Sunday, 8 November 2026 कौन ज़िम्मेदार?
कौन ज़िम्मेदार?KaunZimmedar

ਹਰ ਕਹਾਣੀ ਇੱਕ ਅਸਲ ਸਰਕਾਰੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਹੈ।

ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਪੰਜਾਬੀ (ਪੰਜਾਬੀ) ਮਸ਼ੀਨ ਦੁਆਰਾ (ਸਾਡੇ ਆਪਣੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਉੱਤੇ ਇੰਡਿਕਟ੍ਰਾਂਸ2)। ਇਸ ਵਿੱਚ ਗਲਤੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ-ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪਾਠ ਅਤੇ ਮੂਲ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਅਧਿਕਾਰਤ ਹਨ।

ਆਡਿਟ ਕੰਪਟਰੋਲਰ ਅਤੇ ਆਡੀਟਰ ਜਨਰਲ

ਕੈਗ ਨੂੰ ਵਿਵਾਦ ਸੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਦੇ 1,676 ਮਾਮਲੇ ਮਿਲੇ

ਇਸ ਆਡਿਟ ਵਿੱਚ ਮਾਰਚ 2024 ਨੂੰ ਖਤਮ ਹੋਏ ਸਾਲ ਲਈ ਮਾਲ ਵਿਭਾਗ (ਪ੍ਰਤੱਖ ਟੈਕਸ) ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਤੱਖ ਟੈਕਸ ਵਿਵਾਦ ਸੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ (ਡੀ. ਟੀ. ਵੀ. ਐੱਸ. ਵੀ.) ਯੋਜਨਾ, 2020 ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਇਸ ਨੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕੀ ਯੋਜਨਾ ਨੇ ਮੁਕੱਦਮੇਬਾਜ਼ੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਮਾਲੀਆ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੇ ਆਪਣੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਨਿਯੰਤਰਣ ਅਤੇ ਆਈ. ਟੀ. ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸਨ।

ਇਹ ਕਿਸ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਹੈਃ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ, ਮਾਲ ਵਿਭਾਗ-ਪ੍ਰਤੱਖ ਟੈਕਸ (ਆਮਦਨ ਕਰ ਵਿਭਾਗ)

ਆਡੀਟਰ ਨੂੰ ਕੀ ਮਿਲਿਆ

  • 1, 1 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ ਦੇ 389 ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਾਮਜ਼ਦ ਅਥਾਰਿਟੀ ਦੁਆਰਾ ਡੀ. ਟੀ. ਵੀ. ਐਸ. ਵੀ. ਐਕਟ/ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਾ ਕਰਨ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਪਾਏ ਗਏ।
  • ਆਡਿਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਨਮੂਨੇ ਦੇ 63 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਫਾਰਮ-3 15 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਸੀਮਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 868 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਦੀ ਦੇਰੀ ਹੋਈ ਸੀ।
  • 45 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਫਾਰਮ-5 ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 954 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਦਾ ਸਮਾਂ ਅੰਤਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਟੈਕਸਦਾਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰਿਫੰਡ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ।
  • 1, 676 ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਫਾਈਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਗਾਇਬ ਸਨ, ਭਾਵ ਭੁਗਤਾਨਯੋਗ ਰਕਮ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
  • ₹1 ਕਰੋਡ਼ ਨਾਲ ਜੁਡ਼ੇ 208 ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਨਾਮਜ਼ਦ ਅਥਾਰਟੀ ਨੇ ਭੁਗਤਾਨਯੋਗ ਰਕਮ ਨੂੰ ਗਲਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ।
  • 1, 000 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ ਦੇ 55 ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਵਿਭਾਗ ਕਰਦਾਤਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਵਿਆਜ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਮਾਲੀਆ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ।
  • 10 ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਯੋਗ ਟੈਕਸਦਾਤਿਆਂ ਦੇ ਲਾਭਾਂ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਨਾਮਜ਼ਦ ਅਥਾਰਟੀ ਦੁਆਰਾ ਜਾਇਜ਼ ਘੋਸ਼ਣਾਵਾਂ ਨੂੰ ਗਲਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
  • ਵਿਭਾਗ ਦੁਆਰਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਵਾਲੇ 91 ਪੀ. ਸੀ. ਐੱਸ. ਆਈ. ਟੀ. ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ 2 ਵਿੱਚ ਅੰਦਰੂਨੀ ਆਡਿਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
  • ਸਿਫਾਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਫਾਰਮ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਮਾਂ-ਸੀਮਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨਾ, ਹੱਥੀਂ ਗਲਤੀਆਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਸਵੈ-ਜਨਸੰਖਿਆ ਅੰਕਡ਼ੇ ਅਤੇ ਇਕਸਾਰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਸਟੈਂਡਰਡ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ (ਐੱਸ. ਓ. ਪੀ.) ਜਾਰੀ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ

  • ਕੈਗ ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ 1,676 ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਰੂਰੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਗਾਇਬ ਸਨ, ਜੋ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਟੈਕਸਦਾਤਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਦਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਰਕਮ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੀ ਤਸਦੀਕ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
  • ਕੈਗ ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ 1,1,000 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ ਦੇ 55 ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਮਾਲੀਆ ਗੁਆਉਣਾ ਪਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਟੈਕਸਦਾਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਵਿਆਜ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹੀ।
  • ਕੈਗ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ 10 ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਯੋਗ ਟੈਕਸਦਾਤਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਜਾਇਜ਼ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਗਲਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰੀ ਖਜ਼ਾਨੇ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਅਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ।
  • ਕੈਗ ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ 20 ਪੀ. ਸੀ. ਐੱਸ. ਆਈ. ਟੀ. ਵਿੱਚ, ਵਿਭਾਗ ਤੋਂ ਕੋਈ ਸਟੈਂਡਰਡ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ (ਐੱਸ. ਓ. ਪੀ.) ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਅਸੰਗਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸੰਭਾਲਿਆ ਗਿਆ।

ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ?

ਸਾਡੇ ਆਪਣੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਉੱਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ AI ਮਾਡਲ ਸਰਕਾਰੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਨੂੰ ਪਡ਼੍ਹਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਸੰਖੇਪ ਨੂੰ ਲਿਖਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਅੰਕਡ਼ੇ ਚੈੱਕ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਇਸ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਹਰੇਕ ਨੰਬਰ ਇੱਕ ਸਵੈਚਾਲਿਤ ਚੈੱਕ ਦੁਆਰਾ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਹ ਚੈੱਕ ਤੁਲਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਨੰਬਰ ਸਿਰਫ਼। ਇਹ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਕਿ ਸ਼ਬਦ ਉਹੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ-ਇਸ ਲਈ ਮੂਲ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਸਫ਼ੇ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਮਸ਼ੀਨ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ; ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪਾਠ ਅਤੇ ਮੂਲ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਅਧਿਕਾਰਤ ਹਨ।

ਅਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾਂ · ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗਲਤੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰੋ

ਮੂਲ ਦਸਤਾਵੇਜ਼

ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੰਪਟਰੋਲਰ ਅਤੇ ਆਡੀਟਰ ਜਨਰਲ (ਕੈਗ)-ਆਡਿਟ ਰਿਪੋਰਟਾਂ

ਆਡਿਟ ਰਿਪੋਰਟ · ਹਵਾਲਾ 2026 ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਨੰਬਰ 8 · 2026

ਆਡਿਟ ਰਿਪੋਰਟ 2026 · 2.8 MB ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਖੋਲ੍ਹੋ cag.gov.in ਉੱਤੇ
ਇੱਥੇ ਪਡ਼੍ਹੋ

ਚਰਚਾ

ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਉੱਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰੋ, ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ। ਨਿੱਜੀ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਕਾਰਵਾਈ ਨਾ ਕਰੋ। ਅਪਰਾਧ ਜਾਂ ਗਲਤ ਕੰਮ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਤੱਥ ਵਜੋਂ ਨਾ ਦੱਸੋ-ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੋ। ਸਿਵਲ ਬਣੋ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਪੋਸਟਾਂ ਨੂੰ ਸੰਚਾਲਕ ਹਟਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਪੋਸਟ ਕਰਨ ਲਈ ਗੂਗਲ ਨਾਲ ਸਾਈਨ ਇਨ ਕਰੋ

ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਹੈ।