ਆਡਿਟ ਕੰਪਟਰੋਲਰ ਅਤੇ ਆਡੀਟਰ ਜਨਰਲ
ਕੈਗ ਨੇ ਬੰਗਲੌਰ ਮੈਟਰੋ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿੱਚ 6 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਵਾਧੂ ਲਾਗਤ ਲੱਭੀ
ਇਸ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਆਡਿਟ ਵਿੱਚ ਬੰਗਲੌਰ ਮੈਟਰੋ ਰੇਲ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਲਿਮਟਿਡ (ਬੀ. ਐੱਮ. ਆਰ. ਸੀ. ਐੱਲ.) ਦੁਆਰਾ ਬੰਗਲੌਰ ਮੈਟਰੋ ਰੇਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਪਡ਼ਾਅ 1 ਅਤੇ ਪਡ਼ਾਅ 2 (2ਏ ਅਤੇ 2ਬੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ) ਦੀ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ, ਲਾਗੂ ਕਰਨ, ਠੇਕਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਸੰਚਾਲਨ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ।
₹6,600 ਕਰੋਡ਼ਕੈਗ ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਅਨੁਮਾਨ ਦੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਅਤੇ ਦੇਰੀ ਕਾਰਨ ਜ਼ਮੀਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੀ ਲਾਗਤ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਵਾਧਾ 6 ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੀ।
ਆਡਿਟ ਵਿੱਚ ਨਿਗਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤੋਂ ਮਾਰਚ 2021 ਤੱਕ ਦੀ ਮਿਆਦ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿੱਤੀ ਅੰਕਡ਼ੇ ਮਾਰਚ 2023 ਤੱਕ ਅੱਪਡੇਟ ਕੀਤੇ ਗਏ।
ਇਹ ਕਿਸ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਹੈਃ ਬੰਗਲੌਰ ਮੈਟਰੋ ਰੇਲ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਲਿਮਟਿਡ (ਬੀ. ਐੱਮ. ਆਰ. ਸੀ. ਐੱਲ.), ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਕ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਂਝਾ ਉੱਦਮ ਹੈ, ਜੋ ਹਾਊਸਿੰਗ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਮਾਮਲੇ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ।
ਆਡੀਟਰ ਨੂੰ ਕੀ ਮਿਲਿਆ
- ਗਲਤ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਅਤੇ ਦੇਰੀ ਕਾਰਨ ਜ਼ਮੀਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੀ ਲਾਗਤ ਵਿੱਚ 6,000 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ (ਪਡ਼ਾਅ 1 ਲਈ ₹1 ਕਰੋਡ਼ ਅਤੇ ਪਡ਼ਾਅ 2 ਲਈ ₹5, ₹3 ਕਰੋਡ਼) ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
- ਬੀ. ਐੱਮ. ਆਰ. ਸੀ. ਐੱਲ. ਨੇ ਖੇਤੀਬਾਡ਼ੀ ਜ਼ਮੀਨ ਲਈ ਗ਼ੈਰ-ਖੇਤੀਬਾਡ਼ੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀਆਂ ਦਰਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਸੀ ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਬਦਲੀ ਹੋਈ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਵਾਧੂ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਸੀ।
- ਉੱਚ ਸ਼ਕਤੀ ਕਮੇਟੀ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਤ 270 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਸਮਾਂ ਸੀਮਾ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਅੰਤਿਮ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਕਾਰਨ ਜ਼ਮੀਨ ਮਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ₹1 ਕਰੋਡ਼ ਦਾ ਵਾਧੂ ਵਿਆਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
- ਪਡ਼ਾਅ 2 ਵਿੱਚ ₹1 ਕਰੋਡ਼ ਦਾ ਵਾਧੂ ਮੁਆਵਜ਼ੇ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਬੀ. ਐੱਮ. ਆਰ. ਸੀ. ਐੱਲ. ਨੇ ਕਰਨਾਟਕ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਮਾਰਕੀਟ ਮੁੱਲ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵਾਧਾ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਸੀ।
- ਬੀ. ਐੱਮ. ਆਰ. ਸੀ. ਐੱਲ. ਨੇ ਪਹਿਲੇ ਪਡ਼ਾਅ ਦੇ ਭੂਮੀਗਤ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਸਕ੍ਰੀਨ ਡੋਰਜ਼ (ਪੀ. ਐੱਸ. ਡੀ.) ਸਥਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਏਅਰ ਕੰਡੀਸ਼ਨਿੰਗ ਅਤੇ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਦੀ ਲਾਗਤ ਵਿੱਚ 6.58 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ ਦੀ ਅਨੁਮਾਨਤ ਸਾਲਾਨਾ ਬੱਚਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈ।
- 36 ਵਿੱਚੋਂ 34 ਸਥਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਖਰੀਦੀਆਂ ਗਈਆਂ ਰੇਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਟੈਂਡਰਡ ਰੇਂਜ (340-390 BHN) ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਕਠੋਰਤਾ ਮੁੱਲ (260-330 BHN) ਸਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਦੀ ਲਾਗਤ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਰੇਲ/ਚੱਕਰ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆਈ।
- ਵਿੱਤੀ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਅੰਦਰੂਨੀ ਦਰ ਦੀ ਵਾਪਸੀ (ਐੱਫ. ਆਈ. ਆਰ. ਆਰ./ਈ. ਆਈ. ਆਰ. ਆਰ.) ਗਣਨਾ ਲਈ ਵਰਤੇ ਗਏ ਸਵਾਰੀ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਸਲ 2021 ਟ੍ਰੈਫਿਕ (6,429-8, 852) ਭਾਰੀ ਮੈਟਰੋ ਨਿਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਜਾਇਜ਼ ਠਹਿਰਾਉਣ ਲਈ ਲੋਡ਼ੀਂਦੀ 15,000 ਥ੍ਰੈਸ਼ਹੋਲਡ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸੀ।
- ਬੀ. ਐੱਮ. ਆਰ. ਸੀ. ਐੱਲ. ਵਿੱਚ ਖਰੀਦ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਦੀ ਘਾਟ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਮਿਆਦ, ਪੈਕੇਜ ਦੇ ਆਕਾਰ ਅਤੇ ਅਗਾਊਂ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਲਾਗਤ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕਸਾਰਤਾ ਦੀ ਘਾਟ ਸੀ।
ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ
- ਕੈਗ ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਅਨੁਮਾਨ ਦੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਅਤੇ ਦੇਰੀ ਕਾਰਨ ਜ਼ਮੀਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੀ ਲਾਗਤ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਵਾਧਾ 6,600 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ।
- ਕੈਗ ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਬੀ. ਐੱਮ. ਆਰ. ਸੀ. ਐੱਲ. ਨੇ ਵਧੇਰੇ ਉੱਨਤ ਸੰਚਾਰ ਅਧਾਰਤ ਰੇਲ ਕੰਟਰੋਲ (ਸੀ. ਬੀ. ਟੀ. ਸੀ.) ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਡਿਸਟੈਂਸ ਟੂ ਗੋ (ਡੀ. ਟੀ. ਜੀ.) ਸਿਗਨਲਿੰਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਪਲਬਧ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਡ਼ਾਅ 2 ਐਕਸਟੈਂਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
- ਕੈਗ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਮਲਟੀ-ਮਾਡਲ ਏਕੀਕਰਨ (ਐੱਮ. ਐੱਮ. ਆਈ.) ਮਾਰਚ 2023 ਤੱਕ ਅੱਠ ਸਥਾਨਾਂ'ਤੇ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਪਹਿਲਾ ਪਡ਼ਾਅ ਜੂਨ 2017 ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਸੀ।
ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ?
ਸਾਡੇ ਆਪਣੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਉੱਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ AI ਮਾਡਲ ਸਰਕਾਰੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਨੂੰ ਪਡ਼੍ਹਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਸੰਖੇਪ ਨੂੰ ਲਿਖਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਅੰਕਡ਼ੇ ਚੈੱਕ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਇਸ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਹਰੇਕ ਨੰਬਰ ਇੱਕ ਸਵੈਚਾਲਿਤ ਚੈੱਕ ਦੁਆਰਾ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇਹ ਚੈੱਕ ਤੁਲਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਨੰਬਰ ਸਿਰਫ਼। ਇਹ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਕਿ ਸ਼ਬਦ ਉਹੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ-ਇਸ ਲਈ ਮੂਲ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਸਫ਼ੇ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਮਸ਼ੀਨ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ; ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪਾਠ ਅਤੇ ਮੂਲ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਅਧਿਕਾਰਤ ਹਨ।
ਅਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾਂ · ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗਲਤੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰੋ
ਮੂਲ ਦਸਤਾਵੇਜ਼
ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੰਪਟਰੋਲਰ ਅਤੇ ਆਡੀਟਰ ਜਨਰਲ (ਕੈਗ)-ਆਡਿਟ ਰਿਪੋਰਟਾਂ
ਆਡਿਟ ਰਿਪੋਰਟ · 2026
ਇੱਥੇ ਪਡ਼੍ਹੋ
ਚਰਚਾ
ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਹੈ।