न्यायालयां न्यायालयां आनी नियमनकार
सर्वोच्च न्यायालयाच्या धव्या पेपरांत न्यायपालिकेच्या ए. आय. नैतिकतायेची रुपरेखा दिल्या.
भारतांतल्या सर्वोच्च न्यायालयाच्या सेंटर फॉर रिसर्च अँड प्लॅनिंगान (सी. आर. पी.) 2025 वर्सा उजवाडाक हाडिल्लो हो श्वेतपत्र, जो संवसारीक आनी भारतांत न्याय वेवस्थेंत कृत्रीम बुद्धिमत्तेच्या (ए. आय.) वापराची तपासणी करता.
कायदेशीर वेवस्थेंत ए. आय. च्या जापसालदारपणाच्या वापरा खातीर नैतिक तत्वां, धोके, आनी शिफारस केल्ल्यो मार्गदर्शक तत्वां हांची रुपरेखा तयार केल्ल्यान नागरिकांक ती म्हत्वाची आसता.
कोणाची चिंताः भारताचे सर्वोच्च न्यायालय, संशोधन आनी नियोजन केंद्र (सी. आर. पी.), न्यायपालिका, वकील, कायदो लिपिक, आनी न्याय प्रक्रियेचो परिणाम जाल्ल्या सामान्य लोकांक.
दस्तावेज कितें सांगता?
- ह्या दस्तावेजांत ए. आय. ची व्याख्या म्हटल्यार मानवी संज्ञानात्मक क्षमतांचेर आदारून कार्यां करपाक यंत्रांक सक्षम करपी संगणकीय तंत्र.
- अमेरिका, यू. के., ई. यू., चीन, सिंगापूर ह्या देशांतल्या न्यायालयीन वेवस्थेंत वापरिल्ल्या ए. आय. चौकटींचो आनी साधनांचो हो संवसारीक नियाळ दिता.
- तातूंत एस. यू. पी. ए. सी. ई., एस. यू. व्ही. ए. एस., टी. ई. आर. ई. एस. (ए. आय.-आदारीत प्रतिलेखन), आनी लेग्रा (कायदेशीर संशोधन विश्लेशण सहाय्यक) ह्या सारक्या भारतीय न्यायपालिकेच्या खाशेल्या ए. आय. उपक्रमांचो तपशील मेळटा.
- तें न्यायपालिकेंत ए. आय. कडेन संबंदीत धोके वळखून काडटा, जशें पडताळणी नाशिल्ल्या परिणामांचेर चड अवलंबून रावप, खटले तयार करप (मतिभ्रम), पुराव्या कडेन छेडछाड करप, अल्गोरिदमीक पूर्वग्रह, आनी गुपितपणाचो भंग.
- तातूंत ए. आय. वापरा खातीर'ह्युमन इन द लूप ", अचूकताय आनी पडताळणी, निष्पक्षताय आनी पक्षपात आडावप हीं मुखेल नैतिक तत्वां सुचयतात.
- न्यायालयांत ए. आय. नीतिशास्त्र समिती स्थापन करप, अंतर्गेही ए. आय. साधनां तयार करप, आनी प्रकटीकरण गरजा अंमलांत हाडप अशा संस्थात्मक सुरक्षेची ती शिफारस करता.
- वकील आनी कायद्याच्या लिपिकांक ए. आय. च्या जापसालदारपणाच्या वापरा खातीर ती सुचोवणी मार्गदर्शक तत्वां दिता.
तशेंच दस्तावेजांत
- भारताचे मुखेल न्यायाधीश, न्यायमूर्ती बी. आर. गवई आनी भारताच्या सर्वोच्च न्यायालयाचे सरचिटणीस हांच्या आदारान हो धवो कागद तयार केल्लो.
- ह्या लेखकांमध्ये डॉ. अनुराग भास्कर, सी. आर. पी. चे संचालक-सह-अतिरिक्त निबंधक, आनी सी. आर. पी. चे हेर जायते सल्लागार आनी संशोधन सहयोगी हांचो आस्पाव जाता.
- सुरवातीचो मसुदो तयार करपा खातीर श्री. राजेश रंजन, आदलो सल्लागार (संशोधन), सी. आर. पी. हांणी केल्ल्या प्रयत्नांची मान्यताय ह्या दस्तावेजांत मेळटा.
हें कशें बरयलें?
आमच्याच संगणकाचेर चलपी ए. आय. मॉडेल सरकारी दस्तावेज वाचता आनी हो सारांश बरोवन काडटा. खंयच्याय मनशान ताची तपासणी करूंक ना.
आकड्यांची तपासणी केली. ह्या सारांशांतलो दरेक क्रमांक स्वयंचलित तपासणी वरवीं दस्तावेजांत मेळ्ळो.
ती तपासणी तुलना करता संख्या फकत. दस्तावेज कितें सांगता तें शब्दलेखन सांगता हाची खात्री जावंक शकना-देखून मूळ दस्तावेज सदांच अधिकार आसता.
ह्या पानाचें यंत्रान भाषांतर केल्लें; इंग्लीश मजकूर आनी मूळ दस्तावेज अधिकृत आसात.
मूळ दस्तावेज
सरकारी कागदपत्रां प्रेसान मुखार हाडलीं
सरकारी दस्तावेज · संदर्भ 9600ea2fbfc63033
तें हांगा वाच.
चर्चा.
ह्या दस्तऐवजाचेर अजून कोणूच चर्चा करूंक ना.