કૃષિ આધારિત ઉદ્યોગોનું વિસ્તરણ

શું પૂછવામાં આવ્યું હતું અને કોના વિશે?

આ પ્રશ્ન ગામડાઓમાં કૃષિ આધારિત ઉદ્યોગોના વિસ્તરણ માટેના પગલાં, કૃષિ પર નિર્ભર વસ્તીની ટકાવારી અને ખેડૂતોની આર્થિક સ્થિતિ વિશે પૂછવામાં આવ્યો હતો. કૃષિ અને ખેડૂત કલ્યાણ મંત્રાલયે જવાબ આપ્યો હતો.

કોણે પૂછ્યું/જવાબ આપ્યો

શ્રી કૌશલેન્દ્ર કુમાર (પૂછવામાં આવ્યું), કૃષિ અને ખેડૂત કલ્યાણ મંત્રાલય (જવાબ)

શું કહ્યું સરકારે

• કૃષિ માળખાગત ભંડોળ (AIF) એ ₹ 92, 570.63 કરોડ લોન અને ₹ 1,60, 023.34 કરોડ રોકાણ સાથે 2,05,960 પ્રોજેક્ટને મંજૂરી આપી છે.
• 65 લાખ ખેડૂત શેરધારકો સાથે 10,000 એફ. પી. ઓ. નોંધાયેલા છે
• બાગાયતના સંકલિત વિકાસ માટેના મિશને 1,009 નર્સરીઓ, 1.65 લાખ લણણી પછીના એકમો, 22,226 બજાર માળખાગત એકમો, 1,949 કોલ્ડ સ્ટોરેજ સ્થાપ્યા હતા.
• ખાદ્ય તેલ પર રાષ્ટ્રીય મિશને 2025-26 માં 400 તેલ મિલોની સ્થાપના કરી
• ખાદ્ય તેલ-તેલ પામ પરના રાષ્ટ્રીય મિશને પ્રક્રિયા ક્ષમતા 595 ટી. પી. એચ. થી વધારીને 918.5 ટી. પી. એચ. કરી (54 ટકા વધારો)
• કઠોળમાં આત્મનિર્ભરતા અભિયાનનો ઉદ્દેશ 1,000 કઠોળ પ્રક્રિયા એકમો સ્થાપવાનો છે.
• પ્રધાનમંત્રી કિસાન સંપદા યોજનાએ કુલ ₹33,000 કરોડ ખર્ચ સાથે 1,735 પરિયોજનાઓને મંજૂરી આપી
• પશુપાલન માળખાગત વિકાસ ભંડોળે ₹23,000 કરોડ કુલ ખર્ચ સાથે 591 પરિયોજનાઓને મંજૂરી આપી
• મત્સ્યોદ્યોગ અને જળચરઉછેર માળખાગત વિકાસ ભંડોળે ₹1 કરોડ કુલ ખર્ચ સાથે 18 પરિયોજનાઓને મંજૂરી આપી
• કોયરની નિકાસ ₹1, 630.33 કરોડ (2014-15) થી વધીને ₹5, 257.33 કરોડ (2025-26) થઈ છે.
• ખેડૂત પરિવાર દીઠ સરેરાશ માસિક આવક ₹6,426 (2012-13) થી વધીને ₹10,218 (2018-19) થઈ છે.

નોંધવા લાયક મુદ્દાઓ

• 43 ટકા કાર્યબળ કૃષિ અને કૃષિ સંબંધિત કામમાં રોકાયેલું છે (2025 પી. એલ. એફ. એસ.)
• 2012-13 અને 2018-19 વચ્ચે ખેડૂત પરિવાર દીઠ સરેરાશ માસિક આવક ₹6,426થી વધીને ₹10,218 થઈ છે.
• એન. એસ. એસ. ઓ. સર્વેક્ષણ દર્શાવે છે કે ગ્રામીણ એમ. પી. સી. ઈ. ₹1,430 (2011-12) થી વધીને ₹4,122 (2023-24) થયું છે.