1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਦੱਖਣੀ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਲ ਦੀ ਘਣਤਾ 80 ਫੀਸਦੀ ਘਟੀਃ ਕਮੇਟੀ

ਵਿਦੇਸ਼ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਸਥਾਈ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਆਰਕਟਿਕ ਅਤੇ ਅੰਟਾਰਕਟਿਕ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਣਨੀਤਕ ਮੌਜੂਦਗੀ, ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜ ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਕੂਟਨੀਤਕ ਰੁਝੇਵਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ ਕਿ ਭਾਰਤ ਇਨ੍ਹਾਂ ਧਰੁਵੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਹਿੱਤਾਂ ਦੀ ਬਿਹਤਰ ਰੱਖਿਆ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਕਿਸ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਹੈਃ ਇਹ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੀ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਕ ਸਥਿਤੀ, ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਲਾਗਤ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ।

ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਕੀ ਪਾਇਆ

• ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ, ਵਿੱਤੀ ਯੋਗਦਾਨ ਅਤੇ ਸਿੱਧੀ ਖੋਜ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਦੀਆਂ ਮੌਜੂਦਾ ਸੀਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਆਰਕਟਿਕ ਕੌਂਸਲ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰੇ।
• ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਚੀਨ, ਜਾਪਾਨ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਵਿੱਚ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਸਥਾਗਤ ਤੰਤਰ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਧਰੁਵੀ ਕੂਟਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਲਈ ਇੱਕ ਸਮਰਪਿਤ ਧਰੁਵੀ ਰਾਜਦੂਤ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ।
• ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਕਿ ਭਾਰਤ ਆਰਕਟਿਕ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਅੱਠ ਖੇਤਰੀ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਨਿਯੰਤਰਣ ਵਿੱਚ ਛੱਡਣ ਦੀ ਬਜਾਏ'ਅਰਧ-ਆਲਮੀ ਕਾਮਨਜ਼'ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇ।
• ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਸੁਏਜ਼ ਨਹਿਰ ਦੇ ਲਾਗਤ-ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਬਦਲ ਵਜੋਂ ਉੱਤਰੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤ-ਰੂਸ ਸਾਂਝੇ ਕਾਰਜ ਸਮੂਹ ਦੁਆਰਾ ਵਿਵਹਾਰਕਤਾ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ।
• ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੇ ਜੋਖਮਾਂ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਅੰਟਾਰਕਟਿਕਾ ਅਤੇ ਵੈਡੇਲ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਕ੍ਰਿਲ ਮੱਛੀ ਫਡ਼ਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਵੇ।
• ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਧਰੁਵੀ ਖੋਜ ਯੋਜਨਾ ਲਈ ਬਜਟ ਖਰਚੇ ਵਿੱਚ 30 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦਾ ਵਾਧਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਧਰੁਵੀ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਖੋਜ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਵਾਧੂ ਸਥਾਈ ਅਸਾਮੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ।
• ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਮਹਿੰਗੇ ਚਾਰਟਰਡ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਬਰਫ਼ ਤੋਡ਼ਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਸਮਰਪਿਤ ਧਰੁਵੀ ਖੋਜ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ।
• ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਅੰਟਾਰਕਟਿਕਾ ਵਿੱਚ ਮੈਤਰੀ-II ਸਟੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਮੈਤਰੀ ਸਟੇਸ਼ਨ ਨੇ ਆਪਣੀ 10 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ।
• ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਕਿ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲਾ ਸਵਾਲਬਾਰਡ ਦੇ ਹਿਮਾਦਰੀ ਸਟੇਸ਼ਨ'ਤੇ ਖੋਜ'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਨਾਰਵੇ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ'ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰੇ।

ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ

• ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਦੱਖਣੀ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਲ ਦੀ ਘਣਤਾ ਵਿੱਚ 80 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੀ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ।
• ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵੇਲੇ ਆਪਣੇ ਆਈਸ-ਕਲਾਸ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ ਅਤੇ ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਲਈ ਚਾਰਟਰਡ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
• ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਅੰਟਾਰਕਟਿਕਾ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ ਮੈਤਰੀ ਖੋਜ ਸਟੇਸ਼ਨ ਨੇ ਆਪਣੀ 10 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ।
• ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਆਰਕਟਿਕ ਕੌਂਸਲ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ'ਨਿਰੀਖਕ'ਸਥਿਤੀ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਅਤੇ ਸਿੱਧੇ ਖੋਜ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।