Sunday, 8 November 2026 कौन ज़िम्मेदार?
कौन ज़िम्मेदार?KaunZimmedar

ਹਰ ਕਹਾਣੀ ਇੱਕ ਅਸਲ ਸਰਕਾਰੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਹੈ।

ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਪੰਜਾਬੀ (ਪੰਜਾਬੀ) ਮਸ਼ੀਨ ਦੁਆਰਾ (ਸਾਡੇ ਆਪਣੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਉੱਤੇ ਇੰਡਿਕਟ੍ਰਾਂਸ2)। ਇਸ ਵਿੱਚ ਗਲਤੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ-ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪਾਠ ਅਤੇ ਮੂਲ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਅਧਿਕਾਰਤ ਹਨ।

ਆਡਿਟ ਕੰਪਟਰੋਲਰ ਅਤੇ ਆਡੀਟਰ ਜਨਰਲ

ਕੈਗ ਨੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਡ਼ਕ ਫੰਡਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਅਤੇ ਉਪਯੋਗਤਾ ਤਬਦੀਲੀ ਲਈ ਮੋਡ਼ਿਆ

ਇਸ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਆਡਿਟ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿਭਾਗ (ਪੀਡਬਲਯੂਡੀ) ਦੁਆਰਾ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 2018-19 ਤੋਂ 2022-23 ਤੱਕ ਦੀ ਮਿਆਦ ਲਈ ਸਡ਼ਕਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਇਸ ਨੇ ਸਡ਼ਕ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦੇ ਵਿੱਤੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ, ਟੈਂਡਰ, ਲਾਗੂ ਕਰਨ, ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨਿਯੰਤਰਣ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ।

ਇਹ ਕਿਸ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਹੈਃ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਲੋਕ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿਭਾਗ (ਪੀਡਬਲਯੂਡੀ), ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਸਡ਼ਕਾਂ (ਬੀ ਐਂਡ ਆਰ) ਵਿੰਗ।

ਆਡੀਟਰ ਨੂੰ ਕੀ ਮਿਲਿਆ

  • ਸਡ਼ਕ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ 424 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਔਸਤ ਦੇਰੀ।
  • ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਕਾਸ ਬੈਂਕ (ਐੱਨ. ਡੀ. ਬੀ.) ਦੁਆਰਾ ਫੰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ 10 ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਮਾਂ ਸੀਮਾ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।
  • ਐੱਨ. ਡੀ. ਬੀ. ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਤਹਿਤ ਸਮਰੱਥਾ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਅਲਾਟ ਕੀਤੇ ਗਏ 26 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ ਵਿੱਚੋਂ ₹1 ਕਰੋਡ਼ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ (ਸਿਰਫ ₹2 ਕਰੋਡ਼ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ)।
  • ਅਮਰਪਟਨ-ਰਾਮਪੁਰ ਰੋਡ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਵੀਨੀਕਰਨ ਕਾਰਨ ਸਤਨਾ ਵਿੱਚ 5.12 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।
  • ਸ਼ਿਵਪੁਰੀ ਵਿੱਚ ਪਿਚੋਰ-ਦੀਨਾਰਾ ਰੋਡ ਉੱਤੇ ₹1 ਕਰੋਡ਼ ਖਰਚ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਜੰਗਲ ਦੇ ਅਨਿਯਮਿਤ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਧੂਰਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
  • ਐੱਨ. ਡੀ. ਬੀ. ਦੁਆਰਾ ਫੰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਦੇ ਗਲਤ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਾਰਨ ਰਤਲਾਮ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ 7.39 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ ਦੀ ਵਾਧੂ ਦੇਣਦਾਰੀ ਹੈ।
  • ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਜੁਰਮਾਨੇ ਦੀ ਕਟੌਤੀ ਦੇ ਘੱਟ-ਮਿਆਰ ਵਾਲੇ ਕੰਮ (ਨਿਰਧਾਰਨ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸੰਕੁਚਿਤ ਤਾਕਤ) ਲਈ 6 ਕਰੋਡ਼ 43 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦਾ ਵਾਧੂ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
  • ਸੂਚੀਬੱਧ ਲਾਗਤ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਾ ਕਰਨ ਕਾਰਨ ਐੱਨ. ਡੀ. ਬੀ. ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ 2.87 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ ਦੀ ਸੰਭਾਵਿਤ ਬੱਚਤ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
  • ਕਾਲੀ ਸੂਚੀਬੱਧ ਠੇਕੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ'ਤੇ ਠੇਕੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ।
  • 5 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ 61 ਟੈਂਡਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 59 ਪ੍ਰਚਾਰ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।
  • ਸਿਫਾਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ 10 ਸਾਲਾ ਮਾਸਟਰ ਪਲਾਨ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨਾ, ਐੱਮ. ਪੀ. ਵਰਕਸ ਮੈਨੂਅਲ ਨੂੰ ਅੱਪਡੇਟ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨਿਗਰਾਨੀ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ

  • ਕੈਗ ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਅਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਯੋਗਤਾ ਕਾਰਨ ਰਾਜ ਦੇ ਸਡ਼ਕ ਨੈੱਟਵਰਕ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
  • ਕੈਗ ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਈ. ਪੀ. ਸੀ. ਠੇਕਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਜਲਦੀ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਬੋਨਸ ਨਾਲ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਠੇਕੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅਣਉਚਿਤ ਲਾਭ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।
  • ਕੈਗ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਡ਼ਕ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਫੰਡਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜ਼ਮੀਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਅਤੇ ਉਪਯੋਗਤਾ ਤਬਦੀਲੀ ਵੱਲ ਮੋਡ਼ਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
  • ਕੈਗ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਸਮਰੱਥਾ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਸਲਾਹਕਾਰ ਸਿਫਾਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਜਿਹੇ ਯਤਨਾਂ ਉੱਤੇ ਖਰਚ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
  • ਕੈਗ ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਤਿੰਨ ਈ. ਪੀ. ਸੀ. ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਵਿੱਚ ਐਜ਼-ਬਿਲਟ ਡਰਾਅ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਜਮ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤਸਦੀਕ ਅਤੇ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਆਈ।

ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ?

ਸਾਡੇ ਆਪਣੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਉੱਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ AI ਮਾਡਲ ਸਰਕਾਰੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਨੂੰ ਪਡ਼੍ਹਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਸੰਖੇਪ ਨੂੰ ਲਿਖਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਅੰਕਡ਼ੇ ਚੈੱਕ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਇਸ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਹਰੇਕ ਨੰਬਰ ਇੱਕ ਸਵੈਚਾਲਿਤ ਚੈੱਕ ਦੁਆਰਾ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਹ ਚੈੱਕ ਤੁਲਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਨੰਬਰ ਸਿਰਫ਼। ਇਹ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਕਿ ਸ਼ਬਦ ਉਹੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ-ਇਸ ਲਈ ਮੂਲ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਸਫ਼ੇ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਮਸ਼ੀਨ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ; ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪਾਠ ਅਤੇ ਮੂਲ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਅਧਿਕਾਰਤ ਹਨ।

ਅਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾਂ · ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗਲਤੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰੋ

ਮੂਲ ਦਸਤਾਵੇਜ਼

ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੰਪਟਰੋਲਰ ਅਤੇ ਆਡੀਟਰ ਜਨਰਲ (ਕੈਗ)-ਆਡਿਟ ਰਿਪੋਰਟਾਂ

ਆਡਿਟ ਰਿਪੋਰਟ · 2025 ਦੀ ਰੈਫਰ ਰਿਪੋਰਟ ਨੰਬਰ 7 · 2025

ਆਡਿਟ ਰਿਪੋਰਟ 2025 · 9.0 MB ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਖੋਲ੍ਹੋ cag.gov.in ਉੱਤੇ
ਇੱਥੇ ਪਡ਼੍ਹੋ

ਚਰਚਾ

ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਉੱਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰੋ, ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ। ਨਿੱਜੀ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਕਾਰਵਾਈ ਨਾ ਕਰੋ। ਅਪਰਾਧ ਜਾਂ ਗਲਤ ਕੰਮ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਤੱਥ ਵਜੋਂ ਨਾ ਦੱਸੋ-ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੋ। ਸਿਵਲ ਬਣੋ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਪੋਸਟਾਂ ਨੂੰ ਸੰਚਾਲਕ ਹਟਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਪੋਸਟ ਕਰਨ ਲਈ ਗੂਗਲ ਨਾਲ ਸਾਈਨ ਇਨ ਕਰੋ

ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਹੈ।