खोट्या वेंचणुकेच्या प्रतिज्ञापत्रां खातीर मतदारांक खाजगी कागाळ दाखल करपाक मेळटाः सर्वोच्च न्यायालय

लोक प्रतिनिधीत्व अधिनियम, 1951 च्या कलम 125-ए खाला आपल्या वेंचणुकेच्या प्रतिज्ञापत्रांत चुकीची म्हायती दिल्या खातीर एक खाजगी व्यक्ती (मतदार) वेंचून आयिल्ल्या उमेदवारा आड फौजदारी कागाळ दाखल करूंक शकता काय ना, वा अशा कागाळीं फौजदारी प्रक्रिया संहितेच्या कलम 195 (1) खाला भौशीक सेवकांपुरतीं मर्यादीत आसात काय ना हाचेर हे प्रकरणांत प्रस्न आसा.

कोणाची चिंताः अपीलकर्ताः श्री. राजकुमार मडकी; प्रतिवादीः डॉ. शैलेंद्र बेलडाले (कर्नाटक विधानसभेचो वांगडी); खंडपीयः न्यायमूर्ती दीपांकर दत्ता आनी न्यायमूर्ती शील नागू.

न्यायालयान कितें थारायलें?

• आर. ओ. पी. कायद्याच्या कलम 125-ए खाला गुन्ह्या खातीर खाजगी व्यक्ती सी. आर. पी. सी. च्या कलम 200 खाला कागाळ दाखल करूंक शकता, कारण सी. आर. पी. सी. चे कलम 195 (1) अशा खाजगी कागाळींक आडावना अशें न्यायालयान थारायलें.
• फकत वेंचणूक आयोग वा भौशीक सेवकच अश्यो कागाळ्यो दाखल करूंक शकतात असो निर्णय उच्च न्यायालयान दिवप चुकलें अशें न्यायालयाक दिसलें.
• ह्या खटल्यांतली खाशेली कागाळ रद्द करपाचो उच्च न्यायालयाचो निर्णय न्यायालयान कायम दवरलो, पूण वेगवेगळ्या कारणांक लागूनः खोटी रावपाची घोशणा केल्ल्या आरोपाक प्रतिवादीन प्रभावीपणान न्हयकार दिलो, ताका लागून दोषसिद्धी पयस गेली आनी फुडली कार्यवाही निरर्थक जाली.
• ही याचिका निकाली काडली, आनी पक्षांक आपलो खर्च स्वता घेवपाचो निर्देश दिलो.

तशेंच दस्तावेजांत

• 2002 वर्सा आर. ओ. पी. कायद्याचें कलम 125-ए घाल्लें आनी 2006 वर्सा कलम 125-ए आस्पाव करिनासतना दंड प्रक्रिया कायद्याच्या कलम 195 त सुदारणा केली अशें न्यायालयान नोंद केलें, जाका लागून खाजगी कागाळींचेर निर्बंध घालपा खातीर जाणूनबुजून कायदे करप चुकलें अशें दिसून आयलां.
• निवडणूक आयोगान जारी केल्लीं मार्गदर्शक तत्वां वा प्रेस नोट्स कायद्यांच्या अर्थ लावपाक न्यायालयाक बांधीलीं नात अशें न्यायालयान सांगलें.
• नोंदीचेर आशिल्ल्या कागदपत्रांच्या स्वरूपाक लागून ह्या खाशेल्या खटल्यांत दोशी थारपाची शक्यताय पयस आसा अशें न्यायालयान पळयलें.