अदालतां अदालतें ते नियामकें
दिल्ली उच्च अदालतः भारत च मजदूरें गी'सभनें शा घट्ट तनखाह्, सभनें शा घट्ट परवाह'कीती जंदी ऐ
एह् इक आपराधिक अपील (CRL.A) च दिल्ली उच्च अदालत दा फैसला ऐ।
229/2005) भारती दंड संहिता दी धारा 307 दे तैह्त हत्या दी कोशश आस्तै इक अपीलार्थी गी दोषी ठहराए जाने दे बारे च। एह् नागरिकें आस्तै म्हत्तवपूर्ण ऐ की जे एह् हत्या दी कोशश दे मामलें च'इरादे'गी निश्चत करने आस्तै कानूनी मानकें गी स्पश्ट करदा ऐ ते एह्दे च दस्तकारी मजदूरें दी समाजक उपेक्षा पर न्यायिक टिप्पणियां शामल न।
एह् कुस दी चिंता ऐः फैसला अपीलार्थी (वीर पाल), राज्य (प्रतिवादी), पीड़ता (राजिंदर कुमार) ते आम जनता गी आई. पी. सी. दी धारा 307 दी कानूनी व्याख्या ते समाज च मजदूरें दी स्थिति दे बारे च चिंता करदा ऐ।
दस्तावेज़ केह् आखदा ऐ
- न्यायमूर्ति विमल कुमार यादव दी अध्यक्षता च दिल्ली उच्च अदालत ने 18 सितंबर 2026 गी फैसला जारी कीता।
- इस मामले च 17.03.2002 पर इक घटना शामल ऐ जित्थै अपीलार्थी ने पीड़ता पर'रापी'(इक मोची दे काटने दे औज़ार) कन्नै हमला कीता, जेह्दे कन्नै मुहांदरे/गाल थमां छाती तक्कर सट्टां लगियां।
- निचली अदालत ने पैह्लें अपीलार्थी गी आई. पी. सी. दी धारा 307 (हत्या दी कोशश) दे तैह्त दोशी ठर्हाया हा ते उʼनें गी 5 बʼरें दी सख़्त कैद ते 1,000 रुपए दे जुर्माने दी सʼजा दित्ती ही।
- अपीलार्थी ने दलील दित्ती जे एह् कम्म बगैर सोचे-समझे जां मारने दे इरादे दे इक पल भर दी प्रतिक्रिया ही, जेह्दे च सुझाव दित्ता गेआ हा जे इलजाम गी आई. पी. सी. दी धारा 326 (स्वेच्छा कन्नै चोट पहुंचाना) तक्कर घट्ट कीता जाना चाहिदा।
- अदालत ने सर्वोच्च अदालत दे उदाहरणें (हरि सिंह बनाम सुखबीर सिंह, मध्य प्रदेश राज्य बनाम सलीम, सुरिंदर सिंह बनाम राज्य, ते अमित राणा बनाम हरियाणा राज्य) दा हवाला दित्ता तां जे एह् स्थापत कीता जाई सके जे आई. पी. सी. दी धारा 307 दे तैह्त दोषसिद्धि आरोपी दे इरादे जां ज्ञान पर निर्भर करदी ऐ, जरूरी नेईं जे सट्ट दी गंभीरता जां कुसै बशेश मकसद दी मौजूदगी।
- अदालत ने नोट कीता जे इरादा इक अमूर्त अवधारणा ऐ जिस्सी हथ्यार दी प्रकृति, शरीर दे हिस्से गी लक्षत करने ते कार्य दे तरीके जनेही परिस्थितियें शा हासल कीता जाना ऐ।
दस्तावेज़ च बी
- फैसला इक टिप्पणी दे कन्नै शुरू होंदा ऐ जेह्दे च आखेआ जंदा ऐ जे भारत च मजदूरें गी'सभनें शा घट्ट तनखाह् दित्ती जंदी ऐ, सभनें शा घट्ट परवाह कीती जंदी ऐ ते सभनें शा घट्ट परेशान'कीता जंदा ऐ ते एह् समाज उंʼदे कम्म गी म्हत्तव देने च असफल रेहा ऐ, जेह्ड़ा पच्छमी दुनिया दे विपरीत ऐ।
- पीड़ता, राजिंदर कुमार, लाजपत राय बजार, चांदनी चौक च अपनी हट्टी दे बरामदे च सुत्ता मजदूर हा, जिसलै एह् घटना होई।
- अदालत ने इस गल्ल पर जोर दित्ता जे'मकसद''इरादे'कोला बक्ख ऐ ते आई. पी. सी. दी धारा 307 दे तैह्त हत्या दी कोशश दे इलजाम गी साबत करने आस्तै इक अनिवार्य लोड़ नेईं ऐ।
एह् किʼयां लिखेआ गेआ हा
साडे अपने कंप्यूटर पर चलने आह्ला इक ए. आई. माडल सरकारी दस्तावेज़ गी पढ़दा ऐ ते इस सारांश गी लिखदा ऐ। कुसै बी व्यक्ति ने इʼनें दी जांच नेईं कीती ऐ।
आंकड़ें दी परख कीती गेई। इस सार च हर इक गिनती इक स्वचालित जांच द्वारा दस्तावेज़ च पाई गेई ही।
ओह् जांच तुलना करदी ऐ गिनती छड़ा। एह् इस गल्ल दी पुश्टी नेईं करी सकदा ऐ जे दस्तावेज़ केह् आखदा ऐ-इस करियै मूल दस्तावेज़ हमेशा अधिकार होंदा ऐ।
इस पृष्ठ दा अनुवाद मशीन द्वारा कीता गेआ हा; अंग्रेज़ी पाठ ते मूल दस्तावेज़ आधिकारिक न।
असीं किʼयां कम्म करदे आं · इस कहानी च इक गलती दी रिपोर्ट करो
मूल दस्तावेज़
प्रेस आसेआ सरकारी दस्तावेज़ पेश कीते गे
सरकारी दस्तावेज़ · संदर्भ 906d1c9389fd57c4
इʼथे पढ़ो
चर्चा
हून तक्कर कुसै ने बी इस दस्तावेज़ पर चर्चा नेईं कीती ऐ।