संविधान विधेयक (एकशें आनी तीस-पयलें दुरुस्ती), 2026

हो कायदो कितें करता?

हो कायदो लोक सभा आनी राज्य विधानसभेंत बायलां खातीर जाग्यांचें आरक्षण हालींच्या जनगणनेच्या म्हायती कडेन जोडपा खातीर संविधानांत सुदारणा करता, ताका लागून हालींच्या जनगणनेच्या आंकड्यांचेर आदारून परिसीमन कवायती उपरांत बायलां खातीर एक तृतियांश आरक्षण लागू करपाक सक्षम जाता.

ताचो कोणाक परिणाम जाता?

ह्या कायद्याचो परिणाम लोक सभा, राज्य विधानसभा, दिल्लीचो राश्ट्रीय राजधानी प्रदेश, पुडुचेरी आनी जम्मू-काश्मीर ह्या केंद्रशासित प्रदेशांचेर जाता.

मुखेल तरतुदी

• ताज्या उजवाडाक आयिल्ल्या जनगणनेतल्यान'लोकसंख्या "ही लोकसंख्या म्हूण व्याख्या करपा खातीर कलम 55,81,82,170,330, आनी 332 हातूंत दुरुस्ती केल्या.
• सुवातीची वाटणी थारावपा खातीर 1971 वर्साच्या जनगणनेचो संदर्भ बदलून हालींच्या जनगणनेन बदलता.
• हालींच्या जनगणनेचेर आदारून परिसीमा केल्या उपरांत लोकसभेंत आनी विधानसभेंत बायलां खातीर जाग्या आरक्षणाची तरतूद करता.
• 106वी दुरुस्ती कायदो, 2023 सुरू जाले उपरांत 15 वर्सां उपरांत, संसदेन मुदतवाढ दिल्या बगर बायलां खातीर जाग्यांचें आरक्षण बंद जातलें अशें स्पश्ट करता.
• वेगवेगळ्या मतदारसंघांत बायलां खातीर राखीव जाग्यांची वाटणी बारीकसाणेन करपाची गरज आसा.

लक्षांत घेवपा सारकिले मुद्दे

• ही घटनात्मक दुरुस्ती आसा.
• तातूंत 1971 वर्साच्या जनगणनेचो सुवाती वाटपाच्या तरतुदींतलो संदर्भ रद्द केला.
• तातूंत बायल आरक्षणाच्या अंमलबजावणीचो संबंद हालींच्या जनगणनेचेर आदारीत सीमांकन अभ्यासा कडेन जोडला.