दुदा खातीर एम. एस. पी. ना, सरकाराचो दुबाव

ह्या प्रस्नात नुस्तेंपालन, पशुपालन आनी दुग्धव्यवसाय मंत्रालयाक दुदाच्या शेतकारांक फायद्याचें मोल मेळपाक पावलां, दुदा खातीर उण्यांत उणें तेंको मोल (एम. एस. पी.), दुदाच्या गुणवत्तेचेर देखरेख आनी दंडाचो तपशील दिवपाचो प्रस्ताव विचारलो. सरकारान सद्याचे उपक्रम, बाजार रचना, आनी अंमलबजावणी डेटा हांची रूपरेषा दाखोवपी निवेदन दिवन जाप दिली.

श्री नवीन जिंदालान विचारलें; नुस्तें, पशुपालन आनी दुग्धव्यवसाय मंत्रालयान जाप दिली (मंत्री श्री राजीव रंजन सिंग उर्फ ललन सिंग).

• दुदाच्या उत्पादनांत भारत संवसारांत पयले क्रमांकाचेर आसा, 2014-15 तलें उत्पादन 146 एमएमटी सावन 2024-25 त 248 एमएमटी मेरेन वाडटा (69 टक्के वाड).
• 17.27 कोटी कृत्रीम गर्भाधान (ए. आय.) केल्यात, ए. आय. व्याप्ती 20 टक्क्यां वयल्यान 42 टक्क्यां मेरेन वाडयल्या आनी दुदाची उत्पादकताय 67 टक्क्यांनी वाडयल्या.
• 2024-25. त 37 टक्के दूद शेतकार वापरतात, जाल्यार 63 टक्के बाजारांत प्रवेश करतात; बाजारांत विकपा सारकेल्या अतिरिक्त दुदाचो 32 टक्के भाग संघटीत क्षेत्रांनी हाताळटात आनी 68 टक्के असंबद्ध क्षेत्रांत उरतात.
• मार्च 2026 मेरेन 36,283 नव्या दुग्ध सहकारी संस्थांची थापणूक जाली आनी 31,150 घटमूट केल्यो.
• दर दिसा सुमार 168 लाख लिटर (एल. एल. पी. डी.) दुदाची थंड करपाची क्षमता स्थापन केल्या, आनी 76,748 गुणवत्तेच्या चांचणी उपकरणांचें वितरण केलां.
• दुदाची प्रक्रिया आनी मूल्यवर्धना खातीर वट्ट 418 एल. एल. पी. डी. क्षमता आशिल्ल्या प्रकल्पांक मान्यताय दिल्या.
• दुदा खातीर एम. एस. पी. थारावपाचो प्रस्ताव ना; बाजार परिस्थितीचेर आदारून सहकारी संस्था आनी खाजगी दुग्धशाळा दर थारायतात.
• वित्त वर्स 2025-26 त 39,351 दुदाच्या नमुन्यांचें विश्लेशण केलें, तातूंत 14,668 अनुरूप नाशिल्ले मेळ्ळे.
• 10, 714 दिवाणी आनी 1,054 फौजदारी खटले सुरू जाले; 9,783 दिवाणी आनी 204 फौजदारी प्रकरणांक लागून दंड/ख्यास्त जाली.
• वट्ट दंड ₹. 34,37,16, 477 (दिवाणी) आनी ₹. 34,51,000 (गुन्यांवकारी) आशिल्लो.

ए. आय. हांणी दस्तावेजांतल्यान बरयलां, आनी ताचे आड तपासलां. सकयल मूळ अधिकृत आसा.

मूळ दस्तावेज