ਆਡਿਟ ਕੰਪਟਰੋਲਰ ਅਤੇ ਆਡੀਟਰ ਜਨਰਲ
ਕੈਗ ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਇਓਫਾਰਮਾ ਮਿਸ਼ਨ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਿਫਾਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ
ਇਸ ਆਡਿਟ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸੱਤ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਮੰਤਰਾਲਿਆਂ/ਵਿਭਾਗਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਜਨਤਕ ਖੇਤਰ ਦੇ ਉੱਦਮਾਂ ਲਈ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਲਈ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਇਸ ਆਡਿਟ ਵਿੱਚ ਮਾਰਚ 2023 ਨੂੰ ਖਤਮ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਲਈ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸੱਤ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਮੰਤਰਾਲਿਆਂ/ਵਿਭਾਗਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਜਨਤਕ ਖੇਤਰ ਦੇ ਉੱਦਮਾਂ ਲਈ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਇਹ ਕਿਸ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਹੈਃ ਸੱਤ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਮੰਤਰਾਲਿਆਂ/ਵਿਭਾਗਾਂ (ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਲਾਡ਼ ਵਿਭਾਗ, ਬਾਇਓਟੈਕਨਾਲੌਜੀ ਵਿਭਾਗ, ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਖੋਜ ਵਿਭਾਗ, ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਵਿਗਿਆਨ ਮੰਤਰਾਲਾ, ਵਾਤਾਵਰਣ, ਜੰਗਲਾਤ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਮੰਤਰਾਲਾ, ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਊਰ੍ਜਾ ਵਿਭਾਗ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ) ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੀ. ਪੀ. ਐੱਸ. ਈ. ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਆਡੀਟਰ ਨੂੰ ਕੀ ਮਿਲਿਆ
- ਗ੍ਰਾਂਟ-ਏਡ ਸਮਝੌਤਿਆਂ (ਨੈਸ਼ਨਲ ਬਾਇਓਫਾਰਮਾ ਮਿਸ਼ਨ) ਵਿੱਚ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸਮਾਂ-ਸੀਮਾ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ 5.46 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ ਦੀ ਗ੍ਰਾਂਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ।
- ਕੇਂਦਰੀ ਮਾਈਨਿੰਗ ਅਤੇ ਬਾਲਣ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੱਕ 1.43 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ ਖਰਚ ਨਹੀਂ ਹੋਏ।
- ਇੱਕ ਪਣਡੁੱਬੀ ਪ੍ਰੋਟੋਟਾਈਪ ਉੱਤੇ 0.78 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ ਦਾ ਗ਼ੈਰ-ਲਾਭਕਾਰੀ ਖਰਚ ਜੋ ਕਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ (ਸੈਂਟਰਲ ਇੰਸਟੀਟਿਊਟ ਆਫ਼ ਆਫਸ਼ੋਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਐਂਡ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ)।
- ਵਰਖਾ ਜਲ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਰੀਸਾਈਕਲਿੰਗ ਸਹੂਲਤਾਂ (ਸੀ. ਐੱਸ. ਆਈ. ਆਰ.-ਐੱਨ. ਪੀ. ਐੱਲ.) ਦੀ ਗੈਰ-ਸਥਾਪਨਾ ਕਾਰਨ 1 ਕਰੋਡ਼ 14 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੇ ਵਾਧੂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਖਰਚਿਆਂ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
- ਬਿਨਾਂ ਪਰਮਿਟ ਦੇ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਅਣਅਧਿਕਾਰਤ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਲਈ 1.58 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ ਦਾ ਜੁਰਮਾਨਾ (ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਓਸ਼ੀਅਨ ਇਨਫਰਮੇਸ਼ਨ ਸਰਵਿਸਿਜ਼)।
- ਐੱਮ. ਓ. ਏ./ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਨਾਂਦੇਡ਼ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ/ਆਈ. ਆਰ. ਬੀ. ਨਾਂਦੇਡ਼ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਤੋਂ 7.28 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ ਦੀ ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨ/ਕਾਨੂੰਨੀ ਫੀਸ ਦੀ ਵਸੂਲੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ।
- ਗਲਤ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਦੀ ਮੰਗ ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ (ਵਾਡੀਆ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਜੀਓਲੋਜੀ) ਕਾਰਨ 0.73 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ ਦਾ ਵਾਧੂ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
- ਕਮਿਸ਼ਨ (ਬੋਸ ਇੰਸਟੀਟਿਊਟ) ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਕਾਰਨ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੱਕ 0.66 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ ਦੀ ਕਲੀਨ ਰੂਮ ਸਹੂਲਤ ਅਣਵਰਤੀ ਰਹੀ।
- 2013 ਅਤੇ 2017 ਦਰਮਿਆਨ ਐੱਨ. ਪੀ. ਸੀ. ਆਈ. ਐੱਲ./ਬੀ. ਐੱਚ. ਈ. ਐੱਲ. ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ 8.92 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ ਅਣਅਧਿਕਾਰਤ ਵਾਧੂ ਤਨਖਾਹ ਵਾਧਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
- ਉਚਿਤ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਭੁਗਤਾਨ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਮਦਰਾਸ ਯੂਨਿਟ, ਚੇਯਾਨੀ ਵਿੱਚ ਨੁਕਸਾਨੇ ਗਏ ਉਪਕਰਣਾਂ ਲਈ 0.56 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ ਦਾ ਬੀਮਾ ਦਾਅਵਾ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ
- ਕੈਗ ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਇਓਫਾਰਮਾ ਮਿਸ਼ਨ ਆਪਣੀ ਮਿਸ਼ਨ ਸੰਚਾਲਨ ਕਮੇਟੀ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਿਫਾਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੇਰੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਚੋਣ ਸੀਮਤ ਹੋ ਗਈ।
- ਕੈਗ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਟਿਊਟ ਆਵ੍ ਵਾਈਲਡਲਾਈਫ (ਡਬਲਯੂ. ਐੱਲ.) ਨੇ ਕੈਗ ਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਦਿਵਾਉਣ ਤੋਂ ਸੱਤ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਵੀ ਸਰਵੇਖਣ ਯੋਜਨਾ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਪਿਛਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਦੇ 77 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਨਮੂਨੇ ਅਣਜਾਣ ਰਹਿ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ।
- ਕੈਗ ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਹੈਵੀ ਵਾਟਰ ਬੋਰਡ ਵਿੱਚ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਸੂਚਨਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ (ਆਈ. ਆਈ. ਐੱਸ.) ਗਰੁੱਪ ਬੀ ਮੋਡੀਊਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਇਸ ਦੀ ਲਾਈਵ ਮਿਤੀ ਤੋਂ ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਸਤੰਬਰ 2023 ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜੋ ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲਤਾ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ?
ਸਾਡੇ ਆਪਣੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਉੱਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ AI ਮਾਡਲ ਸਰਕਾਰੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਨੂੰ ਪਡ਼੍ਹਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਸੰਖੇਪ ਨੂੰ ਲਿਖਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਅੰਕਡ਼ਿਆਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਹੈ। ਸਾਡੀ ਸਵੈਚਾਲਿਤ ਜਾਂਚ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਹਰ ਨੰਬਰ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਸਕੀ। ਅੰਕਡ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਦੇਖੋ ਅਤੇ ਮੂਲ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰੋ।
ਇਹ ਚੈੱਕ ਤੁਲਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਨੰਬਰ ਸਿਰਫ਼। ਇਹ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਕਿ ਸ਼ਬਦ ਉਹੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ-ਇਸ ਲਈ ਮੂਲ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਸਾਡੇ ਪੁਰਾਲੇਖ ਵਿੱਚ ਹੈ ਪਰ ਸਾਡੇ ਪਹਿਲੇ ਪੰਨਿਆਂ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈਃ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨੰਬਰ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ ਜਾ ਸਕਿਆ।
ਇਸ ਸਫ਼ੇ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਮਸ਼ੀਨ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ; ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪਾਠ ਅਤੇ ਮੂਲ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਅਧਿਕਾਰਤ ਹਨ।
ਅਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾਂ · ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗਲਤੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰੋ
ਮੂਲ ਦਸਤਾਵੇਜ਼
ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੰਪਟਰੋਲਰ ਅਤੇ ਆਡੀਟਰ ਜਨਰਲ (ਕੈਗ)-ਆਡਿਟ ਰਿਪੋਰਟਾਂ
ਆਡਿਟ ਰਿਪੋਰਟ
ਇੱਥੇ ਪਡ਼੍ਹੋ
ਚਰਚਾ
ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਹੈ।