Saturday, 7 November 2026 कौन ज़िम्मेदार?
कौन ज़िम्मेदार?KaunZimmedar

ਹਰ ਕਹਾਣੀ ਇੱਕ ਅਸਲ ਸਰਕਾਰੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਹੈ।

ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਪੰਜਾਬੀ (ਪੰਜਾਬੀ) ਮਸ਼ੀਨ ਦੁਆਰਾ (ਸਾਡੇ ਆਪਣੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਉੱਤੇ ਇੰਡਿਕਟ੍ਰਾਂਸ2)। ਇਸ ਵਿੱਚ ਗਲਤੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ-ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪਾਠ ਅਤੇ ਮੂਲ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਅਧਿਕਾਰਤ ਹਨ।

ਆਡਿਟ ਕੰਪਟਰੋਲਰ ਅਤੇ ਆਡੀਟਰ ਜਨਰਲ

ਕੈਗ ਨੇ ਬਰਾਮਦ ਨਿਰੀਖਣ ਏਜੰਸੀ, ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ₹1 ਕਰੋਡ਼ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ

ਇਸ ਆਡਿਟ ਵਿੱਚ ਮਾਰਚ 2024 ਵਿੱਚ ਖਤਮ ਹੋਈ ਮਿਆਦ ਲਈ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਛੇ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਮੰਤਰਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕੇਂਦਰੀ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਖਾਤਿਆਂ ਅਤੇ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨਤੀਜੇ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।

₹ 21.41 ਕਰੋਡ਼ਕੈਗ ਨੇ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਐਕਸਪੋਰਟ ਇੰਸਪੈਕਸ਼ਨ ਏਜੰਸੀ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਚੈੱਕਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ₹1 ਕਰੋਡ਼ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦਿੱਤੀ।

ਇਸ ਆਡਿਟ ਵਿੱਚ ਮਾਰਚ 2024 ਨੂੰ ਖਤਮ ਹੋਈ ਮਿਆਦ ਲਈ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਛੇ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਮੰਤਰਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕੇਂਦਰੀ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਖਾਤਿਆਂ ਅਤੇ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਖੋਜਾਂ ਵਿੱਚ 2022-23 ਅਤੇ 2023-24 ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।

ਇਹ ਕਿਸ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਹੈਃ ਵਣਜ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗ ਮੰਤਰਾਲਾ, ਆਵਾਸ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਮਾਮਲੇ ਮੰਤਰਾਲਾ, ਸੂਖਮ, ਲਘੂ ਅਤੇ ਦਰਮਿਆਨੇ ਉੱਦਮ ਮੰਤਰਾਲਾ, ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਮੰਤਰਾਲਾ, ਕੱਪਡ਼ਾ ਮੰਤਰਾਲਾ ਅਤੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਮੰਤਰਾਲਾ ਆਪਣੇ ਸਬੰਧਤ ਦਫਤਰਾਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ।

ਆਡੀਟਰ ਨੂੰ ਕੀ ਮਿਲਿਆ

  • ਐਕਸਪੋਰਟ ਇੰਸਪੈਕਸ਼ਨ ਏਜੰਸੀ, ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ₹1 ਕਰੋਡ਼ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ, ਜਿੱਥੇ ਨਿੱਜੀ ਧਿਰਾਂ ਲਈ ਵਸਤਾਂ ਜਾਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਚੈੱਕ ਲਏ ਗਏ ਸਨ।
  • ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਾਰਨ ਅਲਾਪੁਝਾ ਕੋਅਰ ਕਲੱਸਟਰ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੁਆਰਾ ਉਪਭੋਗਤਾ ਫੀਸ ਵਿੱਚ 1 ਕਰੋਡ਼ 69 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੀ ਵਸੂਲੀ ਨਾ ਕਰਨਾ ਅਤੇ 5 ਕਰੋਡ਼ 45 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੀ ਸੰਪਤੀ ਵਿੱਚ ਵਿੱਤੀ ਹਿੱਤ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ।
  • ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਉੱਚ ਮੰਗ ਦੇ ਠੇਕੇ ਅਤੇ ਘੱਟ ਬਿਜਲੀ ਕਾਰਕ ਜੁਰਮਾਨੇ ਕਾਰਨ ਮਸਾਲਾ ਬੋਰਡ, ਕੋਚੀ ਦੁਆਰਾ 2.41 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ ਦੇ ਬਚਣ ਯੋਗ ਖਰਚੇ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
  • ਫੁਟਵੀਅਰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਐਂਡ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਇੰਸਟੀਟਿਊਟ, ਚੇਨਈ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਨੂੰ ਜਾਅਲੀ ਚਲਾਨ, ਜਾਅਲੀ ਟਿਕਟਾਂ ਅਤੇ ਅਣਅਧਿਕਾਰਤ ਦਾਅਵਿਆਂ ਰਾਹੀਂ 7.69 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦਾ ਅਣਉਚਿਤ ਲਾਭ।
  • ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਛੋਟ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸੀ. ਪੀ. ਡਬਲਿਊ. ਡੀ., ਗਾਜ਼ੀਆਬਾਦ ਦੁਆਰਾ ਬਿਜਲੀ ਡਿਊਟੀ ਵਿੱਚ 6.91 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ ਦਾ ਅਨਿਯਮਿਤ ਭੁਗਤਾਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਸ ਵੇਲੇ ਰਿਫੰਡ ਜਾਂ ਵਿਵਸਥਾ ਲਈ ਅਪਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
  • ਜੀ. ਐੱਸ. ਟੀ. ਸਮੇਤ ਠੇਕੇਦਾਰ ਦੇ ਲਾਭ ਅਤੇ ਓਵਰਹੈੱਡ ਦੀ ਗਲਤ ਗਣਨਾ ਕਾਰਨ ਸੀ. ਪੀ. ਡਬਲਿਊ. ਡੀ. ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਾਗਤ ਦਾ 513 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ (2017-2024) ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
  • ਅਨੁਚਿਤ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟ ਦਰਾਂ'ਤੇ ਨਵੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਦੇ ਭੁਗਤਾਨ ਕਾਰਨ ਸੀਪੀਡਬਲਯੂਡੀ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਲੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ₹1 ਕਰੋਡ਼ ਦੇ ਬਚਣ ਯੋਗ ਖਰਚੇ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
  • ਸਿਫਾਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਾਂ ਦੀ ਅਨੁਸੂਚੀ ਲਈ ਮਾਰਕੀਟ ਸਰਵੇਖਣ ਕਰਨਾ, ਦਿੱਲੀ ਦੀਆਂ ਦਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਖੇਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਦਰਾਂ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਲੇਬਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦਾ ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ

  • ਕੈਗ ਨੇ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਐਕਸਪੋਰਟ ਇੰਸਪੈਕਸ਼ਨ ਏਜੰਸੀ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਸਬੰਧਤ ਵਸਤਾਂ ਜਾਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਧਿਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਚੈੱਕਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ₹1 ਕਰੋਡ਼ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦਿੱਤੀ।
  • ਕੈਗ ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਸੀਪੀਡਬਲਯੂਡੀ ਨੇ 2017 ਅਤੇ 2024 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਜੀਐੱਸਟੀ ਸਮੇਤ ਲਾਭ ਅਤੇ ਓਵਰਹੈੱਡ ਚਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਗਣਨਾ ਦੀ ਗਲਤੀ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਾਗਤ ਨੂੰ 513 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਹੈ।
  • ਕੈਗ ਨੇ ਸੀ. ਪੀ. ਡਬਲਿਊ. ਡੀ. ਦਿੱਲੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਅਣਉਚਿਤ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਅਤੇ ਮੂਲ ਸਮਝੌਤੇ ਵਿੱਚ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਕੰਮ ਦੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ₹1 ਕਰੋਡ਼ ਦੇ ਬਚਣ ਯੋਗ ਖਰਚੇ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ।

ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ?

ਸਾਡੇ ਆਪਣੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਉੱਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ AI ਮਾਡਲ ਸਰਕਾਰੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਨੂੰ ਪਡ਼੍ਹਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਸੰਖੇਪ ਨੂੰ ਲਿਖਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਅੰਕਡ਼ੇ ਚੈੱਕ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਇਸ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਹਰੇਕ ਨੰਬਰ ਇੱਕ ਸਵੈਚਾਲਿਤ ਚੈੱਕ ਦੁਆਰਾ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਹ ਚੈੱਕ ਤੁਲਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਨੰਬਰ ਸਿਰਫ਼। ਇਹ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਕਿ ਸ਼ਬਦ ਉਹੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ-ਇਸ ਲਈ ਮੂਲ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਸਫ਼ੇ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਮਸ਼ੀਨ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ; ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪਾਠ ਅਤੇ ਮੂਲ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਅਧਿਕਾਰਤ ਹਨ।

ਅਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾਂ · ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗਲਤੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰੋ

ਮੂਲ ਦਸਤਾਵੇਜ਼

ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੰਪਟਰੋਲਰ ਅਤੇ ਆਡੀਟਰ ਜਨਰਲ (ਕੈਗ)-ਆਡਿਟ ਰਿਪੋਰਟਾਂ

ਆਡਿਟ ਰਿਪੋਰਟ · ਹਵਾਲਾ 2026 ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਨੰਬਰ 11 · 2026

ਆਡਿਟ ਰਿਪੋਰਟ 2026 · 5.7 MB ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਖੋਲ੍ਹੋ cag.gov.in ਉੱਤੇ
ਇੱਥੇ ਪਡ਼੍ਹੋ

ਚਰਚਾ

ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਉੱਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰੋ, ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ। ਨਿੱਜੀ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਕਾਰਵਾਈ ਨਾ ਕਰੋ। ਅਪਰਾਧ ਜਾਂ ਗਲਤ ਕੰਮ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਤੱਥ ਵਜੋਂ ਨਾ ਦੱਸੋ-ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੋ। ਸਿਵਲ ਬਣੋ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਪੋਸਟਾਂ ਨੂੰ ਸੰਚਾਲਕ ਹਟਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਪੋਸਟ ਕਰਨ ਲਈ ਗੂਗਲ ਨਾਲ ਸਾਈਨ ਇਨ ਕਰੋ

ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਹੈ।