संसद संसदीय समिति
भारतक 6.5 प्रतिशत विकास दर समृद्धिक लेल आवश्यक 8 प्रतिशतसँ कम अछिः समिति
वित्त पर स्थायी समिति सतत समृद्धि प्राप्त करबाक लेल रणनीतिसभक पहचान करबाक लेल वैश्विक परिस्थितिक आलोकमे भारतीय आर्थिक विकासक रोडमैपक जाँच कयलक।
ई कोना चिन्ता करैत अछिः ई रिपोर्ट वित्त मंत्रालय आ व्यापक भारतीय अर्थव्यवस्थासँ सम्बन्धित अछि, जे विनिर्माण, एमएसएमई, कृषि, बैंकिंग, आधारभूत संरचना आ ऊर्जा सहित क्षेत्रकेँ प्रभावित करैत अछि।
समितिकेँ की भेटल?
- समिति नोट कयलक जे भारतकेँ सतत समृद्धि प्राप्त करबाक लेल एक दशक धरि वार्षिक 8 प्रतिशत वास्तविक जी. डी. पी. वृद्धिक आवश्यकता छैक, जकरा लेल जी. डी. पी. क हिस्साक रूपमे निवेशकेँ 31 प्रतिशतसँ बढा कऽ 35 प्रतिशत करबाक आवश्यकता छैक।
- विनिर्माणक लेल समिति प्रतिस्पर्धात्मकता बढ़यबाक, अनुसंधान एवं विकास निवेश बढ़यबाक, व्यापार समझौतासभ पर बातचीत करबाक, उच्च तकनीक क्षेत्रक लेल पी. एल. आई. योजना समर्थनक विस्तार करबाक, आ एफ. डी. आई. लेल निवेशक आधारमे विविधीकरणक अनुशंसा कयलक।
- एम. एस. एम. ई. क लेल, समिति डिजिटल ऋण मूल्यांकनकेँ बढ़ावा देब, कम सेवा प्राप्त क्षेत्रमे ऋणक पैठकेँ गहन करब, बाजार सम्पर्कक लेल डिजिटल उपकरणकेँ व्यापक करब, सूचीबद्ध एम. एस. एम. ई. क लेल प्रकटीकरण मानककेँ सरल करब, आ रोजगारक लेल श्रम-प्रधान एम. एस. एम. ई. केँ प्राथमिकता देबाक सिफारिश कयलक।
- कृषि लेल, समिति फसल विविधीकरणकेँ बढ़ावा देबाक, आपूर्ति श्रृंखलाक बुनियादी ढाँचाकेँ मजबूत करबाक, आ आपूर्ति-पक्ष मुद्रास्फीतिकेँ लक्षित करबाक लेल आ किसानक आयकेँ बढ़ावा देबाक लेल कृषि-तकनीकमे निजी क्षेत्रक भागीदारीकेँ प्रोत्साहित करबाक अनुशंसा कयलक।
- मूल्य स्थिरताक लेल समिति कोल्ड स्टोरेज आ डिजिटल मार्केट लिंकेजक माध्यमसँ आपूर्ति श्रृंखलाकेँ मजबूत करबाक, केन्द्रीय बजट 2025-26 सँ नियामक सुधारकेँ लागू करबाक, आ जन विश्वास विधेयक 2क अन्तर्गत अनुपालनकेँ सरल बनेबाक सिफारिश कयलक।
- बैंकिंग क्षेत्रक लेल, समिति जमा वृद्धिकेँ पछाड़ैत ऋण वृद्धिक संरचनात्मक चुनौती पर प्रकाश देलक आ जमा जुटाइकेँ प्रोत्साहित करबाक, जोखिम प्रबंधनकेँ मजबूत करबाक, आ एनबीएफसी आ सहकारी बैंकसभकेँ तनाव परीक्षणक विस्तार करबाक अनुशंसा कयलक।
- बुनियादी ढाँचाक लेल, समिति राजकोषीय अनुशासनकेँ बनाए रखैत, उच्च रसद लागत आ पर्यावरणीय मंजूरीमे विलम्ब सन चुनौतीसभक समाधान करैत, पूँजीगत खर्चकेँ बढ़यबाक अनुशंसा कयलक।
- ऊर्जा संक्रमणक लेल समिति विविध अक्षय ऊर्जामे निवेशकेँ गति देबाक, खनिज आपूर्ति श्रृंखलाकेँ मजबूत करबाक, आ विद्युत वाहनमे संक्रमणकेँ बढ़ावा देबाक अनुशंसा कयलक।
दस्तावेजमे सेहो
- वित्त वर्ष 2024-25 लेल भारतक वास्तविक जी. डी. पी. विकास दर 6.5 प्रतिशत अनुमानित अछि, जे सतत समृद्धिक लेल आवश्यक 8 प्रतिशत वार्षिक विकास दरसँ कम अछि।
- वर्तमानमे वैश्विक विनिर्माणमे भारतक हिस्सेदारी 2.8 प्रतिशत अछि।
- दिसंबर 2024 तक अनुसूचित वाणिज्यिक बैंकसभक सकल गैर-निष्पादित परिसंपत्ति 13 वर्षक निचला स्तर 2.5% पर छल।
- समिति पहचान कयलक जे बैंक ऋण वृद्धि जमा वृद्धिसँ बेसी अछि, जे मध्यम अवधिक तरलता जोखिम आ उच्च वित्तपोषण लागत उत्पन्न कऽ रहल अछि।
ई कोना लिखल गेल छल?
हमर अपन कंप्यूटर पर चलैत एकटा ए. आई. मॉडल सरकारी दस्तावेज पढ़ैत अछि आ ई सारांश लिखैत अछि। कोनो व्यक्ति एकर जाँच नहि कयने अछि।
आँकडाक जाँच कयल गेल। एहि सारांशमे प्रत्येक संख्या एकटा स्वचालित जाँच द्वारा दस्तावेजमे भेटल छल।
ओ जाँच तुलना करैत अछि। संख्यासभ मात्र। ई एहि बातक पुष्टि नहि कऽ सकैत अछि जे दस्तावेज जे कहैत अछि ओ शब्द कहल जाइत अछि-तेँ मूल दस्तावेज हमेशा प्राधिकरण होइत अछि।
एहि पृष्ठक अनुवाद मशीन द्वारा कयल गेल छल; अंग्रेजी पाठ आ मूल दस्तावेज आधिकारिक अछि।
हम सभ कोना काज करैत छी? · एहि कहानीमे कोनो त्रुटिक सूचना दियौक।
मूल दस्तावेज
संसदीय स्थायी समिति रिपोर्ट (पी. आर. एस. विधायी शोधक माध्यमसँ)
समिति की रिपोर्ट · भारतीय-आर्थिक-विकास के लिए रोडमैप
एकरा एतऽ पढ़ू।
चर्चा।
एहि दस्तावेज पर एखन धरि कोनो चर्चा नहि भेल अछि।