ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 14 ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਕੋਈ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਬਹਾਲੀ ਉਪਾਅ ਨਹੀਂ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਵਾਤਾਵਰਣ, ਜੰਗਲਾਤ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ, ਝੀਲਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਨਦੀਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਗਤੀ ਸਮੇਤ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਨ ਨਿਯੰਤਰਣ, ਨਦੀ ਪੁਨਰ ਸੁਰਜੀਤੀ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸ਼ਾਸਨ ਲਈ ਚੁੱਕੇ ਗਏ ਉਪਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ।

ਸ਼੍ਰੀ ਜਗਦੰਬਿਕਾ ਪਾਲ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਪ੍ਰਤਾਪ ਚੰਦਰ ਸਾਰੰਗੀ ਦੁਆਰਾ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ; ਵਾਤਾਵਰਣ, ਜੰਗਲਾਤ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਮੰਤਰਾਲਾ (ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਭੁਪੇਂਦਰ ਯਾਦਵ) ਦੁਆਰਾ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

• ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਵੱਛ ਹਵਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ (ਐੱਨ. ਸੀ. ਏ. ਪੀ.) ਤਹਿਤ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2019-20 ਤੋਂ 2025-26 ਤੱਕ 16,000 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ।
• ਐੱਨ. ਸੀ. ਏ. ਪੀ. ਦੇ 130 ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 108 ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ 2017-18 ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ 2025-26 ਵਿੱਚ ਸਲਾਨਾ ਪੀ. ਐੱਮ. 10 ਗਾਡ਼੍ਹਾਪਣ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ।
• ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 14 ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਹਵਾ ਗੁਣਵੱਤਾ ਮਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ 2017-18 ਵਿੱਚ ਛੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੇ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ।
• ਨਮਾਮੀ ਗੰਗੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤਹਿਤ 527 ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਲਈ 43,326 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
• ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਦੀ ਸੰਭਾਲ ਯੋਜਨਾ (ਐੱਨ. ਆਰ. ਸੀ. ਪੀ.) ਤਹਿਤ 100 ਕਸਬਿਆਂ ਦੇ 58 ਦਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਨ ਲਈ 8,975 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
• ਐਕੁਆਟਿਕ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯੋਜਨਾ (ਐੱਨ. ਪੀ. ਸੀ. ਏ.) ਦੇ ਤਹਿਤ 2023-24 ਤੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ।
• ਭਾਰਤ ਨੇ ਰਾਮਸਰ ਸਾਈਟ ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ ਤਹਿਤ 100 ਝੀਲਾਂ ਨੂੰ ਨੋਟੀਫਾਈ ਕੀਤਾ ਹੈ।
• ਨਗਰ ਵਨ ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ 652 ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਲਈ ₹1 ਕਰੋਡ਼ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
• ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਆਵਜ਼ੇ ਵਜੋਂ ਜੰਗਲਾਤ ਅਤੇ ਪੁਨਰਜਨਮ ਲਈ ₹3,000 ਕਰੋਡ਼ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
• ਮਿਸ਼ਤੀ ਤਹਿਤ 9,536 ਹੈਕਟੇਅਰ ਖਰਾਬ ਹੋਏ ਮੈਂਗ੍ਰੋਵ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਬਹਾਲੀ ਲਈ ₹1 ਕਰੋਡ਼ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
• ਫਰਵਰੀ 2022 ਵਿੱਚ ਈ. ਪੀ. ਆਰ. ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੱਖ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਪਲਾਸਟਿਕ ਪੈਕਿੰਗ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਦਾ ਰੀਸਾਈਕਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
• ਕੇਂਦਰੀ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਲਈ ਔਸਤ ਸਮਾਂ 2014 ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 600 ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 57 ਦਿਨ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ।
• ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਨਦੀਆਂ (ਪੀ. ਆਰ. ਐੱਸ.) 2018 ਵਿੱਚ 351 ਤੋਂ ਘੱਟ ਕੇ 2025 ਵਿੱਚ 296 ਰਹਿ ਗਈਆਂ ਹਨ।
• ਸਾਲ 2025 ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 13 ਹੋਰ ਨਦੀਆਂ ਉੱਤੇ 14 ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਨਦੀਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਏ. ਆਈ. ਦੁਆਰਾ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਤੋਂ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਚੈੱਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤਾ ਮੂਲ ਅਧਿਕਾਰਤ ਹੈ।

ਮੂਲ ਦਸਤਾਵੇਜ਼