Sunday, 8 November 2026 कौन ज़िम्मेदार?
कौन ज़िम्मेदार?KaunZimmedar

ਹਰ ਕਹਾਣੀ ਇੱਕ ਅਸਲ ਸਰਕਾਰੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਹੈ।

ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਪੰਜਾਬੀ (ਪੰਜਾਬੀ) ਮਸ਼ੀਨ ਦੁਆਰਾ (ਸਾਡੇ ਆਪਣੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਉੱਤੇ ਇੰਡਿਕਟ੍ਰਾਂਸ2)। ਇਸ ਵਿੱਚ ਗਲਤੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ-ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪਾਠ ਅਤੇ ਮੂਲ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਅਧਿਕਾਰਤ ਹਨ।

ਆਡਿਟ ਕੰਪਟਰੋਲਰ ਅਤੇ ਆਡੀਟਰ ਜਨਰਲ

ਕੈਗ ਨੇ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਮਾਈਨਿੰਗ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ₹1 ਕਰੋਡ਼ ਦਾ ਮਾਲੀਆ ਨੁਕਸਾਨ ਪਾਇਆ

ਇਸ ਆਡਿਟ ਵਿੱਚ ਮਾਰਚ 2023 ਨੂੰ ਖਤਮ ਹੋਈ ਮਿਆਦ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਰਕਾਰੀ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ (ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ, ਮਾਈਨਿੰਗ, ਪੇਂਡੂ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ) ਦੇ ਚਾਰ ਵਿਭਾਗਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ।

₹ 14.55 ਕਰੋਡ਼ਕੈਗ ਨੇ ਮਾਈਨਿੰਗ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਕਾਰਨ ₹1 ਕਰੋਡ਼ ਦਾ ਮਾਲੀਆ ਨੁਕਸਾਨ ਦੱਸਿਆ ਜੋ...

ਇਹ ਕਿਸ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਹੈਃ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਸਰਕਾਰ; ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ'ਤੇ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ, ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿਭਾਗ, ਮਾਈਨਿੰਗ ਵਿਭਾਗ, ਪੇਂਡੂ ਵਿਕਾਸ ਵਿਭਾਗ ਅਤੇ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਵਿਭਾਗ।

ਆਡੀਟਰ ਨੂੰ ਕੀ ਮਿਲਿਆ

  • ਝੇਲਮ ਤਵੀ ਹਡ਼੍ਹ ਰਿਕਵਰੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ (ਜੇ. ਟੀ. ਐੱਫ. ਆਰ. ਪੀ.): ਦਸੰਬਰ 2023 ਤੱਕ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਏ 233 ਉਪ-ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 174; ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ; ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਹਡ਼੍ਹ-ਸੰਭਾਵਿਤ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਹਸਪਤਾਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ; ਪਾਣੀ ਦੀ ਨਿਕਾਸੀ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਉੱਤੇ ਅਨਿਯਮਿਤ ਖਰਚ।
  • ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਖਾਨਜ ਖੇਤਰ ਕਲਿਆਣ ਯੋਜਨਾ (ਪੀ. ਐੱਮ. ਕੇ. ਕੇ. ਕੇ. ਵਾਈ.): ਵਿਰੋਧਾਭਾਸੀ ਨਿਯਮਾਂ ਕਾਰਨ ₹1 ਕਰੋਡ਼ ਦਾ ਮਾਲੀਆ ਨੁਕਸਾਨ (2017-18 ਤੋਂ 2021-22); ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਖਣਿਜ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਟਰੱਸਟਾਂ (ਡੀ. ਐੱਮ. ਐੱਫ. ਟੀ.) ਦੇ ਗਠਨ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਕਾਰਨ ਇਕੱਤਰ ਨਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਯੋਗਦਾਨ ਵਿੱਚ ₹8.82 ਕਰੋਡ਼; ਉਪਲਬਧ ਫੰਡਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ ₹2 ਕਰੋਡ਼ (46 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ; 365 ਮਨਜ਼ੂਰਸ਼ੁਦਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ (40 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ) ਵਿੱਚੋਂ 147 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
  • ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੇਂਡੂ ਆਜੀਵਿਕਾ ਮਿਸ਼ਨ (ਐੱਨ. ਆਰ. ਐੱਲ. ਐੱਮ.): ਟੀਚਿਆਂ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਕਵਰੇਜ; ਬਿਨਾਂ ਖਰਚ ਕੀਤੇ ਫੰਡ; ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਅਦਾਇਗੀ ਵਿੱਚ ਬੇਨਿਯਮੀਆਂ; ਸਟਾਫ ਦੀ ਗੰਭੀਰ ਘਾਟ; ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਨਿਵਾਰਣ ਵਿਧੀ ਦੀ ਘਾਟ।
  • ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਸਬਸਿਡੀ ਯੋਜਨਾਃ ਪੁਰਾਣੇ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਡ਼ਾਅਵਾਰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲਤਾ; ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਾਲਕਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਨਵੇਂ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਖਰੀਦ; ਲੋਨ ਖਾਤਿਆਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਬੱਚਤ ਖਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਬਸਿਡੀ ਜਮ੍ਹਾਂ।
  • ਸਿਫਾਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਮੁੱਲਾਂਕਣ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ, ਖਣਨ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨਾ, ਲਾਭਾਰਥੀ ਦੀ ਪਛਾਣ ਲਈ ਮਾਪਦੰਡ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਫੰਡ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ

  • ਕੈਗ ਨੇ ਮਾਈਨਿੰਗ ਅਤੇ ਖਣਿਜ (ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਰੈਗੂਲੇਸ਼ਨ) ਐਕਟ 2015 ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਮਾਈਨਿੰਗ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ₹1 ਕਰੋਡ਼ ਦਾ ਮਾਲੀਆ ਨੁਕਸਾਨ ਦੱਸਿਆ।
  • ਕੈਗ ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇੱਕ ਲਾਭਾਰਥੀ ਸਰਵੇਖਣ ਵਿੱਚ 96 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਉੱਤਰਦਾਤਾ ਪੀ. ਐੱਮ. ਕੇ. ਕੇ. ਕੇ. ਵਾਈ. ਯੋਜਨਾ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਸਨ, ਅਤੇ 100% ਡੀ. ਐੱਮ. ਐੱਫ. ਟੀ. ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਸਨ।
  • ਕੈਗ ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ 89 ਖਣਿਜ ਚੈੱਕ ਪੋਸਟਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਮਾਈਨ ਨਿਗਰਾਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸਥਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ 1 ਕਰੋਡ਼ 73 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੀ ਦੇਣਦਾਰੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਗੈਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਈਨਿੰਗ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
  • ਕੈਗ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਜੇ. ਟੀ. ਐੱਫ. ਆਰ. ਪੀ. ਅਧੀਨ ਹਸਪਤਾਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਹਡ਼੍ਹ-ਸੰਭਾਵਿਤ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਫ਼ਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਥਾਰਟੀ ਦੁਆਰਾ ਪਾਬੰਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ?

ਸਾਡੇ ਆਪਣੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਉੱਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ AI ਮਾਡਲ ਸਰਕਾਰੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਨੂੰ ਪਡ਼੍ਹਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਸੰਖੇਪ ਨੂੰ ਲਿਖਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਅੰਕਡ਼ੇ ਚੈੱਕ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਇਸ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਹਰੇਕ ਨੰਬਰ ਇੱਕ ਸਵੈਚਾਲਿਤ ਚੈੱਕ ਦੁਆਰਾ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਹ ਚੈੱਕ ਤੁਲਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਨੰਬਰ ਸਿਰਫ਼। ਇਹ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਕਿ ਸ਼ਬਦ ਉਹੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ-ਇਸ ਲਈ ਮੂਲ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਸਫ਼ੇ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਮਸ਼ੀਨ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ; ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪਾਠ ਅਤੇ ਮੂਲ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਅਧਿਕਾਰਤ ਹਨ।

ਅਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾਂ · ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗਲਤੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰੋ

ਮੂਲ ਦਸਤਾਵੇਜ਼

ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੰਪਟਰੋਲਰ ਅਤੇ ਆਡੀਟਰ ਜਨਰਲ (ਕੈਗ)-ਆਡਿਟ ਰਿਪੋਰਟਾਂ

ਆਡਿਟ ਰਿਪੋਰਟ · 2025

ਆਡਿਟ ਰਿਪੋਰਟ 2025 · 7.2 MB ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਖੋਲ੍ਹੋ cag.gov.in ਉੱਤੇ
ਇੱਥੇ ਪਡ਼੍ਹੋ

ਚਰਚਾ

ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਉੱਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰੋ, ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ। ਨਿੱਜੀ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਕਾਰਵਾਈ ਨਾ ਕਰੋ। ਅਪਰਾਧ ਜਾਂ ਗਲਤ ਕੰਮ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਤੱਥ ਵਜੋਂ ਨਾ ਦੱਸੋ-ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੋ। ਸਿਵਲ ਬਣੋ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਪੋਸਟਾਂ ਨੂੰ ਸੰਚਾਲਕ ਹਟਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਪੋਸਟ ਕਰਨ ਲਈ ਗੂਗਲ ਨਾਲ ਸਾਈਨ ਇਨ ਕਰੋ

ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਹੈ।