संसद भारतीय संसद
संविधान विधेयकान जाग्यांची वाटणी बंद केली, लोकसभे खातीर चडांत चड 815 थारयल्यात
हें विधेयक लोक सभा आनी राज्य विधानसभेंतल्या जाग्यांची वाटणी बंद करपा खातीर संविधानांत सुदारणा करता, 1971 वर्साच्या जनगणने परस हालींच्या उजवाडाक आयिल्ल्या जनगणनेचेर आदारून तांकां परतून समायोजन करपाक परवानगी दिता.
तशेंच ह्या संस्थांनी बायलां खातीर एक तृतियांश जाग्यांचें आरक्षण एका सीमांकन अभ्यासा कडेन जोडून कार्यान्वित करता.
कोणाची चिंताः ह्या विधेयकाचो परिणाम लोक सभा (लोकसभा), राज्य विधानसभा, आनी केंद्रशासित प्रदेशांच्या विधानसभांच्या (खास करून दिल्ली, पुडुचेरी, जम्मू-काश्मीर) रचणेचेर जाता. जाग्यांची वाटणी बदलून आनी बायलांक सक्तीचें आरक्षण दिवन ह्या अधिकारक्षेत्रांतल्या राजकीय पक्षांचेर, उमेदवारांचेर आनी मतदारांचेर ताचो परिणाम जाता.
बिल कितें करता?
- लोकसभेंतल्या वांगड्यांची चडांत चड संख्या 815 (राज्यांतल्यान 800 आनी केंद्रशासित प्रदेशांतल्यान 35) मेरेन वाडयता.
- 1971 वर्साच्या जनगणनेचेर आदारीत आसनांच्या वाटपाचेर आशिल्ली गोठवण काडून उडयता, संसदेन थारायिल्ल्या ताज्या जनगणनेचेर आदारीत परतून जुळोवपाक परवानगी दिता.
- लोक सभा आनी राज्य/केंद्रशासित प्रदेशांच्या विधानसभांनी बायलां खातीर एक तृतियांश जाग्यांचें आरक्षण परिसीमन कवायत सुरू केल्या उपरांत लागू जाता अशें आदेश दिता.
- 106वो दुरुस्ती कायदो (2023) सुरू जाले उपरांत 15 वर्सां उपरांत संसदेन वाड केली ना जाल्यार बायलांचें आरक्षण बंद जातलें अशें स्पश्ट करता.
- वेगवेगळ्या मतदारसंघांत बायलां खातीर राखीव जाग्यांची वाटणी बारीकसाणेन करपाची गरज आसा.
- अरुणाचल प्रदेश, मेघालय, मिझोराम, नागालँड, त्रिपुरा ह्या राज्यांच्या विधानसभांनी अनुसुचीत जमातीच्या आरक्षणाची तरतुद्यो जाग्यांच्या पुनर्संचयणा उपरांत अद्ययावत करतात.
तशेंच दस्तावेजांत
- हें संविधान दुरुस्ती विधेयक आसा.
- 2026 उपरांत जाल्ले पयले जनगणने उपरांत पयलीं मतदारसंघांचे नवे समायोजन आडावपी कलम 82 चे तिसरे परंतुक आनी कलम 170 (3) च्या तिसऱ्या परंतुकाक तो रद्द करता.
- हें विधेयक बायलांच्या आरक्षणाच्या अंमलबजावणीक लोकशायेंत बायलांच्या सहभागांत कळाव जावचो न्हय म्हणून सीमांकन प्रक्रिये कडेन जोडटा.
हें विधेयक आतां खंय आसाः नकारात्मक.
हें कशें बरयलें?
आमच्याच संगणकाचेर चलपी ए. आय. मॉडेल सरकारी दस्तावेज वाचता आनी हो सारांश बरोवन काडटा. खंयच्याय मनशान ताची तपासणी करूंक ना.
आकड्यांची तपासणी केली. ह्या सारांशांतलो दरेक क्रमांक स्वयंचलित तपासणी वरवीं दस्तावेजांत मेळ्ळो.
ती तपासणी तुलना करता संख्या फकत. दस्तावेज कितें सांगता तें शब्दलेखन सांगता हाची खात्री जावंक शकना-देखून मूळ दस्तावेज सदांच अधिकार आसता.
ह्या पानाचें यंत्रान भाषांतर केल्लें; इंग्लीश मजकूर आनी मूळ दस्तावेज अधिकृत आसात.
मूळ दस्तावेज
भारतीय संसद-विधेयकां (लोकसभा आनी राज्यसभा)
विधेयक/कायदो · संदर्भ 107·16 एप्रिल 2026
तें हांगा वाच.
चर्चा.
ह्या दस्तऐवजाचेर अजून कोणूच चर्चा करूंक ना.