કેગને છત્તીસગઢના ડીએમએફટીએ બચતમાં ભંડોળ રાખ્યું હોવાનું જાણવા મળ્યું, વ્યાજ લાભ ગુમાવ્યો

તે કોની ચિંતા કરે છેઃ છત્તીસગઢ સરકાર, ખાસ કરીને 33 જિલ્લાઓમાં ખનિજ સંસાધન વિભાગ અને જિલ્લા ખનિજ ફાઉન્ડેશન ટ્રસ્ટ (ડીએમએફટી).

ઓડિટરને શું મળ્યું

• માર્ચ 2024 સુધીમાં રાજ્ય કક્ષાના ડીએમએફ સેલ પાસે ₹1 કરોડ બાકી રહ્યા હતા.
• ભારત સરકારના આદેશોની વિરુદ્ધમાં રાજ્ય સ્તરના ડીએમએફ સેલને ₹1.68 કરોડ ટ્રાન્સફર કરવામાં આવ્યા હતા.
• ₹1 કરોડ અપૂર્ણ કાર્યો અને બિનઉપયોગી અસ્કયામતો (દા. ત., કલા અને સંસ્કૃતિ કેન્દ્ર, બાયોગેસ પ્લાન્ટ) પર ખર્ચવામાં આવ્યા હતા.
• ₹1 કરોડનો ઉપયોગ સરકારી કાર્યાલયના નિર્માણ/નવીનીકરણ માટે કરવામાં આવ્યો હતો, જે યોજનાના પ્રાથમિક ક્ષેત્રોની બહાર છે.
• ₹1 કરોડ મૂલ્યની વસ્તુઓની ખરીદી ખુલ્લા ટેન્ડર વગર કરવામાં આવી હતી.
• ₹1 કરોડ મૂલ્યની વસ્તુઓની ખરીદી નિર્ધારિત તકનીકી વિશિષ્ટતાઓ વિના કરવામાં આવી હતી.
• મફત વસ્તુ વિતરણ માટે ₹ 709.47 કરોડની ફાળવણી કરવામાં આવી હતી, જેમાં ₹ 28.11 કરોડની પરીક્ષણ-તપાસ સાથે સ્પષ્ટ લાભાર્થી માપદંડ વિના અવ્યવસ્થિત વિતરણનો ખુલાસો કરવામાં આવ્યો હતો.
• સીધા અસરગ્રસ્ત 1,734 ગામોમાંથી 754 ગામો (44 ટકા) નમૂના લેવામાં આવેલા જિલ્લાઓમાં ખુલ્લા રહ્યા હતા.
• બેમેતારા અને મહાસમુંદ જિલ્લાઓમાં માનવબળની અછત; અન્ય ચાર જિલ્લાઓમાં 50 ટકાથી વધુ અછત.
• ભલામણોમાં'અસરગ્રસ્ત લોકો'ની સૂચિને સૂચિત કરવી, લાંબા ગાળાનો માસ્ટર પ્લાન તૈયાર કરવો અને સામાજિક ઓડિટ હાથ ધરવાનો સમાવેશ થાય છે.

દસ્તાવેજમાં પણ

• કેગને જાણવા મળ્યું કે ભંડોળ ઘણીવાર ઓટો-સ્વીપ અથવા ફ્લેક્સી ડિપોઝિટનો વિકલ્પ પસંદ કર્યા વિના બચત ખાતાઓમાં રાખવામાં આવતું હતું, જેમાં વ્યાજની કમાણીને શ્રેષ્ઠ બનાવવાની તકો ખૂટે છે.
• કેગે નોંધ્યું હતું કે રાજ્ય સરકારે 2024ની માર્ગદર્શિકામાં હોવા છતાં સુધારેલા નિયમોમાં કેગ દ્વારા ઓડિટ કરવા માટે ડીએમએફટી ખાતાઓની જોગવાઈનો સમાવેશ કર્યો નથી.
• કેગે અવલોકન કર્યું હતું કે ટ્રસ્ટની સ્થાપના પછી પાંચથી 65 મહિના સુધીના વિલંબ સાથે'અસરગ્રસ્ત વિસ્તારો'ની ઓળખ કરવામાં આવી હતી.
• કેગે અહેવાલ આપ્યો હતો કે ટ્રસ્ટની રચના, અસરગ્રસ્ત વિસ્તારો અને કામની સ્થિતિ જેવી મુખ્ય માહિતી 12 નમૂના જિલ્લાઓની વેબસાઇટ્સ પર જાહેર કરવામાં આવી ન હતી.