स्पेशिएलिटी स्टील लेल पी. एल. आई. योजनाः वास्तविक निवेश 22,973 करोड़ रुपये, प्रतिबद्ध 44,106 करोड़ रुपये के 52 प्रतिशत
कोयला, खान आ इस्पात पर स्थायी समिति भारतक इस्पात क्षेत्रक स्थिति आ आत्मनिर्भरता (आत्मनिर्भरता) प्राप्त करबाक लेल घरेलू उत्पादनक विस्तारक उद्देश्यसँ योजनासभक प्रगतिक जाँच कयलक। ई नागरिकसभक लेल महत्वपूर्ण अछि किएक तँ ई क्षेत्र सकल घरेलू उत्पादमे 2 प्रतिशतक योगदान दैत अछि आ एक प्रमुख वैश्विक उत्पादक अछि, जकर औद्योगिक विकास आ रोजगार पर प्रभाव पड़ैत अछि।
इस्पात मंत्रालय; प्राथमिक आ द्वितीयक उत्पादक, एमएसएमई, आ निर्यातक सहित इस्पात उद्योग; आ इस्पातक मूल्य आ औद्योगिक विकाससँ प्रभावित आम जनता।
- विशेष इस्पात लेल पी. एल. आई. योजनाः समिति नोट कयलक जे वास्तविक निवेश 22,973 करोड़ रुपये (44,106 करोड़ रुपयेक प्रतिबद्धताक 52 प्रतिशत) छल आ अक्टूबर 2025 तक उत्पादन लक्ष्यक मात्र 16 प्रतिशत धरि पहुँचल। ओ अनुसंधान एवं विकास आ प्रौद्योगिकी हस्तांतरणक लेल समर्थनकेँ मजबूत करबाक अनुशंसा कयलक।
- कोकिंग कोयलाक आयातः ऑस्ट्रेलिया सँ 54 प्रतिशत आयात निर्भरता के संग, समिति आयात स्रोत के विविधीकरण के सिफारिश केलक। ई नोट कैल गेल कि 2030 तक 30 प्रतिशत के लक्ष्य के बावजूद कोयला मिश्रण लगभग 10 प्रतिशत पर बनल अछि।
- लौह अयस्कः समिति नोट कयलक जे केवल 23 प्रतिशत हेमेटाइट भंडार उच्च श्रेणीक अछि आ कम श्रेणीक अयस्क फाइनक उपयोग करबाक लेल लाभप्रदता आ पेलेटाइजेशन क्षमताकेँ तेज करबाक अनुशंसा कयलक।
- निर्यात प्रतिस्पर्धात्मकताः समिति उच्च रसद लागत, गैर-शुल्क बाधा, आ यूरोपीय सङ्घक कार्बन सीमा समायोजन तंत्र (सी. बी. ए. एम.) केँ विशेष रूपसँ एम. एस. एम. ई. क लेल चुनौतीक रूपमे चिन्हित कयलक। ओ निर्यात बजारक लेल विविधीकरण रणनीति तलाशबाक अनुशंसा कयलक।
- रसद लागतः समिति नोट कयलक जे भारतीय उत्पादकसभकेँ 10-12% क वैश्विक मानकक तुलनामे राजस्वक 16-18% क रसद लागत पड़ैत अछि। ओ मालवाहक गलियाराक समयबद्ध कार्यान्वयन, 1,000 किलोमीटर सड़क संपर्कक उन्नयन, स्लरी पाइपलाइनक विस्तार, आ 2028-29 द्वारा जलमार्गक विकासक अनुशंसा कयलक।
- डीकार्बोनाइजेशनः समिति द्वितीयक इस्पात उत्पादक सभक लेल एक चरणबद्ध, लागत-संवेदनशील डीकार्बोनाइजेशन रोडमैप आ निरंतर प्रौद्योगिकी समर्थनक सिफारिश कयलक, जे राष्ट्रीय क्षमतामे 47 प्रतिशतक योगदान दैत अछि।
ए. आई. द्वारा दस्तावेजसँ लिखल गेल आ ओकर विरुद्ध जाँच कयल गेल। नीचाँ देल गेल मूल आधिकारिक अछि।
मूल दस्तावेज
दस्तावेजक विवरण
| आधिकारिक शीर्षक | इस्पात क्षेत्रमे आत्मनिर्भरता आ'मेड इन इंडिया'इस्पात उत्पादनक लेल रोडमैप |
| स्रोत निकाय | संसदीय स्थायी समिति रिपोर्ट (पी. आर. एस. विधायी शोधक माध्यमसँ) |
| संदर्भ संख्या | आत्मनिर्भर-इन-स्टील-सेक्टर-एंड-रोडमैप-फॉर-मेड-इन-इंडिया-स्टील-प्रोडक्शन |
| स्थिति | बन्द भऽ गेल। (समिति रिपोर्ट) |
| वर्ष। | — |
| बन्द करबाक तिथि | — |
| दस्तावेजसभ | 1 |