Sunday, 8 November 2026 कौन ज़िम्मेदार?
कौन ज़िम्मेदार?KaunZimmedar

ਹਰ ਕਹਾਣੀ ਇੱਕ ਅਸਲ ਸਰਕਾਰੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਹੈ।

ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਪੰਜਾਬੀ (ਪੰਜਾਬੀ) ਮਸ਼ੀਨ ਦੁਆਰਾ (ਸਾਡੇ ਆਪਣੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਉੱਤੇ ਇੰਡਿਕਟ੍ਰਾਂਸ2)। ਇਸ ਵਿੱਚ ਗਲਤੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ-ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪਾਠ ਅਤੇ ਮੂਲ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਅਧਿਕਾਰਤ ਹਨ।

ਆਡਿਟ ਕੰਪਟਰੋਲਰ ਅਤੇ ਆਡੀਟਰ ਜਨਰਲ

250 ਸੀ. ਏ. ਬੀ. ਨੇ ਦੇਰ ਨਾਲ ਖਾਤੇ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾਏ, 11 1 ਤੋਂ 9 ਸਾਲ ਦੇ ਫਾਈਲਿੰਗ ਤੋਂ ਖੁੰਝ ਗਏ

ਇਸ ਆਡਿਟ ਵਿੱਚ ਮਾਰਚ 2023 ਨੂੰ ਖਤਮ ਹੋਏ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਲਈ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੰਤਰਾਲਿਆਂ ਅਧੀਨ ਕੇਂਦਰੀ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ (ਸੀ. ਏ. ਬੀ.) ਦੇ ਵਿੱਤੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਅਤੇ ਪਾਲਣਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਇਸ ਵਿੱਚ ਨੀਤੀ ਨਿਰਮਾਣ, ਖੋਜ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਗ੍ਰਾਂਟਾਂ ਦੁਆਰਾ ਫੰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਜਨਤਕ ਉਪਯੋਗਤਾ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਇਹ ਕਿਸ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਹੈਃ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕੇਂਦਰੀ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ (ਸੀ. ਏ. ਬੀ.), ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਉਹ ਜੋ ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਸਿੱਖਿਆ, ਵਿਦੇਸ਼, ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਭਲਾਈ, ਕਿਰਤ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਗਾਰ, ਅਤੇ ਯੁਵਾ ਮਾਮਲੇ ਅਤੇ ਖੇਡ ਮੰਤਰਾਲਿਆਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹਨ।

ਆਡੀਟਰ ਨੂੰ ਕੀ ਮਿਲਿਆ

  • 31 ਮਾਰਚ, 2023 ਤੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਗ੍ਰਾਂਟਾਂ ਵਿੱਚ 13,000 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਹੋਈ।
  • 44 ਸੀ. ਏ. ਬੀ. ਨੇ ਆਡਿਟ ਦੀਆਂ ਲੱਭਤਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਆਪਣੇ ਖਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਿੱਚ ਸੰਪਤੀਆਂ/ਦੇਣਦਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ₹2 ਕਰੋਡ਼ ਦਾ ਵਾਧਾ ਅਤੇ 22 ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ₹1 ਕਰੋਡ਼ ਦੇ ਘਾਟੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਧ ਵਾਧਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
  • 132 ਸੀ. ਏ. ਬੀ. ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਸੰਪਤੀਆਂ ਦੀ ਭੌਤਿਕ ਤਸਦੀਕ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ 111 ਸੀ. ਏ. ਬੀ. ਵਿੱਚ ਵਸਤੂ ਸੂਚੀ ਤਸਦੀਕ ਗੁੰਮ ਸੀ।
  • 27 ਸੀ. ਏ. ਬੀ. ਨਾ ਤਾਂ ਵਾਪਸ ਆਏ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਸਰਕਾਰੀ ਗ੍ਰਾਂਟਾਂ ਉੱਤੇ ਕਮਾਏ ਗਏ ₹1 ਕਰੋਡ਼ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਨ।
  • 164 ਸੀਏਬੀ ਬੀਮੇ ਦੇ ਮੁੱਲਾਂਕਣ ਦੇ ਅਧਾਰ ਉੱਤੇ ਗ੍ਰੈਚੁਇਟੀ ਅਤੇ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਲਾਭਾਂ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹੇ।
  • ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਅਪ੍ਰੈਂਟਿਸਸ਼ਿਪ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ, ਮੁੰਬਈ ਨੇ ਆਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਅਪ੍ਰੈਂਟਿਸਾਂ ਲਈ ਐੱਸ. ਸੀ./ਐੱਸ. ਟੀ. ਗ੍ਰਾਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ₹1 ਕਰੋਡ਼ ਦੀ ਅਨਿਯਮਿਤ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ।
  • ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੂੰ ਕੁੱਲ 8.16 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ ਦੀ ਖਰੀਦ ਬੇਨਿਯਮੀਆਂ ਕਾਰਨ 2 ਕਰੋਡ਼ 60 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ।
  • ਗਾਂਧੀਗ੍ਰਾਮ ਰੂਰਲ ਇੰਸਟੀਟਿਊਟ ਨੇ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰ ਲਈ 3.20 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ ਦਾ ਅਣਅਧਿਕਾਰਤ ਖਰਚ ਕੀਤਾ।
  • ਨਾਲੰਦਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਰਾਹੀਂ ਠੇਕੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ 3 ਕਰੋਡ਼ 41 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦਾ ਅਣਉਚਿਤ ਵਿੱਤੀ ਲਾਭ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ।
  • ਭਾਰਤੀ ਖੇਡ ਅਥਾਰਿਟੀ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਦੀ ਆਮਦਨ ਨੂੰ ₹1 ਕਰੋਡ਼ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੱਸਿਆ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਲੰਬਿਤ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਪੇਸ਼ਗੀ ਵਿੱਚ ₹2,000 ਕਰੋਡ਼ ਸਨ।
  • ਪੰਜ ਸੀ. ਏ. ਬੀ. ਦੇ ਖਾਤਿਆਂ'ਤੇ ਉਲਟ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੀ. ਏ. ਬੀ. ਲਈ ਰਾਏ ਦਾ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ

  • ਕੈਗ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ 250 ਕੈਬਾਂ ਨੇ 30 ਜੂਨ, 2023 ਦੀ ਨਿਰਧਾਰਤ ਮਿਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਸਲਾਨਾ ਖਾਤੇ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾਏ ਅਤੇ 11 ਕੈਬਾਂ ਨੇ 31 ਮਾਰਚ, 2024 ਤੱਕ ਇੱਕ ਤੋਂ ਨੌਂ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਦੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਖਾਤੇ ਜਮ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਸਨ।
  • ਕੈਗ ਨੇ ਵਿੱਤੀ ਸਟੇਟਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗਲਤ ਕਥਨਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਲਾ ਖਾਨ ਭਵਿੱਖ ਨਿਧੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੇ 54,317 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧ ਪੈਨਸ਼ਨ ਦੇਣਦਾਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਫੰਡ ਅਥਾਰਟੀ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਦਾਅਵਿਆਂ ਵਾਲੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਵਿੱਚ 47,000 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।
  • ਕੈਗ ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਨੇ 24 ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਗੈਰ-ਮੌਜੂਦਾ ਜਾਂ ਭਰੇ ਹੋਏ ਪਲਾਟਾਂ ਦੀ ਅਲਾਟਮੈਂਟ ਕਾਰਨ ਨਿਰਮਾਣ ਫੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ₹1 ਕਰੋਡ਼ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੰਸਥਾ ਨੂੰ ਕਿਰਾਏ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਤੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋਣਾ ਪਿਆ।

ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ?

ਸਾਡੇ ਆਪਣੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਉੱਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ AI ਮਾਡਲ ਸਰਕਾਰੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਨੂੰ ਪਡ਼੍ਹਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਸੰਖੇਪ ਨੂੰ ਲਿਖਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਅੰਕਡ਼ੇ ਚੈੱਕ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਇਸ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਹਰੇਕ ਨੰਬਰ ਇੱਕ ਸਵੈਚਾਲਿਤ ਚੈੱਕ ਦੁਆਰਾ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਹ ਚੈੱਕ ਤੁਲਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਨੰਬਰ ਸਿਰਫ਼। ਇਹ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਕਿ ਸ਼ਬਦ ਉਹੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ-ਇਸ ਲਈ ਮੂਲ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਸਫ਼ੇ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਮਸ਼ੀਨ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ; ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪਾਠ ਅਤੇ ਮੂਲ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਅਧਿਕਾਰਤ ਹਨ।

ਅਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾਂ · ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗਲਤੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰੋ

ਮੂਲ ਦਸਤਾਵੇਜ਼

ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੰਪਟਰੋਲਰ ਅਤੇ ਆਡੀਟਰ ਜਨਰਲ (ਕੈਗ)-ਆਡਿਟ ਰਿਪੋਰਟਾਂ

ਆਡਿਟ ਰਿਪੋਰਟ · 2026 ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਰਿਪੋਰਟ ਨੰਬਰ 9 · 2026

ਆਡਿਟ ਰਿਪੋਰਟ 2026 · 7.4 MB ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਖੋਲ੍ਹੋ cag.gov.in ਉੱਤੇ
ਇੱਥੇ ਪਡ਼੍ਹੋ

ਚਰਚਾ

ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਉੱਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰੋ, ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ। ਨਿੱਜੀ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਕਾਰਵਾਈ ਨਾ ਕਰੋ। ਅਪਰਾਧ ਜਾਂ ਗਲਤ ਕੰਮ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਤੱਥ ਵਜੋਂ ਨਾ ਦੱਸੋ-ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੋ। ਸਿਵਲ ਬਣੋ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਪੋਸਟਾਂ ਨੂੰ ਸੰਚਾਲਕ ਹਟਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਪੋਸਟ ਕਰਨ ਲਈ ਗੂਗਲ ਨਾਲ ਸਾਈਨ ਇਨ ਕਰੋ

ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਹੈ।