Sunday, 8 November 2026 कौन ज़िम्मेदार?
कौन ज़िम्मेदार?KaunZimmedar

हर कहाणी हिक असली सरकारी दस्तावेज़ आहे।

अनुवाद कयो वियो आहे सिंधी (सिंधी) मशीन पारां (IndicTrans2, असां जे पंहिंजे कम्प्यूटर ते)। हुन में ग़लती शामिलु थी सघे थी-अंग्रेज़ी पाठ ऐं असली दस्तावेज़ हक़दार आहिनि

लेखापरीक्षा कंट्रोलर ऐं ऑडिटर जनरल

सी. ए. जी. खे मालूम पियो त नेशनल बायोफार्मा मिशन अक्सर सिफ़ारिशनि खे लागू करण में नाकामयाब रहियो

हिन ऑडिट में माली साल लाइ भारत सरकार जे सतन वैज्ञानिक ऐं पर्यावरण मंत्रालयनि/विभागों सां गॾु उन्हनि जे खुदमुखतिआर इदारनि ऐं केंद्रीय पब्लिक सेक्टर एंटरप्राइजेज़ जे ट्रांजक्शन जे अनुपालन जी पड़ताल कई वई।

इन ऑडिट में मार्च 2023 में खतम थी रहिया माली साल लाइ भारत सरकार जे सत वैज्ञानिक ऐं पर्यावरण मंत्रालयनि/डिपार्टमेंटनि सां गॾु उन्हनि जे खुदमुख़तिआर निकायनि ऐं केंद्रीय पब्लिक सेक्टर एंटरप्राइजेज़ जे ट्रांजक्शन जे अनुपालन जी पड़ताल कई वई।

हुन खे को फ़िक्र आहेः सत वैज्ञानिक ऐं पर्यावरण मंत्रालय/विभाग (अंतरिक्ष विभाग, जैव प्रौद्योगिकी विभाग, वैज्ञानिक ऐं औद्योगिक अनुसंधान विभाग, धरती विज्ञान मंत्रालय, पर्यावरण, वन ऐं जलवायु बदलाव मंत्रालय, विज्ञान ऐं प्रौद्योगिकी विभाग, ऐं परमाणु ऊर्जा विभाग समेति) ऐं उन्हनि सां जुड़ियल खुदमुखतिआर निकाय ऐं सी. पी. एस. ई.

ऑडिटर खे छा मिले

  • ग्रांट-एड समझौतनि (नेशनल बायोफार्मा मिशन) में नियत समय सीमा जी पालना करे बगैर ₹4.46 करोड़ ग्रांट जारी कई वई
  • सेंट्रल इंस्टिट्यूट ऑफ़ माइनिंग ऐं फ्यूल रीसर्च में अधूरे मक़सदनि जे करे पंज सालनि खां वधीक वक्त ताईं ₹1.43 करोड़ खर्च न कया व्या
  • ₹0.78 करोड़ हिकु पनडुब्बी प्रोटोटाइप ते गैर-लाभकारी खर्च जेको कहियो न प्रर्दशित कयो व्यो (सेंट्रल इंस्टीट्यूट ऑफ़ ऑफ़शोर इंजीनियरिंग ऐं टेक्नोलॉजी)
  • ₹1.14 करोड़ जो वधीक पाणे जो चार्ज अदा कयो व्यो जेको बरसात जे पाणे खे जमा करणु ऐं गंदे पाणे जी रीसाईकलिंग जी सहूलियत (CSIR-NPL) जे न क़ाइमु करणु जे करे अदा कयो व्यो
  • ₹158 करोड़ जो ज़ुरमाना बिना परमिट ज़मीन ते अणअधिकृत कब्ज़ु करण लाइ अदा कयो वियो (इंडियन नेशनल सेन्टर फ़ॉर ओशन इनफार्मेशन सर्विसेस)
  • एम. ओ. ए./कॉन्ट्रैक्ट इंटरप्रिटेशन जे कमी जे करे नांदेड़ एअरपोर्ट/आई. आर. बी. नांदेड़ एअरपोर्ट खां ₹ 7.28 करोड़ मौसमी/क़ानूनी फीस न वसूल कई वई
  • गलत कॉन्ट्रैक्ट डिमांड इवाल्युएशन (वाडिया इंस्टिट्यूट ऑफ़ हिमालयन जीओलोजी) जे करे ₹0.73 करोड़ जी वधीक अदायगी
  • रू. 0.66 करोड़ साफ़ कमरे जी सहूलियत पंज सालनि खां वधीक वक्त ताईं इस्तेमाल में न थी रही जंहिं जे करे कमीशन (बोस इंस्टिट्यूट) में देरी थी
  • 2013 ऐं 2017 जे विचु में एन. पी. सी. आई. एल./बी. एच. ई. एल. जे कर्मचारीनि खे ₹8.92 करोड़ अनाधिकृत वधीक तनख्वाह में बढ़ोतरी अदा कई वई
  • मद्रास यूनिट, चेयानी में सही प्रीमियम अदा करण जी कमी जे करे नुकसाने वारे सामान लाइ ₹056 करोड़ जे बीमा क्लेम खे ख़ारिज कयो वियो

दस्तावेज़ में बि

  • सी. ए. जी. हासिलु कयो त नेशनल बायोफार्मा मिशन पंहिंजे मिशन ऑपरेशन्स कमेटी जे अक्सर सिफ़ारिशनि खे लागू करण में नाकामयाब रहियो, जंहिं जे करे प्रोजेक्ट जे सिलेकशन में देरी हुई ऐं कमी आई।
  • CAG रिपोर्ट कयो त इंडियन इंस्टिट्यूट ऑफ़ वाइलड लाईफ़ (WL) CAG खे भरोसा डियण खां सत सालु पोइ सर्वे प्लान तैयार न कयो हो, नतीजे तौर आख़िरी पंज सालनि जा 77 सेकड़ो नमूने अणजाण रहिया आहिनि ऐं नस्लनि जी ख़ातिरी लाइ बुनियादी बुनियादी ढांचे जी कमी आहे
  • CAG नोट कयो त हेवी वाटर बोर्ड में इंटीग्रेटेड इनफार्मेशन सिस्टम (IIS) ग्रुप B मॉड्यूल सितंबर 2023 ताईं इस्तेमाल न कयो वियो हो, इन जी लाइव तारीख खां ॿि सालु पोइ, सिस्टम जे मुख्य मक़सदनि खे हासिल करणु में नाकामी जो इशारा करे थो

इहो कीअं लिखियो व्यो

असां जे पंहिंजे कम्प्यूटर ते हलंदे हिक AI माडल सरकारी दस्तावेज़ पढ़ियो ऐं इहो सारांश लिखियो हुन खे को बि चेक न कयो आहे।

आँकड़नि जी पुष्टि न थी। असां जी ऑटोमेटेड चेक दस्तावेज़ में हिन सारांश में हर नंबर न हासिलु करे सकी। अक़्सरनि खे सावधानी सां हलायो ऐं असली चेक कर्यो

उहो चेक मुक़ाबिलो करे थो नम्बरु सिर्फ़। इहो तसदीक न करे सघे थो त दस्तावेज़ जे शब्दनि में उहो आहे जेको दस्तावेज़ कहिंदो आहे-इनकरे असली दस्तावेज़ हमेशा इदारनि में रहंदो आहे।

ही दस्तावेज़ असां जे आर्काइव में आहे पर असां जे पहिरीं पेज़ ते न बतावियो वियो आहेः सारांश में हिकु नंबर दस्तावेज़ में न मिलियो

हिन सफ़े जो अनुवाद मशीन पारां कयो वियो हो; अंग्रेज़ी पाठ ऐं असली दस्तावेज़ हक़दार आहिनि

असां कीअं कमु कंदा आहियूं। · हिन कहाणी में हिक ग़लती जी रिपोर्ट कर्यो

असली दस्तावेज़

भारत जो कंट्रोलर ऐं ऑडिटर जनरल (CAG)-ऑडिट रिपोर्ट

लेखापरीक्षा रिपोर्ट

लेखापरीक्षा रिपोर्ट 4.0 MB दस्तावेज़ खोलियो cag.gov.in ते
हिन खे हिते पढ़ो

चर्चा

दस्तावेज़नि ते चर्चा कर्यो, माण्हुनि ते न। निजी माण्हुनि खे मत डिको। ग़ुलामी या ग़लती जे इल्जामनि खे हकीकत जे रूप में न डिनो-उन जे बदले सवाल पूछू। सिविल था। उन्हनि नेमनि खे तोड़न वारी पोस्टनि खे मॉडरेटर पारां हटाई सघे थो

पोस्ट करणु लाइ गूगल सां साइन इन कर्यो

हिन दस्तावेज़ ते हाणे ताईं को बि चर्चा न कई आहे।