विदेशांत वचपाचो अधिकार हो वैयक्तीक स्वातंत्र्याचो एक भाग असो सर्वोच्च न्यायालयाचो निवाडो

अनुच्छेद 21 अन्वये विदेशांत वचपाचो अधिकार हो'वैयक्तीक स्वातंत्र्याचो'एक भाग आसा आनी ह्या अधिकाराचेर निर्बंध घालपी कार्यकारी कृतींनी सैमीक न्याय आनी मुळाव्या हक्कांच्या तत्वांचें पालन करचें पडटलें हें सिद्ध करता म्हणून नागरिकांक हें म्हत्वाचें आसा.

कोणाची चिंताः भारतीय संविधानाच्या कलम 14,19 (1) (अ), आनी 21 च्या अर्थ लावपा विशीं आनी पारपत्र अधिनियम, 1967 च्या तरतुदीं विशीं हो निर्णय मनेका गांधी (याचिकाक), भारत संघराज्य (प्रतिवादी), आनी सामान्य लोकांक संबंदीत आसा.

दस्तावेज कितें सांगता?

• अनुच्छेद 21 खाला वैयक्तीक स्वातंत्र्याच्या अधिकारांत देशांतल्यान भायर वचपाचो आनी वचपाचो अधिकार आस्पावता अशें न्यायालयान थारायलें.
• कलम 19 आनी 21 हातूंत'उदकरोधक विभाग "आसात असो मत न्यायालयान न्हयकारलो आनी संविधानाक शक्य तितले चड अंतराय आशिल्ले एक अविभाज्य घटक म्हूण वाचपाक जाय अशें सांगलें.
• 'सामान्य लोकांच्या हिताक'पारपत्र जप्त करपाक परवानगी दिवपी पारपत्र कायदो, 1967 चे कलम 10 (3) (सी), अनुच्छेद 14,19 (1) (ए), आनी 21 हांचें उल्लंघन करता काय ना हाचेर ह्या निर्णयांत लक्ष दितात.
• भौशीक हिताचो हवाला दिवन पारपत्र जप्त करपाच्या कारणांचें विवरण दिवपाक सरकारान न्हयकार दिल्लें काय कायद्याच्या कलम 10 (5) अन्वये वैध आसा काय ना हाची न्यायालयान तपासणी केली.
• ह्या निर्णयांत नागरिकांच्या हक्कांचेर परिणाम करपी प्रशासकीय आदेशांक सैमीक न्यायाचीं तत्वां लागू जावपाची चर्चा जाता.

तशेंच दस्तावेजांत

• याचिकाक 1 जून 1976 दिसा पारपत्र दिलें आनी भारत सरकारान 2 जुलय 1977 दिसा पारपत्र कायद्याच्या कलम 10 (3) (सी) खाला तो जप्त केलो.
• भारत सरकारान जप्त करपाच्या कारणांच्या निवेदनाची प्रत दिवपाक न्हयकार दिलो, अशें करप सामान्य लोकांच्या हितांत न्हय अशें सांगलें.
• मुखेल न्यायमूर्ती एम. हमीदुल्ला बेग आनी न्यायमूर्ती पी. एन. भगवती सयत सात न्यायमूर्तींच्या खंडपिठान हे प्रकरणाची सुनावणी केली.
• ह्या निकालांत सतवंत सिंग साहनी विरुद्ध डी. रामरत्नम ह्या प्रकरणांतल्या आदल्या निर्णयाचो उल्लेख केला, जातूंत विदेशांत वचपाचो अधिकार हो अनुच्छेद 21 खाला वैयक्तीक स्वातंत्र्याचो एक भाग आसा अशें सिद्ध जालें.