सीमांकन विधेयकांत जम्मू-काश्मीराचो ताब्यांत घेतिल्लो वाठार शिमेच्या परतून रचणुकेंत आस्पावीत आसा.

तशेंच सगळ्या जाग्यां मदली सुमार एक तृतियांश सुवात बायलां खातीर राखीव दवरप सक्तीचें आसा.

कोणाची चिंताः केंद्र सरकार, राज्य सरकारां, वेंचणूक आयोग, नव्यान स्थापन केल्ल्या सीमांकन आयोगाचेर आनी सामान्य लोकांक तांच्या वेंचणुकेच्या मतदारसंघांची भुगोलीक शिमो आनी दर एका राज्यांतल्यान आनी केंद्रशासित प्रदेशांतल्यान वेंचून काडिल्ल्या प्रतिनिधींची संख्या बदलून ह्या कायद्याचो परिणाम जाता.

बिल कितें करता?

• सर्वोच्च न्यायालयाचो न्यायाधीश (अध्यक्ष), मुखेल वेंचणूक आयुक्त (वा नामनिर्देशित), आनी राज्य वेंचणूक आयुक्त हांचो आस्पाव आशिल्लो परिसीमन आयोग स्थापन करप.
• अनुसूचित जाती आनी अनुसुचीत जमाती सयत लोकसभेंत आनी राज्य विधानसभेंत वट्ट जाग्यां मदल्या सुमार एक तृतियांश जाग्यांखातीर बायलांक सक्तीचें आरक्षण.
• राज्यांतल्या वेगवेगळ्या मतदारसंघांत बायलां खातीर आनी अनुसुचीत जाती/जमातीं खातीर राखीव जाग्यांची फेरबदली.
• राज्य विधानसभेंतल्या जाग्यांची वट्ट संख्या त्या राज्याक दिल्ल्या लोकसभेच्या जाग्यांच्या संख्येचो अविभाज्य गुणांक आसप गरजेचें.
• एकदां तो वाठार ताब्यांत घेवप बंद जाले उपरांत पाकिस्तानाच्या ताब्यांत आशिल्ल्या जम्मू-काश्मीराच्या भागा खातीर निवडणूक आयोगान परिसीमन आयोग म्हणून काम करपाची तरतुद.
• भारतीय नागरिक सुरक्षा संहिता, 2023 खाला साक्षीदारांक आपोवपाचो, कागदपत्रां सादर करपाची गरज, आनी खाशेल्या अंमलबजावणीच्या हेतूं खातीर दिवाणी न्यायालय म्हणून काम करपाचो आयोगाचो अधिकार.

तशेंच दस्तावेजांत

• ह्या विधेयकांत जम्मू आनी काश्मीर ह्या केंद्रशासित प्रदेशांतल्या मतदारसंघांचे सीमांकन करपाच्यो तरतुदी स्पश्टपणान आस्पाविल्ल्यो आसात, खास करून पाकिस्तानच्या ताब्यांत आशिल्ल्या वाठाराक लक्षांत दवरतात.
• ह्या विधेयकांत भारतीय नागरिक सुरक्षा संहिता, 2023 हाचो उल्लेख केला, जें दाखयता की हालींच्या कायदेशीर सुदारणां प्रमाण दंड प्रक्रिया संहितेच्या जाग्यार ताचो मसुदो तयार केला.
• मेघालय आनी नागालँड राज्यांखातीर आयोगाचो राज्य वेंचणूक आयुक्त वांगडी ही राज्यपालान नामनिर्देशित केल्ली व्यक्ती आसता, जी हेर राज्यां परस वेगळी आसता अशें ह्या विधेयकांत स्पश्ट केलां.