૂરિયાતોને ઓછી કરવા માટે નવા બ્રાઉન-ફિલ્ડ અને ગ્રીન-ફિલ્ડ ખાતર પ્રોજેક્ટનો અમલ કરવો.
• કાળાબજારને રોકવા માટે કડક નીતિઓ ઘડવી, ગુણવત્તાની તપાસ માટે પ્રયોગશાળાઓનું નેટવર્ક સ્થાપિત કરવું અને ફરિયાદ નિવારણ તંત્ર સ્થાપિત કરવું.
• 31 માર્ચ, 2025 પછી યુરિયા સબસિડી યોજનાના વિસ્તરણનું મૂલ્યાંકન કરો.
• નેનો ખાતરોના ઉચ્ચ ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપવું અને છંટકાવ માટે ઉપયોગમાં લેવાતા ડ્રોન માટે ઉત્પાદન સાથે સંકળાયેલ પ્રોત્સાહન (પી. એલ. આઈ.) યોજના શરૂ કરવી.
• ખાતરના સંતુલિત ઉપયોગ, પાક આવર્તન અને કુદરતી ખેતીની પદ્ધતિઓને પ્રોત્સાહિત કરવા માટે ખેડૂતોને તાલીમ આપો.

દસ્તાવેજમાં પણ

• યુરિયાના કુલ ખર્ચના 90 ટકા કુદરતી ગેસ છે, જેમાંથી માત્ર 26 ટકા સ્થાનિક સ્તરે ખરીદવામાં આવે છે.
• ભારત તેની 95 ટકા ફોસ્ફેટ અને તેની પોટાશની જરૂરિયાતોમાંથી 100% ની આયાત કરે છે.
• કાર્યરત 33 યુરિયા પ્લાન્ટમાંથી 27 પ્લાન્ટ 25 વર્ષથી જૂના છે અને 7 પ્લાન્ટ 50 વર્ષથી જૂના છે.
• સમિતિએ નોંધ્યું હતું કે આ ક્ષેત્રે આગામી પાંચ વર્ષમાં નવી ટેકનોલોજી તરફ સંક્રમણ કરવાની જરૂર છે.