संसद संसद प्रश्न आ उत्तर
हथकरघा बुनकर कौशल योजना लेल कोनो राज्यवार निधि आबंटन नहि अछि।
एहि प्रश्नमे कौशल विकास आ उद्यमिता मंत्रालयसँ ई पूछल गेल जे की हथकरघा बुनकर, विशेष रूपसँ ग्रामीण महिलासभ लेल फैशन डिजाइनिंगमे कौशल विकास आ उद्यमशीलता प्रशिक्षणक लेल पहल मौजूद अछि आ...
एहि प्रश्नमे कौशल विकास आ उद्यमिता मंत्रालयसँ ई पूछल गेल जे हथकरघा बुनकर, विशेष रूपसँ ग्रामीण महिलासभ लेल फैशन डिजाइनिंगमे कौशल विकास आ उद्यमशीलता प्रशिक्षणक लेल पहल अछि कि नहि, आ विगत तीन वर्ष आ चालू वर्षमे लाभान्वित श्रमिकक संख्या आ खर्चक विवरण उपलब्ध कराबय।
पूछल आ उत्तर देल गेलः श्री टी आर बालू द्वारा पूछल गेल; कौशल विकास आ उद्यमिता मंत्रालयमे राज्य मंत्री (स्वतंत्र प्रभार) श्री जयंत चौधरी द्वारा उत्तर देल गेल।
सरकार की कहलनि?
- सरकार कहैत अछि जे हथकरघा क्षेत्र 25 लाखसँ बेसी महिला बुनकर सहित 35 लाखसँ बेसी व्यक्तिकेँ शामिल करैत अछि।
- स्किल इंडिया मिशन (सिम) क अन्तर्गत प्रशिक्षण पी. एम. के. वी. वाई., जे. एस. एस., एन. ए. पी. एस., आ सी. टी. एस. सन योजनासभक माध्यमसँ आई. टी. आइ. क माध्यमसँ देल जाइत अछि।
- समर्थ योजना (कपड़ा मंत्रालय) हथकरघा सहित कपड़ा क्षेत्रक लेल मांग-संचालित, नियोजन-उन्मुख कौशल प्रदान करैत अछि।
- राष्ट्रीय हथकरघा विकास कार्यक्रम (एन. एच. डी. पी.) बुनकर मुद्रा योजनाक अन्तर्गत रियायती ऋणक सङ्ग-सङ्ग करघ, वर्कशेड, प्रकाश व्यवस्था आ डिजाइन विकास लेल वित्तीय सहायता प्रदान करैत अछि।
- एनएचडीपीक अन्तर्गत 2020-21 आ 2025-26 क बीच 237 हथकरघा उत्पादक कंपनी (एचपीसी) क गठन कयल गेल छल।
- सरकारी ई-मार्केट प्लेस (जी. ई. एम.) पर लगभग 1.5 लाख बुनकर/संस्था शामिल अछि, आ 5,413 बुनकर'भारत हस्तनिर्मित'ई-कॉमर्स प्लेटफॉर्म (2023-24 सँ 2026-27) पर अछि।
- पी. एम. के. वी. वाई., जे. एस. एस., आ एन. ए. पी. एस. क लेल 2023-24 सँ जून 2026 धरि जारी कयल गेल कुल कोषक विवरण एकटा तालिकामे देल गेल अछि (जेना, पी. एम. के. वी. वाई.: 2023-24 मे ₹ 510.52 करोड़; एन. ए. पी. एस.: 2023-24 मे ₹ 594.30 करोड़)।
- 2023-24 सँ जून 2026 धरि समर्थ योजनाक लेल जारी कयल गेल कुल कोषक विवरण एकटा सारणीमे देल गेल अछि (जेना 2023-24 मे ₹ 114.99 करोड़)।
- एमएसडीई योजना (अनुलग्नक-I), समर्थ (अनुलग्नक-II), एनएचडीपी अवसंरचना सहायता (अनुलग्नक-III), आ एनएचडीपी ऋण (अनुलग्नक-IV) क अन्तर्गत प्रशिक्षित श्रमिकक लेल राज्यवार आँकड़ा प्रदान कयल जाइत अछि।
- निफ्ट डिजाईन परियोजना लेल दी। सी.-हथकरघा/हस्तशिल्पक संगग सहयोग करै छी, आ छह भारतीय हथकरघा सुरक्षा संगठन (आई. आई. आई. एच. टी. आई.) दिप्लोमा ए B.Tech कर कर कार्य योजना करे छी।
दस्तावेजमे सेहो
- उत्तरमे स्पष्ट रूपसँ कहल गेल अछि जे एन. एच. डी. पी. आ समर्थ योजनासभक अन्तर्गत निधिसभक राज्य/जिलावार आबंटन नहि अछि, यद्यपि लाभार्थी आ आधारभूत संरचनापर राज्यवार आँकड़ा अनुलग्नकमे देल गेल अछि।
- उत्तरमे उल्लेख अछि जे एन. ए. पी. एस. क लेल निधि प्रतिष्ठानक बजाय सीधा प्रशिक्षु सभकेँ (1500/- रुपये प्रति मास धरि) वजीफाक रूपमे जारी कयल जाइत अछि।
- उत्तर स्पष्ट करैत अछि जे आई. टी. आइ. क माध्यमसँ लागू कयल गेल शिल्पकार प्रशिक्षण योजना (सी. टी. एस.) क लेल दिन-प्रतिदिनक प्रशासन आ वित्तीय नियंत्रण संबंधित राज्य सरकार/केन्द्र शासित प्रदेश प्रशासनक लग अछि।
ई कोना लिखल गेल छल?
हमर अपन कंप्यूटर पर चलैत एकटा ए. आई. मॉडल सरकारी दस्तावेज पढ़ैत अछि आ ई सारांश लिखैत अछि। कोनो व्यक्ति एकर जाँच नहि कयने अछि।
आँकडाक जाँच कयल गेल। एहि सारांशमे प्रत्येक संख्या एकटा स्वचालित जाँच द्वारा दस्तावेजमे भेटल छल।
ओ जाँच तुलना करैत अछि। संख्यासभ मात्र। ई एहि बातक पुष्टि नहि कऽ सकैत अछि जे दस्तावेज जे कहैत अछि ओ शब्द कहल जाइत अछि-तेँ मूल दस्तावेज हमेशा प्राधिकरण होइत अछि।
एहि पृष्ठक अनुवाद मशीन द्वारा कयल गेल छल; अंग्रेजी पाठ आ मूल दस्तावेज आधिकारिक अछि।
हम सभ कोना काज करैत छी? · एहि कहानीमे कोनो त्रुटिक सूचना दियौक।
मूल दस्तावेज
भारतीय संसद-प्रश्न आ उत्तर (लोकसभा, तारांकित)
सरकारकेँ प्रश्न संदर्भ लोक सभा प्रश्न 202 (सत्र 8) · 3 अगस्त 2026
एकरा एतऽ पढ़ू।
चर्चा।
एहि दस्तावेज पर एखन धरि कोनो चर्चा नहि भेल अछि।